Կլիմայի փոփոխությամբ պայմանավորված Հայաստանում կանխատեսվում է բերքատվության նվազում

Հայաստանի, հատկապես Արարատյան դաշտի ջրային ռեսուրսները վտանգված են՝ անտրոպոգեն և կլիմայական փոփոխություններով պայմանավորված:

Այս մասին նշված է Միավորված ազգերի կազմակերպության Կլիմայի փոփոխության մասին շրջանակային կոնվենցիային ուղղված՝ Հայաստանի Հանրապետության Կլիմայի փոփոխության մասին երկրորդ և երրորդ ազգային հաղորդագրություններում:

Ըստ կանխատեսումներ՝ Արարատյան ավազանում միջին տարեկան ջերմաստիճանը կբարձրանա մինչև 2030թ.՝ 1°C-ով, մինչև 2070թ.՝ 2°C-ով, մինչև 2100թ.-ը՝ 3-5 0C-ով: Միևնույն ժամանակ, տարեկան տեղումների քանակը կնվազի մինչև 2030, 2070 և 2100թթ. համապատասխանաբար 11%, 22% և 30%-ով:

Կլիմայի փոփոխության ազդեցությունների ուսումնասիրությունների համաձայն՝ կլիմայի փոփոխության հետ կանխատեսվում է մշակաբույսերի բերքատվության նվազում և ոռոգման պահանջարկի ավելացում:

Հաշվի առնելով ջրային ռեսուրսների կանխատեսվող նվազումը՝ դժվար կլինի լիովին բավարարել ոռոգման աճող պահանջարկը: Ջրապահանջարկն ավելացել է շուրջ 25 տոկոսով: Մյուս կողմից, Հայաստանում և Արարատյան դաշտում ջրային ռեսուրսների մատչելիության վրա էական բացասական ազդեցություն կարող է ունենալ Արաքս գետի և նրա վտակների վերին հոսանքներում նոր ջրամբարների կառուցումը:

Ինչպես գիտենք, Թուրքիայում 4 ջրամբար է կառուցվում, որոնք էականորեն նվազեցնելու են դեպի Արաքս գետ հոսող ջրի քանակի վրա, իսկ Արմավիրի մարզի զգալի հատված ոռոգվում է հենց Արաքսից վերցվող ջրով:

Թուրքական ջրամբարների կառուցմանը զուգահեռ, անդրսահմանային Ախուրյան և Արաքս գետերում հոսքերի զգալի կրճատման և էական ռիսկի տակ կդրվի նշված գետերի ջրերով ջրի պահանջարկը բավարարելու՝ Հայաստանի կարողությունը:

Այսպիսով՝ առաջիկա տասնամյակներին սպասվում է Արարատյան դաշտում առկա ջրային ռեսուրսների քանակի զգալի փոփոխություն, ինչը բացասական հետևանքներ կունենա Հայաստանի գյուղատնտեսության վրա:

Թեև Բնապահպանության նախարարությունը որոշակի քայլեր ձեռնարկում է Արարատյան դաշտի ստորգետնյա ավազանից վերցվող ջրի կրճատման ուղղությամբ, սակայն դեռևս 45 տոկոս ավելի ջրաքանակ է վերցվում, քան նախատեսված է Արտեզյան ավազանի վերականգնվող պաշարներն ապահովելու համար: