Սպառնալիք՝ ազգային անվտանգությանը. Արարատյան դաշտն անապատանում է

Արարատյան դաշտը Հայաստանի այն բերրի տարածաշրջանն է, որտեղից ստացվում է բանջարաբոստանային կուլտուրաների զգալի հատվածը. որոշ հաշվարկներով՝ 40-ից մինչև 75 տոկոս:

2000-ական թվականներին, երբ տարածաշրջանում սկսեց զարգանալ ձկնարդյունաբերությունը, տարածաշրջանում նկատվեցին ջրի և ոռոգման ծավալների նվազման, գյուղմշակման տարածքների կրճատման երևույթներ:

Այդ միտումները խորացան և ավելի ակնառու դարձան, երբ 2013 թվականին ԱՄՆ ՄԶԳ-ի աջակցությամբ հետազոտություն անցկացվեց. արդյունքներն աղետալի էին:
Մինչև 200 մետր խորությունից, որտեղ տեղադրված է Արտեզյան ավազանը, ձկնաբուծարանները վերցնում էին ջրաքանակ, որը նախ թույլատրելի չափաքանակից ավելին էր, նաև վերահսկողություն գրեթե չկար:

Այժմ էլ մոտ 50 տոկոսով ավելի ջրաքանակ է վերցվում Արարատյան դաշտից, քան թույլատրված է 1984թ. սահմանված ջրաքանակով: Դա նշանակում է, որ ջրազրկման գործընթացներն Արարատյան դաշտի ընդերքում շարունակվում են:

Թեև մեկ-երկու տարի կառավարությունը Բնապահպանության նախարարությանը գումարներ տրամադրեց՝ տիրազուրկ հորերը փակելու և կառավարելի դարձնելու համար, սակայն իրավիճակը քիչ է փոխվել: Ավելին՝ կառավարությունում հաստատ չեն պատկերացնում, թե ինչ աղետալի վիճակում է Արարատյան դաշտի ընդերքը, հակառակ դեպքում՝ այս տարի ևս գումարներ կտրամադրվեին տիրազուրկ հորերը փակելու համար, սակայն՝ ոչ:

Նշենք, որ Արարատյան Արտեզյան ավազանը քաղցրահամ ջուր է պարունակում և ձկնաբուծության համար լավագույնն է, քան մակերեսին գտնվող գրունտային ջուրը, որը հանքայնացված է:

Արտեզյան ավազանի մակերեսը 3 անգամ կրճատվել է, ինքնաշատրվանող շատ հորեր այլևս չեն շատրվանում, հողն արդեն ճաքեր է տալիս չորությունից: Պատահական չէ, որ Արարատյան դաշտի ընդերքում ջուր կա. դա ապահովում է դաշտի խոնավությունը՝ բնակության, մշակության համար:

Ստորերկրյա ջրի մակարդակների նվազմանը զուգընթաց՝ աճել է հողի ջրապահանջարկը՝ 25 տոկոսով, իսկ ոռոգումն այս տարի ևս աղետալի վիճակում էր. Արարատյան դաշտի համայնքների ներտնտեսային ցանցն արդեն 10 տարի է՝ չի սպասարկվում, մարդիկ դադարել են հող մշակելուց, որովհետև ջուր չկա, մշակովի հողատարածքները ևս կրճատվել են: Դժվար է որևէ իրական թիվ իմանալ կրճատվող հողատարածքների մասին. բոլոր համայնքներից ոչ ճիշտ տվյալներ են ուղարկվում մարզպետարան, որպեսզի ի ցույց չդնեն երկրի ամայացումը:

Չմոռանանք, որ ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների՝ Հայաստանի տարածքի 81 տոկոսը ենթակա է անապատացման, եթե դրա համար հարմար պայմաններ ստեղծվեն: Արարատյան դաշտում արդեն անապատացման համար հարմար պայմաններ ստեղծել են ձկնաբուծարանները: Հարցը լուրջ սպառնալիք է նույնիսկ Հայաստանի ազգային անվտանգությանը: 

Հայրենական կառավարությունը խնդրից ո′չ հասկանում է, ո′չ էլ առանձնապես ցանկություն ունի հասկանալու:

NEWSPRESS.am