Հայաստանին փորձում են «արնաքամ» անել՝ ռեգիոնալ նախագծերից մեկուսացնելով

Նիկոլ Փաշինյանի Իրան կատարած այցից ընդամենն օրեր անց բացվեց Ռեշտ-Ղազվին երկաթուղին: Բացմանը մասնակցեց Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին, ներկա էր նաև բարձրաստիճան պաշտոնյաներից բաղկացած պատվիրակություն Ադրբեջանից։ Բաքվում այս երկաթուղու բացումը չափազանց կարևորեցին։ Ադրբեջանական վերլուծաբանները սա համարում են կարևոր օղակ «Հյուսիս-Հարավ» տրանսպորտային միջանցքի ընդհանուր շղթայում, որով իրար են կապվելու իրանական, ադրբեջանական, ռուսական և հյուսիս-եվրոպական երկաթուղային ցանցերը։

Թեհրանի համար ևս սա կարևոր օղակ է, քանի որ այն պատուհաններից է, որով իրանական կողմը կկարողանա ճեղքել ամերիկյան հնարավոր ամբողջական բլոկադան։ Այս ամենին զուգահետ Բաքուն ու Թեհրանը ներկայում ակտիվորեն քննարկում են Իրան-Թուրքիա-Ադրբեջան էներգետիկ միջանցք ստեղծելու նախագիծը։ Սա Թեհրանի և Անկարայի համար կարևոր հաղթաթուղթ է՝ էներգետիկ դիվերսիֆիկացիայի ձգտող Եվրոպայի հետ խոսելու համար։ Ի վերջո, հասկանալի է, որ Արևելքից դեպի Արևմուտք բոլոր ուղիները, լինեն գազատար, նավթամուղ կամ էներգետիկ մեծ հզորության հաղորդալարային, անցնում են Հարավային Կովկասով, Իրանով և Փոքր Ասիայով, այսինքն՝ Թուրքիայով։ Այս համատեքստում լիովին հասկանալի է, թե ինչու է Մոսկվան, որպես Եվրոպայի գազի սպառման ծավալների 30 տոկոսից ավելին ապահովող կողմ՝ այդքան սերտ հարաբերություններ պահպանում Անկարայի և Թեհրանի հետ։

Բաքվի համար առաջնահերթությունները մի փոքր այլ են։ Ինչպես Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու պարագայում, որի մի հատվածն, ի միջի այլոց, անցնում է հայաբնակ Ջավախքով, «Հյուսիս-Հարավ» տրանսպորտային միջանցքը և էներգետիկ ընդհանուր դաշտը Բաքուն փորձելու է որպես քաղաքական գործիք կիրառել Երևանի վրա ճնշում գործադրելու համար։

Ի վերջո, եթե վերջին տարիների ռեգիոնալ նախագծերը ուսումնասիրենք, այն բոլոր նախագծերում, որտեղ կա Բաքուն՝ հետևողականորեն բացառվում է Հայաստանի մասնակցությունը, թեկուզ միլիարդավոր դոլարներ ծախսելու գնով։ Ակնհայտ է, որ որդեգրված է մի կուրս, որը նպատակ ունի Հայաստանը մեկուսացնել և այդ կերպ «արնաքամ» անել։ Սա այն դեպքում, երբ Հայաստանում «Հյուսիս-Հարավ» մայրուղին, մեղմ ասած՝ դոփում է տեղում, իսկ հայ-իրանական երկաթուղու հարցը դեռ օդում կախված է։

NEWSPRESS.am