«Հայը պաշտում է չալաղաչը, դրա համար էլ էս օրին ենք». հավատի ու եկեղեցու վերականգնում է պահանջում Շիրակի թեմի առաջնորդը (ֆոտո)
«Տարվա արշալույսին եկել ենք նորից համոզելու ու դարձի բերելու հայ ազգին»,- այս խոսքերով ու նպատակով Շիրակի թեմի առաջնորդի ձեռամբ պատարագ մատուցվեց Շիրակի մարզի Սարապատ համայնքի Մուսայելյան գյուղում:
Հայաստանի հյուսիսում գտնվող 90 գյուղացիական տնտեսություն ունեցող այս գյուղում ձմռանը սովորական է -35 աստիճանն ու ճանապարհներին բուքն ու օրերով շարունակվող սառնամանիքները: Գյուղը հիմնադրվել է 1870-ականներին՝ Արևմտյան Հայաստանից եկած գաղթականներով: Հիմնականում Բասենից եկածներ են բնակվել այս սարերում, բայց այն ժամանակ գյուղ հիմնելու համար կարևոր էր եկեղեցի ունենալը: 1895 թվականին կառուցում են Տրդատի անունով եկեղեցին, որն այժմ խոնարհված է, առանց կտուրի ու մոտ կես մետր ձյան ծածկույթի տակ:

18 տարի առաջ թեմակալ առաջնորդը հորդորել էր վերականգնել եկեղեցին, բայց հիմա այն ավելի վատ վիճակում էր, ինչի պատճառով Միքայել եպիսկոպոսն սկսեց այպանել ոչ միայն մուսայելյանցիներին, նաև հային, որի հավատքը դարձել է նյութն ու ստամոքսը լցնելու գերմտածումները. «Եթե որևէ անկախ հետազոտական կենտրոն ցանկանա հետազոտություններ կատարել Հայաստանում՝ «Ի՞նչ է պաշտում հայը» թեմայով, ապա պատասխանը միայն մեկը կլինի՝ հայը պաշտում է խորովածը, չալաղաչը: Այ, հենց դրա համար էլ էս օրի ենք: Մեզ համար ավելի կարևոր է Ամանորի խոզի բուդն ունենալը, քան հունվարի 6-ին Սուրբ ծնունդ տոնելն ու Աստծո հետ հարաբերությունները: Ուրեմն խոզի բուդի որդիներն ենք, քան թե Աստծո: Հաճախ համոզում են, թե դա մեր ավանդույթն է, և դրանով ավելի ենք հեռանում Աստծուց: Առաջին այցից հետո 18 տարվա մեջ ոչինչ չի փոխվել, ճիշտ է՝ ինչ-որ բան փոխվել է, ավելի լուռ եք պատարագին, բայց դա քիչ է, քանի դեռ եկեղեցին չի կառուցվել, ես հանգիստ ու խաղաղությամբ չենք կարող գալ այս գյուղ»:

Գյուղի եկեղեցին կառուցելու համար գյուղովի որոշել են միջոցներ ձեռնարկել. «Մենք որոշեցինք գյուղով գումար հավաքել, ամենքս՝ 100 դոլար, օր եկեղեցին սարքենք, բայց էդ գումարը շատ մեծ էր, սաղ վարկի տակ են, էդ 100 դոլարն օր տան, ըբը բանկի տոկոսները ի՞նչղ մուծենք»,- ասում է ամենատարեց մուսայելյանցի Ռաֆիկ պապը:

«Էսքան նոր եկեղեցի կսարքեն, ախր կարելի է հները վերականգնել, ըդոնք են արժեք, մենք պահել ենք մեր եկեղեցուց բլած քարերը, ախր ըդիկ է պատմությունը, ըդիկ պտի պահպանվի, թե չէ էսքան նոր եկեղեցի կսարքեն, բայց էնտեղ բանմ պակաս է, էդ շունչը չկա»,- հավելում է Հարությունը:
Միքայել եպիսկոպոս Աջապահյանի ասածի հետ համաձայն են, բայց գումար չկա նորը կառուցելու, իսկ նախորդ տարվա հոկտեմբերի 2-ից՝ գյուղերի խոշորոցումից հետո, ակնկալել, որ միջոցները կհերիքի գյուղի կարիքները հոգալու ու եկեղեցին վերականգնելու համար, այնքան էլ իրատեսական չեն համարում:
Նորից հույսը բարերարներն են: