Ի՞նչ կապ ունեն ֆաշիստներն Ուսանողների միջազգային համերաշխության օրվա հետ

Նոյեմբերի 17-ն ամբողջ աշխարհում նշվում է Ուսանողների միջազգային համերաշխության օր։ Իրականում շատ քչերը գիտեն, թե ինչո՞ւ հենց այս օրն ընտրվեց Ուսանողների միջազգային համերաշխության օր: 1939 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ֆաշիստների կողմից գրավված Չեխոսլովակիայում, ուսանողները և դասախոսները դուրս են գալիս փողոց, որպեսզի նշեն Չեխոսլովակիայի պետության կազմավորման տարեդարձը, սակայն խաղաղ ցույցը ցրվում է ֆաշիստների կողմից, և արդյունքում գնդակահարվում է ուսանող Յան Օպլետալը: Ակցիաները շարունակվում են, ու նոյեմբերի 17-ին ձերբակալվում է շուրջ 1200 ուսանող և ուղարկվում է համակենտրոնացման ճամբար: 1946 թվականի նոյեմբերի 17-ին Ուսանողների համաշխարհային կոնգրեսն այդ օրը հռչակում է Ուսանողության միջազգային օր։

Ուսանողության միջազգային օրը նշվում է նաև Հայաստանում: Տոնի շրջանակներում տեղի են ունենում համերգներ և միջոցառումներ, որոշ բուհերում ուսանողները մեկ օրով դառնում են բուհի ռեկտորի, պրոռեկտորների, դեկանների կամ փոխդեկանների պաշտոնակատարներ:

NEWSPRESS.am-ի հետ զրույցում ԵՊՀ-ի ուսանող Արմինեն ընդգծեց, որ այդ օրը ոչնչով չի տարբերվում մյուս օրերից, և ոչ մի ուրախ բան տեղի չի ունենում: Նա հավելեց նաև, որ ուսանողական կյանքն այնքան տխուր է անցնում, որ այս տարիներից մնում է միայն ինքնակրթությունն ու լավ ընկերների հետ անցկացրած ժամանակը:

Հայաստանի Ազգային գրադարանի գլխավոր գրքավար Նազան Եղիազարյանը NEWSPRESS.am-ի հետ զրույցում ընդգծեց, որ իրեն բախտ է վիճակվել ապրել ու սովորել Խորհրդային Հայաստանում, քանի որ այդ տարիներն անմոռանալի էին իր համար:

«Մեր ուսանողական տարիներն ուրախ էին ու դրանց հետ կապված շատ հուշեր կան: Որպես այդպիսին` ուսանողի տոն չէինք նշում ու չկար, սակայն մեր ամեն օրն իսկական տոն էր: Համալսարաններն ունեին համերգային խմբեր և այդ խմբերի հետ ուսանողները մեկնում էին համերգների Հայաստանի տարբեր մարզերը: Լավագույն ուսանողներին պետությունն ուղարկում էր Ռուսաստան, Ուկրաինա և ԽՍՀՄ կազմում գտնվող գրեթե բոլոր երկրները»:

Ն. Եղիազարյանն ընդգծեց նաև, որ այդ տարիներին ուսանողներն ավարտում էին բուհերն, ու պետությունն ինքն էր ուսանողի համար գտնում աշխատանք:

«Բուհերն ունեին ճամբարներ ու հանգստյան տներ: Մենք գնում էինք ու մասնակցում բերքահավաքի, մեզ ուղարկում էին գյուղերում դասավանդելու: Պետությունն այնքան էր մտածում մեր մասին, որ չկար գեթ մեկ մարդ, որ մեծ ցանկությամբ ու եռանդով չգնար դասի: Այդ ծախսերը հոգում էր պետությունը: Մեր միակ պարտականությունը սովորելն էր»:

ԽՍՀՄ տարիներին ուսանողները սովորում էին, մեկնում ճանապարհորդությունների և ավարտելուն պես ընդունվում աշխատանքի:

Իսկ անկախ Հայաստանի ուսանողը նշում է. «Ուսանողական կյանքն այնքան տխուր է անցնում, որ այս տարիներից մնում է միայն ինքնակրթությունն ու լավ ընկերների հետ անցկացրած ժամանակը»: