Մայիսի 1-ը՝ 10 հազար նոր գործազուրկների սպասումով
Այսօր մայիսի մեկն է՝ Աշխատանքի օրը։
Հայաստանում այն ոչ աշխատանքային օր է։ 19-րդ դարի աշխատավորական շարժման ու ութժամյա աշխատանքային օրվա պայքարի հետ կապված՝ այս տոնը հատկապես մեծ շուքով նշվում էր խորհրդային Հայաստանում, ինչը հասկանալի էր պրոլետարական երկրի պարագայում։
Սովորաբար, այս օրը լավ հնարավորություն է ընձեռում խոսելու համար այն մասին, թե որքանով է գնահատված ու կարևորված աշխատանքը Հայաստանում՝ լոզունգներից ու բաժակաճառերից այն կողմ՝ գործնականում։ Տոնական օրվա հմայքը բացահայտելու՝ մի քանի պարամետրեր միայն մեջբերենք։ Աշխատանքի օր նշող Հայաստանում, ըստ պաշտոնական վիճակագրության, ամենամեծ գործազրկության ցուցանիշն է առկա ողջ ԱՊՀ տարածքում և կազմում է ավելի քան 17 տոկոս, այն դեպքում, երբ Համաշխարհային բանկի և ԱՎԾ տվյալներով, 1991-2016 թթ ընթացքում գործազրկության միջին մակարդակը եղել է ավելի քան 21 տոկոս։
Ասել, որ այս իրավիճակը շտկվելու է, միամտություն կլինի, եթե հաշվի առնենք, որ առաջիկայում այդ ավելի քան երկու հարյուր հազար տնտեսապես ակտիվ քաղաքացիներին ավելանալու են ևս 10 հազարը, որոնք մնալու են անգործ՝ պետական ապարատի օպտիմալացման շնորհիվ, որքան էլ այդ օպտիմալացումը լինի էվոլյուցիոն ու սահունության իմիտացիայով։
Տոնն առանձնակի հմայք է ձեռք բերում նրանով, որ Հայաստանում նվազագույն սպառողական զամբյուղի արժեքը կազմում է մոտ 62 հազար դրամ՝ ըստ 2018-ի տվյալների, իսկ պարենայինը՝ մոտ 36 հազար դրամ, այն դեպքում, երբ Հայաստանում նվազագույն աշխատավարձը (մաքուրը) 55 հազար դրամ է, իսկ միջին աշխատավարձը՝ 114 հազար դրամ։
Ընդամենն օրեր առաջ հրապարակվեց բավական ուշագրավ վիճակագրություն, ըստ որի, Հայաստանը ԵԱՏՄ տարածքում աշխատավարձի չափով զիջում է և Ռուսաստանին, և Բելառուսին և Ղազախստանին ու միայն Կենտրոնական Ասիայի համեմատաբար թույլ զարգացած երկրներից է առաջ, իսկ ԱՊՀ-ում առհասարակ համարվում է ամենափոքր աշխատավարձի ցուցանիշ ունեցող երկրներից մեկը։ Այս ամբողջը վկայում է այն մասին, թե ինչպես է գնահատվում ու կարևորվում աշխատանքը։
Էլ չենք խոսում աշխատանքային իրավահարաբերությունների կարգավորվածության, աշխատավորների իրավական ու այլ պաշտպանվածության, սոցիալական երաշխիքների ու այլնի մասին, որոնց նույնիսկ ամենափոքր խախտումը քաղաքակիրթ աշխարհում կարող է բերել լրջագույն ցնցումների, քանի որ մարդիկ գնահատում են իրենց, իրենց աշխատանքը և դա պարտադրում են, որ գնահատվի գործատուներին պետական օրենսդրության և այլ իրավականորեն ճիշտ եղանակներով։ Հասկանալի է, դրա համար կարևոր է, որ լինեն նաև կայացած արհմիություններ, ինչպես օրինակ` Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Անգլիայում կամ Ամերիկայում է, որոնք իրապես ձեռնամուխ լինեն աշխատավորների պաշտպանությանը։
NEWSPRESS.am