Ադրբեջանն Իսրայելի ռազմա-քաղաքական պլացդարմն է Հարավային Կովկասում

Ադրբեջանն Իսրայելի ռազմավարական դաշնակիցն է։ Այդ մասին հայտարարել է Իսրայելի պաշտպանության նախարար, նախկին ԱԳ նախարար Ավիգդոր Լիբերմանը։

Ըստ նրա, Ադրբեջանում բնակվող հրեական համայնքն իրեն ապահով ու անվտանգ է զգում։ Այդ համայնքը կապող կամրջի դեր է կատարում երկրների միջև։ Նա հավելել է, որ Ադրբեջան-Իսրայել միջազգային ասոցիացիայի ջանքերի շնորհիվ երկկողմ կապերն ամրապնդվում են։

Իսրայելական Մոսադի ղեկավար Յոսի Քոենը վերջերս հայտարարել էր, որ Ադրբեջանի հատուկ ծառայությունների հետ պայմանավորվածության համաձայն Մոսադը համագործակցելու է Բաքվի հետ ահաբեկչության, կրոնական ծայրահեղականության դեմ պայքարում, հեղաշրջումների կանխարգելման և բազմակողմ տարածաշրջանային դաշինքների ստեղծման հարցում։

Մոսադի ղեկավարի այս բացահայտումը մեսիջ է ոչ միայն ՀՀ–ին, այլ նաև Իրանին ու տարածաշրջանային այլ խաղացողներին։ Շատ է խոսվել և գրվել Իսրայել-Ադրբեջան ռազմա-քաղաքական դաշինքի մասին, զենքերի մատակարարումների, Իսրայելի համար`ադրբեջանական նավթի կարևորության մասին։

Իսրայելը կարծես թե ստանձնում է Ադրբեջանի անվտանգության պաշտպանի, ապահովողի, հովանավորողի դերակատարում՝ փաստացի ստեղծվում է ռազմական դաշինք։ Բաքվի դեպքում հասկանալի է, թե ում դեմ է այն ուղղված լինելու՝ ՀՀ-ի ու ԼՂՀ-ի, իսկ Թել-Ավիվի դեպքում այն միանշանակ ուղղված է լինելու Իրանի դեմ՝ հակաիրանական կոալիցիա ստեղծելու ու Իրանը «բուֆերային» երկրներով շրջապատելու ռազմավարությունից ելնելով։

Իսրայելը ռազմական, հետախուզական օգնություն է ցուցաբերելու Բաքվին՝ Մոսադի աշխատակիցները գտնվելու են Բաքվում։

Բացի այդ, Իսրայելն ու Ադրբեջանը պայքարելու են կրոնական ծայրահեղականության ու ահաբեկչության դեմ՝ Բաքվի պարագայում այդ որակումների տակ կարող են ընկնել ռեժիմին անցանկալի էլեմենտները`Նարդարանի դեպքերը դեռ թարմ են, ինչպես նաև ազգային-կրոնական տարբեր կազմակերպություններ`թալիշներ, ավարներ, լեզգիները և այլք։ Իսրայելը փաստորեն պաշտպանելու է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը հնարավոր կազմաքանդման երևույթներից, ինչպես նաև ստանձնում է Ալիևի կլանի պաշտպանությունը՝ կողմերը պարտավորվում են թույլ չտալ պետական հեղաշրջումներ։

Ինչ վերաբերում է տարածաշրջանային դաշինքների ստեղծմանը, ապա հասկանալի է այդ դաշինքների մեջ չեն մտնելու ոչ ՀՀ-ը, ոչ էլ Իրանը։ Այդ դաշինքների, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի կերպով ուղղված են լինելու ՀՀ-ի, Իրանի դեմ մտնելու են Թուրքիան (թուրք օդաչուները տեղակայվել են Ադրբեջանի մի շարք ռազմաբազաներում), թուրք–ադրբեջանական տանդեմը վաղուց գործում է, Վրաստանը՝ Թբիլիսին վաղուց է գտնվում Անկարայի ու Բաքվի տնտեսական, ժողովրդագրական էքսպանսիայի կիզակետում և հնարավոր է նաև այլ երկրներ՝ Սաուդյան Արաբիա, Ծոցի երկրներ, Պակիստան, որոնք Իրանին դիտարկում են, որպես հակառակորդ։

Իսրայելը նաև պարտավորվում է արդի տեխնոլոգիաներ տրամադրել Ադրբեջանին՝ դրանք հետախուզական իմաստով ուղղված են լինելու Իրանի դեմ, իսկ ռազմական առումով՝ ՀՀ-ԼՂՀ–ի`անօդաչուներ, հակատանկային համակարգեր, Երկաթե գմբեթ և այլն:

Արտյոմ Բալասանով