Ռուս-թուրքական նոր «սիրավեպ» է հասունանում

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի՝ շատերի համար անակնկալ այցը Ռուսաստան, իրոք կարելի է շատ ուշագրավ համարել։ Օրերս տեղի ունեցած՝ Պուտին-Էրդողան հանդիպումը մերձմոսկովյան Ժուկովսկիում, հնչեցված ամփոփիչ հայտարարությունները, հնարավոր պայմանավորվածությունները ռազմական նոր մատակարարումների մասով, վկայում են, որ Անկարա-Մոսկվա հարաբերությունները ջերմացման նոր փուլ կարող է թևակոխեն։

Թուրքիայի համար այս այցը չափազանց կարևոր է։ Ինչպես հայտնի է, ռուսական Ս-400 զենիթահրթիռային համալիրների գնումից հետո Միացյալ Նահանգները Թուրքիային հանել է ամերիկյան Ֆ-35 կործանիչ ինքնաթիռների մատակարարման միջազգային ծրագրից։ Սա այն դեպքում, երբ Թուրքիան նախագծում ներառված էր որպես խոշոր պատվիրատուներից մեկը և արդեն կատարել էր անհրաժեշտ վճարումներ, որոնք Վաշինգտոնը կվերադարձնի հետ։

Եվ ահա այժմ Թուրքիան հայտարարում է իր նախագահի բերանով, որ եթե Վաշինգտոնը վերջնական որոշում կայացնի, որ Անկարան դուրս կմնա ռազմական կործանիչների մատակարարման ծրագրից, ապա իրենք կուսումնասիրեն ոլորտային շուկան, որը բավական ընդարձակ է, ու որոշումներ կկայացնեն, որպես սուվերեն պետություն։

Ուշագրավ է, որ հարցին, թե հնարավոր է արդյոք, որ ամերիկյան կործանիչները փոխարինվեն ռուսականով, Էրդողանը, իրեն և ողջ թուրքական դիվանագիտությանը հատուկ ոճով ասել է՝ «իսկ ինչու ոչ, ես հենց այնպես չէ, որ այցելել եմ Ռուսաստան»։

Ս-400 համակարգերը, եթե արձանագրենք, Էրդողանին ավելի ինքնավստահ ու ինքնագլուխ դարձրեցին ՆԱՏՕ-ում և ԱՄՆ հետ հարաբերություններում, բարձրացրեցին Թուրքիայի սուվերենությունը։ Էրդողանը հասկանում է, որ երեք տարի առաջ տեղի ունեցած պետական հեղաշրջման փորձից հետո, ռուսական սպառազինություններով կարողացել է ապահովագրել իրեն։ Հասկանում է նաև, որ չի կարող վստահել ԱՄՆ-ին նախկինի պես ու հակասությունները Միացյալ Նահանգների հետ գնալով խորանալու են։ Ուստի ռուսական սպառազինություններն իր համար փրկօղակ են։

Իհարկե, Մոսկվան էլ իր շահերն ունի, քանի որ Թուրքիայում ճեղքում է իրականացրել ՆԱՏՕ-ում։ Ուշագրավ է այն, որ ԱՄՆ-ում այս ամենին դեռ հետևում են, ու կոնկրետ կոշտ քայլեր չեն ձեռնարկում։ Ամենայն հավանականությամբ կա մտավախություն, որ խորացնելու դեպքում կարող է դրվել նույնիսկ Ինջիրլիքի բազայի ապագայի հարցը։ Ամեն դեպքում, Հայաստանի համար սա լավ նշան չէ, եթե հիշենք, որ ընդամենն օրեր առաջ, Մանազկերտի ճակատամարտի հիշատակի օրվա կապակցությամբ հղված ուղերձում Էրդողանն ասել էր, որ Անկարայում չեն մոռացել Ղարաբաղյան կոտորածները, որոնք Անկարայի ընկալմամբ Բաքվի քարոզչամեքենայի մատուցած դեպքերն են, բնականաբար։

NEWSPRESS.am