Կկրկնվի՞ արդյոք 2016-ի պետերբուրգյան հանդիպման նախադեպը

Ամենայն հավանականությամբ, մարտի 29-ին՝ Վիեննայում տեղի ունեցած Փաշինյան-Ալիև հանդիպումը Մոսկվայի սրտով չի եղել։ Ամենևին չի բացառվում, որ Մոսկվայում նախատեսած են եղել նույնիսկ այդ հանդիպումը հասցնել չեղարկման։ Ընդ որում, դա պետք է արվեր հայկական կողմի գործողություններով։ Սակայն հանդիպումը կայացել է ու Մոսկվայում դրանից առանձնապես գոհ չեն։

Գոնե այդպես կարելի է հասկանալ ռուսական միջավայրի, կարելի է ասել՝ քիչ պատահող պասիվությունից։ Բացի այդ, ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը ադրբեջանական մեդիային տված իր հարցազրույցներից մեկում ակնարկել էր, որ հանդիպումը լինելու է եռակողմ, թերևս նկատի ունենալով, որ, օրինակ, հանդիպումը լինելու է Պուտին-Փաշինյան-Ալիև ֆորմատով՝ ասենք՝ Մոսկվայում կամ Սոչիում, կամ էլի Պետերբուրգում՝ Կոնստանտինովյան պալատում։ Նույնիսկ այն, որ հանդիպումից հետո երկու բանակցողներն էլ ի դեմս Փաշինյանի և Ալիևի, պարտաճանաչորեն զանգել են Պուտինին ու առաջին դեպքում տեղեկացրել, իսկ երկրորդ դեպքում՝ կիսվել հանդիպման արդյունքների մասին, չի փարատել Կրեմլի դժգոհությունը, որը զուտ ռուսական շահերի տեսանկյունից եթե դիտենք, բնական է։

Ղարաբաղյան հակամարտությունը Հարավային Կովկասի ամենահին հակամարտություններից է, իսկ Հարավային Կովկասը Ռուսաստանի հարավային սահմանն է, ավանդաբար՝ ռուսական ազդեցության գոտին։ Ու հիմա, աշխարհաքաղաքական տեկտոնիկ տեղաշարժերի և վերադասավորումների այս փուլում, բնական է, որ Կրեմլը պետք է ամեն կերպ ձգտի, որպեսզի իր ձեռքում պահի ռեգիոնը, իսկ ռեգիոնն իր ձեռքում պահելու գործիքակազմի մեջ Ղարաբաղյան հակամարտությունը բավականին կարևոր տեղ ունի։ Մյուս կողմից, ԱՄՆ-ն ամեն կերպ ձգտում է հաստատվել Կովկասում և ապա նաև՝ Կենտրոնական Ասիայում։ Ղարաբաղյան հակամարտության մասին ամերիկյան մոտեցումը, կարելի է ասել՝ լիովին հասկանալի է։ Դա ձևակերպվել է և Հոգլանդի, և Ուորլիքի և Միլսի ու մյուսների կողմից, մինչև վերջերս՝ Բոլթոնի։

Երրորդ կողմից, թեև պաշտոնապես այդ մասին չի խոսվում, սակայն նկատելի է, որ Մոսկվա-Վաշինգտոն առճակատումը կամաց-կամաց թափանցում է նաև ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ ու պատահական չէ, որ ռուսները փորձում են հակամարտությունը լուծել կամ կարգավորել իրենց տեսլականի համեմատ, ամերիկացիները՝ իրենց։ Սրան պիտի գումարել նաև այն տոտալ անվստահությունը, որը Մոսկվան ունի Երևանի հանդեպ հիմա, և դրանով պայմանավորված՝ միշտ կա մտավախությունը, որ Երևանը կարող է «խաղեր տալ» ու հակվել դեպի, այսպես ասած, ղարաբաղյան կարգավորման Բոլթոնյան պլանը, աչքաթող անելով լավրովյան պլանը։ Հանրագումարում արդեն կարելի է հասկանալ, թե Կրեմլը ինչու նույնիսկ պաշտոնական հաղորդագրություններում իր նեգատիվ վերաբերմունքը ցուցադրեց։ Հաշվի առնելով, որ բանակցող կողմերի լիդերների հանդիպումները սկսել են փոխնիփոխ կազմակերպվել մեկ ԱՄՆ-ի, մեկ՝ Ռուսաստանի հովանու ներքո, կարելի է նաև եզրակացնել, որ առաջիկայում Փաշինյանն ու Ալիևը էլի են հանդիպելու, այս անգամ՝ Պուտինի հովանու ներքո, ինչպես եղավ 2016-ին։

NEWSPRESS.am