Ղարաբաղում պատերազմի հավանականությունը կարող է աճել

Հայաստանում ներքաղաքական լարվածության աճը ավելացնում է ղարաբաղյան հակամարտության գոտում պատերազմական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը։ Այս մասին գրում է EADaily-ն, մանրամասնելով, որ Ադրբեջանի կողմից հակամարտությունը ռազմական լուծման ճանապարհով առաջ տանելուն կարող է նպաստել նաև հայաստանյան և ղարաբաղյան վերնախավերի բախման խորացումը։ Վերլուծաբանները կարծում են, որ այս պահին պատերազմի հավանականությունը մեծ չէ, սակայն կարող է կտրուկ կերպով աճել՝ պայմանավորված Հայաստանում ներքաղաքական լարվածության աճով և Երևան-Ստեփանակերտ առճակատման խորացմամբ։

Բանն այն է, որ Հարավային Կովկասում գտնվող Ղարաբաղյան հակամարտությունը, որը ամենից ձգձգված հակամարտությունն է հետսովետական տարածքում ակամա հայտնվել է միանգամից մի քանի տերությունների շահերի թիրախում, որոնք են՝ Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ն, ԵՄ-ն, Թուրքիան և Իրանը։ Հայաստանը, Ղարաբաղն ու Ադրբեջանը ներկայում ակտիվորեն զինվում են և այն, ինչ հիմա առկա է հակամարտության գոտում, ձևակերպվում է որպես «ոչ պատերազմ, ոչ խաղաղություն», և թեև Հայաստանի վարչապետի ու Ադրբեջանի նախագահի հանդիպումների արդյունքում առաջնագծում համեմատաբար ավելի հանգիստ է, սակայն այդ հանգստությունը կամ անդորրը ընդամենը կարճաժամկետ է, որովհետև տևական խաղաղության հույս չունեն կողմերից և ոչ մեկը։

Այդ անդորրն էլ ավելի շատ համեմատում են փոթորկից ու ալեբախությունից առաջ ծովի խաղաղվելու հետ, քանի որ կողմերը շարունակում են ամուր կանգնած մնալ տրամագծորեն հակառակ դիրքորոշումներում։ Պաշտոնապես Բաքուն ու Երևանը հայտարարում են, որ ջանքեր են գործադրում ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստելու համար, որը էական արդյունքներ դեռ չի տվել իրական կյանքում։

Նույնիսկ այդ շրջանակում նախատեսված միջոցառումները կողմերը տարբեր կերպ են պատկերացնում, ինչպիսիք են, օրինակ՝ վստահության մթնոլորտի բարձրացումը, մարդկանց միջև շփումները։

Դժվար է ասել, թե կկարողանա՞ն արդյոք կողմերը կյանքի կոչել այդ պայմանավորվածությունները նախքան կողմերից մեկի նյարդերի տեղի տալն ու «ապրիլյան տարբերակի» կրկնությունը։ Բաքուն միայն մեկ դեպքում կփորձի հակամարտությունը տանել ռազմական լուծման ճանապարհով։ Դա կլինի միայն, եթե Ադրբեջանը մտածի, որ իր ներքին ինստիտուտները շատ ավելի ամուր են ու կայուն, քան Հայաստանինը։

Մինչև վերջերս Հայաստանը շատ ավելի շահեկան դիրքերում էր գտնվում, քան Ադրբեջանը։ Սա նշանակում է, որ ինստիտուցիոնալ առումով Երևանն ավելի ամուր էր ու հուսալի, քան Բաքուն, սակայն վերջին տարիներին իրադրությունը փոխվեց։

Ադրբեջանում բարեփոխումներ են ընթանում, ու հիմա միջազգային ցուցանիշներով, նույնիսկ ըստ Doing Business-ի ինդեքսի, Բաքուն սկսել է առաջ անցնել Երևանից։ Ներկայում հարցը միայն այն է, թե Բաքուն երբ կորոշի, թե այնքան են ամրացրել իր ներքին ինստիտուտները, որ փորձի կրկնել «ապրիլյան սցենարը»։

NEWSPRESS.am