Փոքրիկ, ում մանկության հերոսներն են կիսաքանդ շենքի առնետներն ու դպրոցի մասին անկատար մնացած երազանքները

2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ն էր։ Գյումրին մեկ մարդու նման ոտքի էր կանգնել ու գնում էր Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի, որտեղ մարդիկ ծաղիկներ ու ծաղկեսպակներ էին դնում։ Եղանակը ցուրտ էր, մարդիկ իրենց սառած ձեռքերը մտցրել էին գրպանները։ Գյումրիի ավտոկայարանի հետևում քանդված շենք կար։ Այդտեղ մարդիկ նույնպես հիշում էին, որ երկրաշարժի օրն է։

Քանդված ու մութ շենքն ամբողջովին բաց էր։ Չկար ոչ դուռ, ոչ լուսամուտ։ Այդ խոնավ ու սառը շենքի մեջ վազվզում էին երեխաները։ Այդ սառը շենքում մեկ հարկի տակ հավաքվել էին երկրաշարժից հետո անտուն մնացած ընտանիքները, անտուն թափառական շներն ու շենքի միջանցքներում վազվզող առնետները։

Փոքրիկները վազվզում էին երկար ու անվերջանալի թվացող միջանցքում ու ինձ տեսնելուն պես անհետացան մթության մեջ ու լսվեց դռան ձայնը։

Մինչ ես զրուցում էի այդ փոքրիկի մոր հետ, նա աչքերով ուսումնասիրում էր ինձ, ու նայում սենյակում դրված դատարկ կաթսաներին։ Ընտանիքի մայրը քաղցկեղով հիվանդ էր, ստանում էր 15-20 հազար դրամ գումար ու իր դեղորայքի փոխարեն կարողանում էր սննդով ապահովել իր երեխային։

Փոքրիկը, ում անունն այդպես էլ չկարողացա իմանալ, իր մոխրագույն ու անորոշ աչքերով շարունակում էր նայել ինձ ու լսել մեր խոսակցությունը։ Ձեռքի մեջ ամուր պահել էր ջարդված տիկնիկը, որը հավանաբար իրեն նվիրել էին, կամ էլ ինքն էր գտել կիսաքանդ շենքի տարածքից։ Տիկնիկն ապրել էր իր կյանքը ու իր գոյության վերջին շունչը շարունակում էր պահել փոքրիկի ձեռքերում։

Տանը սարսափելի ցուրտ էր։ Վառարանը չէր վառվում, քանի որ այլևս թուղթ ու փայտի կտորներ չկային։ Փոքրիկը նույնիսկ երազանքներ էլ չուներ։ Խոսել չէր սիրում, սակայն ինձ ասաց, որ ցանկանում է դպրոց հաճախել, բայց․․․

Բայց չգիտեր, թե ինչու չէր հաճախում։

Նրա մոր լռությունն ամեն ինչ ասում էր։ Սենյակում դրված կաթսաները դատարկ էին, տունը ցուրտ ու խոնավ։ Փոքրիկի մանկությունը սկսվել ու շարունակվում էր այդ մռայլ շենքում։ Նրա մանկությունն ու շենքը գտել էին իրար։ Այդ շենքի մութ միջանցքներում նա վազվզում է, երազում դպրոցի մասին, երազում տաք վառարանի ու գոնե մեկ օր կուշտ փորով հաց ուտելու մասին։ Այդ փոքրիկի մանկության մեջ հավիտյան դրոշմված կմնա կիսաքանդ շենքը, միջանցքներում վազվզող առնետներն ու ցրտից պատսպարված շներն ու այդ 4-5 ընտանիքները, ովքեր շարունակում են իրենց գոյության պայքարը։