Վրաստանի էներգետիկ կախվածությունն Ադրբեջանից`«ահազանգ» է Երևանին

Վրաստանը մինչև տարեվերջ կհրաժարվի ռուսական գազից։ Այս մասին հայտարարել է Վրաստանի էներգետիկայի նախարար Կախա Կալաձեն:

Հունվարից մարտ ընկած ժամանակահատվածում Ռուսաստանից ստացված բնական գազը 100 մլն խորանարդ մետր է կազմել: Կառավարությունը ծրագրում է ապրիլից բնակչությանն ու կոմերցիոն ոլորտին ադրբեջանական գազ մատակարարել։ Մատակարարումն իրականացնում է Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերությունը (SOCAR) և Շահ Դենիզ կոնսորցիումը (Հարավային Կովկասի գազատարները, Բաքու-Թբիլիսի-Էրզրում)։

2017թ-ին Վրաստան գազի մատակարարումը կկազմի 2,457 մլրդ խորանարդ մետր, որից 2,347 խորանարդ մետրը ներկրվելու է Ադրբեջանից (95,5 տոկոս)։ Էներգետիկ անվտանգության առումով Վրաստանը միակողմանի կախվածություն է ձեռք բերում հարևան Ադրբեջանից` Բաքուն արդեն կարող է գազի գնի շուրջ «սակարկություններով», մատակարարումերի «խափանումներ» առաջացնելով ազդել Թբիլիսիի քաղաքականության վրա` այդ թվում հայ-վրացական հարաբերությունների մասով, ինչպես նաև Ջավախքում փորձել բնակեցնել թուրք-մեսխեթցիներին`փոխելով հիմնականում հայաբնակ տարածաշրջանի էթնիկ-կրոնական դեմքը։

Վրաստանի հակառուսականությունը կարող է հանգեցնել նրան, որ Վրաստանն ամբողջությամբ ընկնի թուրք-ադրբեջանական կապիտալի ու ազդեցության գոտի ու Թբիլիսիում որոշումների «կուլիսային» թելադրողները լինեն Անկարան` թուրքերը «գնել» են ամբողջ Աջարիան ու շարունակում են խոշոր ներդրումներ իրականացնել վրացական տնտեսության մեջ, և Բաքուն` հաշվի առնելով կես միլիոնի հասնող ադրբեջանական համայնքը Վրաստանում` հիմնականում բնակվում են ՀՀ–ի սահմանակից Քվեմո-Քարթլիի տարածաշրջանում, ինչպես նաև խոշոր ներդրումներն ու էներգետիկ լծակը։

Թբիլիսիի գործողությունները թելադրված են նրանց արտաքին քաղաքականության վառ արևմտամետ դիրքորոշմամբ` ՆԱՏՕ–ին անդամակցություն, ՆԱՏՕ-ական կենտրոնի բացում Վազիանում, վրաց–ամերիկյան`շուտով նաև թուրք-վրաց-ադրբեջանական զորավարժություններ և այլն։

Չմոռանանք, որ վերջերս ԵՄ չեղարկել է վիզային ռեժիմը Վրաստանի հետ ու այժմ Թբիլիսիում փորձում են նաև էներգետիկ առումով «կտրել կապերը» ՌԴ-ից։ Ինչ վերաբերում է Վրաստանի վերոնշյալ որոշմանը` գազ գնել միայն Ադրբեջանից, ապա դա նաև ահազանգ է ՀՀ-ին`վրացական իշխանությունները մեծացնում են իրենց տնտեսական կախվածությունն Ադրբեջանից`դրանից բխող բոլոր հետևանքներով հայ–վրացական հարաբերությունների համար։ Վրաստանի համար տարածաշրջանում առաջնային են Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ կապերը` հայ-վրացական հարաբերություններում տնտեսական բաղադրիչը տասնամյակներ շարունակ «կաղում» է` ՀՀ մեծ կախվածություն ունի Վրաստանի տարանցիկ ենթակառուցվածքներից, ինչից էլ շատ հաճախ բխում է պասիվ դիրքորոշումը Ջավախքի հայաթափման հարցում։

Թբիլիսիում ՀՀ-ին դիտարկում են որպես ՌԴ-ի «ուղեծրում» գործող երկիր` Վրաստանը ՌԴ-ին դիտարկում է, որպես սպառնալիք` ռուսական զորքերը գտնվում են Աբխազիայում ու Հվ.Օսիայում։ Հայ-վրացական հարաբերություններում մեծ է «ռուսական գործոնի» առկայությունը` Երևանը հետհայացք է գցում Մոսկվային, իսկ Թբիլիսին տնտեսական, քաղաքական, աշխարհաքաղաքական առումով գնում է հակառակ ուղղությամբ` ԵՄ, ՆԱՏՕ։

Արտյոմ Բալասանով