Բալասանյանի պարտությո՞ւնը, թե՞ համակերպումը Ղուկասյանին (լուսանկարներ)
Գյումրիի Ս․ Մերկուրովի անվան նկարչական դպրոցը եղել է Անդրկովկասում առաջին նկարչական դպրոցը։ Դեռևս 1921 թվականին այժմյան «Կումայրի» պատմամշակութային կառույցների արգելոց-թանգարանի շենքերից մեկը բացեց իր դռները նկարչական տաղանդ ունեցողների համար։

Երկրաշարժի հետևանքով նկարչական դպրոցի շենքը դարձավ վթարային ու նկարչական դպրոցը տեղավորվեց տարբեր հասցեներում, մերկուրովցիներն սպասում էին վերանորոգմանը, որ վերադառնան իրենց «տուն»։ Շենքը, սակայն, ոչ թե վերանորոգվեց, այլ օտարվեց ու վաճառվեց՝ նախկին քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանի ու ավագանու որոշմամբ։ Ըստ տարածված խոսակցությունների՝ շենքը տրվել է Վարդան Ղուկասյանի մտերիմներից մեկին, բայց իրականում տեր ու տնօրենը նախկին քաղաքապետն է։

Համակերպվելով վաճառքի փաստի հետ՝ նկարչական դպրոցի սաները տեղավորվեցին նախկին դպրոցի հարակից շենքում, որտեղ գործում էր Հ․Թումանյանի անվան գրադարանը։ 60 աշակերտները չունենալով տարրական պայմաններ՝ ջեռուցում, ազատ տարածք, համապատասխան լուսավորություն, նորմալ կոյուղի, մի քանի հերթով պարապում էին։ Նկարիչները փորձեցին բարեգործական ցուցահանդեսներ կազմակերպել` ստացված միջոցներով օգնելով նկարչական դպրոցին։

Երբ Սամվել Բալասանյանը դարձավ Գյումրիի քաղաքապետ, խոստացավ վերադարձնել շենքը ու որոշեց դիմել կառավարությանը, որ շենքը ճանաչվի գերակա շահ ու վերադարձվի համայնքին։
Բայց թե ինչ եղավ դիմումը, ուր հասավ ու ինչ պատասխան ստացավ, Սամվել Բալասանյանը հարցին հստակ չի պատասխանում։ Միայն նշում է, որ փորձել են բարելավվել նկարչական դպրոցի պայմանները։

Նախորդ տարի նկարչական դպրոցի տարածքն ընդլայնեցին՝ գրադարանը տեղափոխեցին մեկ այլ հասցե ու Գերմանիայի դեսպանատան աջակցությամբ՝ մասամբ վերանորոգեցին շենքը, քաղաքապետարանն էլ ջեռուցման համակարգի ծախսերը հոգաց։ Արված աշխատանքն էլ գնահատեցին ՀՀ-ում Գերմանիայի դաշնության արտաքին և լիազոր դեսպանն ու քաղաքապետը։ Շենքը ջեռուցվում էր, իսկ մասնակի վերանորոգված հատվածներում էլ կրեատիվ լուծումներ էին տրված։


Բայց շենքի մի մասը դեռ անմխիթար վիճակում է։ Դեռ սպասում են մեկ այլ դրամաշնորհի, որ կարողանան վերանորոգել շենքի մի մասը, նկուղը, բակը։
Իսկ այն հարցին, թե վերադարձնելո՞ւ է, թե՞ ոչ, Գյումրիի քաղաքապետ Սամվել Բալասանյանը պատասխանեց․«Մենք չգիտենք՝ գերակա շահ կճանաչե՞ն, թե՞ ոչ», իսկ թե ո՞ւմ է պատկանում շենքը, խուսափեց պատասխանելուց․ «Չեմ կարող՝ ասել ով է տերը, էնքան էդպես շենքեր կան, որ սեփականաշնորհվել են, ո՞ր մեկը միտքս պահեմ»։

Ի դեպ, նույն եղանակով, Սամվել Բալասանյանն ուզում էր համայնքին վերադարձնել Գյումրիի կենտրոնական այգին։ Այն նախկին քաղաքապետ Վ․ Ղուկասյանն անվարձահատույց ու 99 տարով տվել էր վարձակալության։ Այս մեկի գերակա շահ ճանաչելու հարցը ևս մնում է անորոշ։
