Ավանդների փոխհատուցմա՞մբ մտահոգ, թե՞ նախընտրական PR

«Հայկական վերածնունդը» Շիրակից մինչև Սյունիք հաշվառում է սկսել:

Նախորդ տարվա դեկտեմբերից սկսած՝ «Հայկական վերածնունդ» կուսակցության գրասենյակները դարձել են մարդաշատ: Մարդիկ փաստաթղթերը ձեռքներին, փորձում են րոպե առաջ հասնել ու իրենց տվյալները գրանցել կուսակցական գրասենյակներում:

NEWSPRESS.am-ի թղթակիցը փորձել է պարզել, թե ինչ տվյալներ են քաղաքացիներից պահանջում ու ինչու:

«Հայկական վերածնունդ» կուսակցության ներկայացուցիչը պատասխանել է, որ Խորհրդային միության ընթացքում Խնայդրամարկղերում ավանդ ունեցողների տվյալներն են հավաքագրվում. «Հիմա Արթուր Բաղդասարյանն է նախաձեռնել հաշվառումը, գրանցում ենք նրանց, ովքեր դուրս են մնացել 2006 թվականի հաշվառումից: Սա պետք է մեզ, որ 2017 թվականին սկսվող ԱԺ նստաշրջաններին Հովհաննես Մարգարյանի նախաձեռնությամբ օրենքի նախագիծ ներկայացվի Ազգային ժողովի նիստերին, որ ներկայացնենք, թե թվով էսքան շահառու կա և էսքան գումարի ավանդ ունենք փոխհատուցելու»:

Ինչպես տեղում պարզվեց, կուսակցական գրասենյակում մարդիկ լրացնում են հատուկ դիմումի ձև, ներկայացնում են ավանդների գրքույկի ու անձնագրի պատճենները: Այսինքն՝ կարելի է ենթադրել, որ սա միաժամանակ հաշվառում է, ոչ միայն ավանդների համար, նաև անուղղակի եղանակով հավաքագրվում են քաղաքացիների տվյալները: Ու պատահական չէ, որ շատերն այս ամենի տակ թաքնված տողատակներ են տեսնում՝ նշելով, որ սա ընդամենն ընտրություններից առաջ նախընտրական PR և ընտրողների ցուցակի մոտավոր պատկերի ճշգրտում է:

«Գյումրի 1» սոցիալական ծառայության բաժնի պետ Արտաշես Եգորյանը հրապարակային ելույթների ժամանակ անթաքույց նշում է. «Եթե ուզում են թիվ ճշտել, թող Նախագահին դիմեն, իրանք որպես կուսակցություն ներկայացված են Ազգային ժողովում, իրավունք ունեն հարցում անել Կենտրոնական բանկին ու ստանան բոլոր տվյալները: Բայց սա ուրիշ միտում ունի, թատրոնն սկսվել է, վարագույրները բացվում են, սկսվում է քարոզարշավ: Եթե ուզում եք թիվ ճշտել՝ անձնագրերն ինչի՞ եք պահանջում»:

«Հայկական վերածնունդ» կուսակցության Գյումրիի գրասենյակի պատասխանատու Համլետ Սարուխանյանը NEWSPRESS.am-ի թղթակցի հետ զրուցում նշել է. «Դա ոչ մի կապ չունի այլ միտումների հետ, դա միայն նրա համար է, որ այդ գրքույկի տերը տվյալ անձն է: Կարող է ասեն` սովորական բլանկ է, դուք եք լրացրել բերել, պետք է, չէ՞, ամեն ինչ հիմնավորվի: Իսկ եթե նման մարդիկ նման կարծիք են հայտնում, իմ կարծիքով, նրանք նայում են մեզ իրենց աչքերով, ուրեմն նրանք նման բաներ արել են: 2004 թվականին, երբ  Արթուր Բաղդասարյանի կողմից նախաձեռնվեց ավանդառուների հաշվառումը, ընտրություններն անցել էին, եթե դա մեզ պետք լիներ շահարկելու, հաշվառում կանեինք 2002 թվականին, բայց նման նախընտրական գործընթաց չէինք սկսել: Սա օրենսդրական նախագծի նախաձեռնություն է, որ ոչ մի միտում ու տողատակ չունի»:

Նշենք, որ Խորհրդային Հայաստանի ավանդների փոխհատուցման նախաձեռնությունն «Օրինաց երկիր» կուսակցությունը համարում է իրենը: «Օրինաց երկիր» կուսակցությունն էր, որը հաշվառել էր ավանդատուներին 2004 թվականին: Այնուհետև օրենսդրական նախագիծը ներկայացվեց Ազգային ժողովին: 2006 թվականին սկսվել է փոխհատուցման ծրագիրը , այն ժամանակ պաշտոնապես հաշվառվեցին հիմնականում նպաստառուները: Հետագայում մինչև 1993 թվականը դրամական ավանդ ունեցողները իրավունք ստացան փոխհատուցման: Փոխհատուցումը,սակայն, դեռ շատ քչերին է հաջողվել ստանալ:

Սկզբնական շրջանում փոխհատուցում տրվում էր նպաստառու շահառուներին, հետագայում դրվեց տարիքային սահմանափակումն ու սկսվեց տարեցներից: Ամեն տարի պետական բյուջեից հատկացվում է մինչև 1.5 միլիարդ դրամ, բայց ամեն տարի այդ գումարը պակասում է ու դեռ փոխհատուցում ստանում են մինչև 1931 թվականի ծնվածները:

«Մեր հիմնական նպատակն է, որ կառավարությունը ոչ թե տրամադրի մեկ միլիարդ դրամ, այլ ավելի շատ: Եվ հավանաբար զուգահեռ, պետք է մտցնենք օրենք ժառանգության մասին, որ ավանդներն ստանան ժառանգները», – հավաստիացրին «Հայկական վերածնունդ» կուսակցության Գյումրիի գրասենյակում:

Հենց այդ նպատակով էլ մահացածների ու նրանց ժառանգների տվյալները ևս գրանցում են գրասենյակներում: Այս ամենի տակ, սակայն, նորից այլ միտում է նկատվում: Շատ մարդիկ են մահացել անցնող 23 տարվա ընթացքում, ու շատերը դեռ հույսեր են փայփայում, որ կստանան ծնողների կուտակած գումարները, որոնք ի պահ էին տվել խորհրդային խնայբանկին: «Ժառանգների հարցը նախկին խորհրդային պետություններից ոչ մեկում առաջ չի քաշվել, ինչո՞ւ են ընտրությունից առաջ իրենց գովազդում ու հիմա նախաձեռնում»,- նշում է «Գյումրի 1» սոցիալական ծառայության բաժնի պետ Արտաշես Եգորյանը:

Իսկ Էդուարդ Բաղրամյանը /«Գյումրի 2» սոցիալական ծառայության բաժնի պետ/, մեջբերելով կառավարության որոշումներն ու քաղաքացիների մտավախությունները՝ նշում է, որ հաճախ մարդիկ, ովքեր 1931 թվականի ծնված են ու մի քանի ամսից պետք է ստանան փոխհատուցումը, նոտարական կարգով տալիս են իրենց ժառանգներին, բայց ավելորդ քայլ է, ապահովագրում են իրենց ունեցվածքը, բայց դա չի գործում, կառավարությունը չի փոխհատուցում:

«Հայկական վերածնունդ» կուսակցության գրասենյակներում առանց տարիքային սահմանափակումների հաշվառումից դժգոհում են տարբեր մարզերի սոցիալական ծառայության բաժինների պետերը: Կուսակցական գրասենյակում ավանդառուներն ու ժառանգները գրանցվում են ու մի քանի օր անց շատերը գնում են սոցիալական ծառայություններ՝ իմանալու, թե երբ են փոխհատուցելու ավանդները: «Ամբողջ Հայաստանի տարածքով է հաշվառումը, Մեղրիից սկսած՝ մինչև Տավուշի մարզ: Միայն Շիրակի մարզում գրանցել են 9000 ավանդատուի տվյալներ, ընդունելու ու գրանցելու ենք բոլորին, ու չկա ժամկետների սահմանափակում: Մենք իրազեկում ենք, որ սա առաջին փուլն է, ու պետք է սպասեն, իսկ եթե դիմում են սոցիալակական ծառայության բաժիններ, թող նրանք էլ մեծահոգաբար պատասխանեն»,- հավելեց Համլետ Սարուխանյանը:

NEWSPRESS.am-ի թղթակցի այն հարցին, թե արդյոք բյուջեում կա՞ն միջոցներ` փոխհատուցման ու գիտե՞ն, որ հաջորդ գումարման Ազգային ժողովում «Հայկական վերածնունդ» կուսակցությունը կունենա մանդատներ, որ կարողանա ներկայացնել իր օրենսդրական նախագիծը, կուսակցական Համլետ Սարուխանյանն ասաց. «Մենք սա ներկայացնելու ենք մինչև ապրիլի երկուսը: Եթե պետք լինի, կասենք` որտեղից կարելի է վերցնել այդ գումարը, որ ավանդ փոխհատուցենք»: