Քոբայրավանքի կովերն ու «Մկների ժողովը» (լուսանկարներ)

Արդեն երկու օր է՝ համացանցը հեղեղված է Քոբայրի՝ գոմի վերածված վանքի լուսանկարներով ու ակտիվ քննադատություններով:

Լուսանկարների հեղինակը Ներսես Մատինյանն էր, ով երեք ամիս առաջ արձանագրելով իրավիճակը՝ օրերս որոշել է դրանք տեղադրել համացանցում: Չնայած այս խնդիրը նոր ծնունդ չառավ, ու կովերը շատ վաղուց արդեն դարձել են վանքի բնակիչները, սակայն Մատինյանի լուսանկարները ստիպեցին ուշադրություն սևեռել խնդրին ու դրան թարմ հայացք նետել: Այսպիսով՝ առաջ եկան հարցեր, թե ովքե՞ր պետք է զբաղվեն խնդրով, բայց չեն զբաղվում, և ինչո՞ւ է վանքը հայտնվել բարձիթողի վիճակում:

Ինչպես և ակնկալվում էր, այս հարցերի պատասխաններն ստացվեցին լղոզված ու թերի:

Գուգարաց թեմի Օձունի և ենթաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վրթանես քահանա Բաղալյանը ցավով նշել է, թե պետությունը Քոբայրավանքը Մայր եկեղեցու տնօրինմանը չի հանձնում, այ եթե հանձնե՜ր…

Կարճ ասած՝ իմ սեփականությունը չէ՝ պատասխանատվություն չեմ կրում: Միևնույն ժամանակ, հոգևորականն անասնատիրոջը նույնացրել է անասունի հետ, միայն այն բանի համար, որ հետևողական չի եղել իր իսկ անասունի նկատմամբ և թույլ է տվել, որ կովն իր ներկայությամբ սրբապղծի եկեղեցին…

Իհարկե, մենք՝ հասարակ մահկանացուներս, չենք փորձի ոտք մեկնել հոգևոր դասի ներկայացուցիչների հետ ու չենք թույլ տա մեզ հակադարձելու, բայց, այնուամենայնիվ, փորձենք նկատել, որ եկեղեցին ու պետությունը միասնական ուժ են, որոնք լծված են միևնույն՝ մեր պետական արժեքները՝ կրոնն ու եկեղեցին պահպանելու առաքելությանը: Ու այստեղ արդեն ավելորդ են պարզաբանումները, թե ումն է վանքը:

Պարզապես հեշտ է ձեռքերը լվանալ, պատասխանատվություն չկրել սխալների համար ու ասել, թե պետությունը չի անում, ես ինչո՞ւ պետք է անեմ:

Կարճ ասած՝ եկեղեցին պատասխանատուների ցուցակից դուրս եկավ:

Հաջորդ «կասկածյալը», որ կարող էր մշակութային արժեքների համար պատասխանատվություն կրել, Մշակույթի նախարարությունն է:

Բայց այստեղ էլ են «ցավում» ստեղծված իրավիճակի համար: Պարզվում է՝ իրենք էլ դրության «տեր»-ը չեն, քանի որ պայմանագրով շինարարական աշխատանքներ իրականացնող կապալառու կազմակերպությունն է ստանձնել վանքի վերականգնումը: Չնայած դրան՝ նախարարությունը «մեծահոգաբար» գրություն է ուղարկել այդ կապալառուին. Ասում են՝ խիստ գրություն է եղել, որի բովանդակությունը, մոտավորապես, եղել է այսպես. «էս ի՞նչ եք մեզ խայտառակում, գործի անցեք, ու էլ նման բան չտեսնենք…»:

Ու այստեղ արդեն պատասխանողները շինարարներն են, ովքեր արագ-արագ սկսել են կարգի բերել վանքի բակը, մաքրել են գոմաղբը և լուսանկարներ հրապարակել՝ արդարանալով, թե իրենք վաղուց էին սկսել շինարարությունը, պարզապես «ընդմիջման» էին:

Տեղացիներն ասում են՝ շինարարությունը, իրոք, վաղուց են սկսել: Թե կոնկրետ ե՞րբ՝ չեն հիշում. ասում են, որ դա երկար պատմություն է. պարզվում է պատասխանատու համարվող կապալառուն, պարզապես հերթական անգամ, «մի քանի ամսով ընդմիջման էր գնացել»:

NEWSPRESS.am-ի հետ զրույցում էլ Հրաչ Մարուքյանը, ով հաճախ է անդրադառնում եկեղեցիների պահպանման խնդրին, ասաց, որ ընդմիջումից ընդմիջում ընկած տարիների ընթացքում վերանորոգվել է Զանգակատունը, իսկ հացատան շինարարությունն ընթացքի մեջ է:

Այս ֆոնին արդեն ակնհայտ է, որ իրականում ոչ ոք չի փորձում և չի ցանկանում տեր դառնալ իրավիճակին:

Սա հայտնի «Մկների ժողովը» առակն է հիշեցնում. բոլորը ճառում են, խոսում ազգի հոգևոր արժեքների ու դրանց պահպանման եղանակների մասին, քարկոծում վանդալիզմը, հասկանում, թե ինչ է հարկավոր, բայց ոչ ոք ձեռնամուխ չի լինում գործին. Բալոն կախ է, Չստոն կաղ է, Մստոն կարճ է, Համբոն՝ տկար՝ եկեղեցին՝ տեր չէ, կովի տերը՝ «անասուն է», Մշակույթի նախարարությունը՝ մեղք չունի, կապալառուն՝ ժամանակ չունի, համայնքն էլ փող չունի: 

Եվ ցավալին այն է, որ Քոբայրավանքի ճակատագիրը շատ եկեղեցիներ են կիսում ու անտերության մատնվելով՝ ի վերջո քարուքանդ լինում:

Կարճ ասած՝ հոգևոր արժեքները պահպանում ենք միայն խոսքով:

Արմինե Մկրտումյան