Ստորերկրյա ջրի գինը ձկնաբույծների համար կթանկանա

Սկսած 2003 թվականից՝ Հայաստանում արագ տեմպերով զարգացել է ձկնաբուծությունը և դարձել կարևոր գործունեության ոլորտ՝ 19 մլրդ. դրամ տարեկան գնահատված հասույթով: 2015թ. ձկնաբուծության ոլորտն ապահովում էր մոտ 600-800 աշխատատեղ:

Արարատյան դաշտում ստորգետնյա ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում հետազոտության մեջ նշվում է, որ Արարատյան դաշտում ձկնարտադրության ծավալը հասել է 11.8 հազար տոննայի. ընդհանուր արտադրական ծավալը կազմում է Հայաստանի ընդհանուր ձկնարտադրության մոտ 85%-ը:

Արարատյան դաշտում ջրային թույլտվություններով տրամադրած ընդհանուր ջրօգտագործման ծավալի մոտ 90%-ը բաժին է ընկնում ձկնաբուծության ոլորտին, թեև այն ապահովում է Արարատյան դաշտի համախառն արդյունքի մոտ 3%-ը:

2014 թվականին ռեսուրսավճարի բարձրացմամբ պայմանավորված՝ ձկան արտադրության միջին արժեքը Արարատյան դաշտում գնահատվել է մոտ 1260 դրամ՝ մեկ կիլոգրամ իշխանի համար և 1650 դրամ՝ թառափի: Հետևաբար, ռեսուրսավճարն իշխանի դեպքում կազմում է ընդհանուր արտադրական արժեքի մոտ 1.7%-ը, իսկ թառափի դեպքում՝ 2.6%-ը:

Արարատյան դաշտի ձկնաբուծարանները ներկայումս 1մ³ ստորերկրյա ջրի օգտագործման դիմաց վճարում են 0.5 դրամ: 2015թ.-ին ձկնաբուծարանների կողմից փաստացի ջրառը կազմում էր 670 մլն. մ³ :

Ձկնաբուծության ոլորտից ստացված ռեսուրսավճարները 2015թ. կազմել են մոտ 328 միլիոն դրամ: Սկսած 2014 թվականից, երբ 1մ³ ջրի համար ռեսուրսավճարը 0.05-ից դարձավ 0.5 դրամ, ռեսուրսավճարներից գոյացող ֆիսկալ եկամուտները տասնապատկվեցին:

2014-2015թթ. ոլորտում ծառացան մի շարք խնդիրներ, և որոշ ձկնաբուծարաններ դադարեցրին իրենց աշխատանքը:

Նշենք, որ ձկնաբուծության հետագա զարգացման համար Հայաստանում մեկնարկել է Սևանա լճում իշխանի պաշարների վերականգնման ծրագիրը՝ «Սևանի Իշխան» փակ բաժնետիրական ընկերության կողմից:

Ակնկալվում է, որ մինչև 2023թ. ձկնարտադրության ծավալը կհասնի տարեկան 50000 տոննայի, որը 3.5 անգամ գերազանցում է Հայաստանում ներկայում արտադրվող ընդհանուր ձկնաքանակը:

Ինչ վերաբերում է ձկան կերի արտադրություն, ապա Հայաստանում գործում են տեղական փոքր կերարտադրողներ, իսկ հիմնական կերը ներմուծվում է ԱՄՆ-ից, ԵՄ-ից և Չիլիից:

Հավելենք, որ Սևանի իշխանի ծրագրով նախատեսվում է ստեղծել տեղական ձկան կերի խոշոր արտադրություն, եթե իշխանի արտադրության ծավալն անցնի տարեկան 10000 տոննայի շեմը:

Ի դեպ, նշենք, որ հարկային օրենգրքում փոփոխություններ են կատարվել, որն ուժի մեջ կմտնի 2018 թվականից, նախատեսվում է ստորերկրյա ջրի օգտագործման վճարը 1մ³ -ի համար դարձնել 0.55 դրամ, որը մինչև 2020թ.-ն աստիճանաբար կբարձրանա մինչև 0.65 դրամ: