«Քայլում էի, ու աչքերիս առաջ ակամայից գալիս էին պատերազմի դաշտում զոհված տղերքը»․ հուշեր մարտական դիրքերից

Առաջին մասն՝ այստեղ

Երկրորդ մասն՝ այստեղ

Երրորդ մասն՝ այստեղ

Չորրորդ մասն՝ այստեղ

Իրականացրեցի հերթական հերթապահությունը, հանձնեցի զենքը, զրահաբաճկոնն ու սաղավարտը։ Գնացի գետնատնակ, ծոցագրպանիցս հանեցի թուղթ ու գրեցի մի նամակ, որն ուղղված էր ապագայի զինվորին․

«Երբ մարդկային գիտակցությունը բխում է հաղթական ոգուց, այդ ժամանակ մարդը դառնում է անպարտելի: Այս խոսքերը դրոշմելով ուղեղիս ծալքերի վրա, ես գնացի բանակ: Ճիշտ է, սկզբնական շրջանում դեռ չէր հասունացել այն գիտակցությունը, որ հասկանամ, թե ինչ պետք է անել այստեղ, բայց ժամանակի ընթացքում սկսեցի դառնալ հայ զինվոր:

Վեց ամիսը հազիվ էր լրացել, երբ իմացա, որ շուտով պետք է բարձրանամ մարտական դիրքերը պաշտպանելու: Այդ ժամանակ հոգուս զորությունը սկսեցի մի քանի անգամ բազմապատկել: Վերջին գիշերն էր, որ զորամասում էի մնում, առավոտյան շարժվելու էինք դիրքեր: Ամբողջ գիշեր անհանգիստ էի, քանի որ գնում էի նոր աշխարհ բացահայտելու: Առավոտյան հասանք մարտական դիրք: Առաջին անգամ ոտքերիս տակ զգացի արյունոտ հողի ուժը: Խրամատի մեջ գերբնական ուժ կար: Քայլում էի ու աչքերիս առաջ ակամայից գալիս էին պատերազմի դաշտում զոհված տղերքը:

Նրանք իրենց մահով մեզ ապահովեցին խաղաղ կյանք: 157-րդ մարտական դիրքը պիտի պաշտպանեի: Պատերազմի տարիներին այդ դիրքում կռվել ու պայքարել էր Աշոտ Ղուլյանը (Բեկորը): Գետնատնակ մտնելուն պես աչքիս առաջ շողաց նրա պատկերը, իր աչքերում եղած գերբնական ուժը ծակեց անցավ սիրտս: Սկսեցի անցկացնել ծառայությունս: Անցան օրեր, ամիսներ ու ժամանակի ընթացքում կատարելագործվելով՝ դարձա հայրենիքի պաշտպան: Ամեն գիշեր, ծառայությունն անցկացնելուց առաջ, մոտենում ենք մարտական դիրքում գտնվող փոքրիկ խաչքարին` մոմ վառում, աղոթում, որ ամեն ինչ անփորձանք անցնի ու գնում ծառայության վայրը: Գիշերը, երբ բոլորը քնած են իրենց անկողիններում, իսկ դու այդ քամու առաջ հայորդու կուրծքդ դեմ տված պաշտպանում ես հայրենիքդ, դա համարվում է սրբազան գործ: Ինչպես ասում է Նժդեհը. «Մարդկային գործերի մեջ ամենասրբազանը հայրենիքի պաշտպանությունն է»:

Դիրքում անգամ ամենաանհավատ մարդն օրվա մեջ մի քանի անգամ հիշում է Աստծուն ու նրանից ուժ խնդրում: Այստեղ պետք է անտեսես ամեն ինչ` վախ, հուսահատություն, սեր ու անգամ կյանքդ պետք է մի կողմ շպրտես: Հետագայում հպարտությամբ ես հիշում այդ ամենը: Հիմա գիտեմ, որ իմ հայրենիքի մի մասնիկն եմ կազմում: Ինչպես ասում են` Հայ զինվորն է գծում հայրենիքի սահմանները: Ես սահմանին կանգնած, այդ մեծ գծի մի մասնիկն եմ կազմում, դրանից վեհ հպարտություն կարծում եմ՝ չկա այս աշխարհում: Բոլորս պետք է հասկանանք, որ սա է մեր հայրենիքը:

Ով հայրենասեր չէ, նա առաջին հերթին իր թշնամին է: Պետք է գիտակցենք, որ մեր պապերն ու հայրերը զոհվեցին, որ մեզ կտակեն այս քաղցրահամ հողը: Այն պետք է ամուր պահենք մեր ձեռքերի մեջ: Մեր հայրենիքին պետք է վերաբերվենք, որպես հոր կողմից մեզ կտակված մի փոքրիկ, բայց սրբազան նվերի և միայն այդ դեպքում ատամներով անգամ կպահենք այս սուրբ հողը: Փառք ու պատիվ բոլոր զոհվածներին և նրանց, ովքեր կենդանի մնալով, մեզ հետ շարունակում են դավանել հայրենասիրություն: Եվ փառք նրանց, ովքեր հիմա զենքը ձեռքում ամուր բռնած, մահվան առաջ հպարտ կանգնած, ապահովում են մեր հանգիստն ու խաղաղ կյանքը: Հպարտացեք, որ Հայ եք ծնվել, Հայ կաք ու կմնաք հավերժ»։

Շարունակելի․․․

Ա.Զ.