ՀՀ-Իրան. «Կենացներից» պետք է անցնել կոնկրետ տնտեսական նախագծերի

ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրավերով նոյեմբերի 20-ից հետո Հայաստան կժամանի Իրանի նախագահ Հասան Ռոուհանին: Դա կլինի Իրանի նախագահի պատասխան այցը, հայտնում է Իրանի «Ֆարս» լրատվական գործակալությունը: Հայաստանից Ռոհանին կմեկնի Ղազախստան, այնուհետև՝ Ղրղզստան: Ռոուհանիի այցը առանցքային երևույթ է հայ-իրանական հարաբերությունների ներկա փուլի համար, սակայն Իրան-ՀՀ տնտեսական փոխհարաբերությունները զգալիորեն զիջում են քաղաքական կապերին ու հարևան երկրի նախագահի այցի ընթացքում այդ բացը պետք է շատ օպերատիվ կերպով լրացվի։ Նախաձեռնողականությունը պետք է բխի առաջին հերթին Երևանից, քանի որ Ադրբեջան-Իրան հարաբերությունները զգալի վերելք են ապրել`այս օրերին ավարտին է հասցվել երկու երկրները կապող երկաթգիծը։

Ի դեպ, Իրան-Ադրբեջան տնտեսական կապերի ակտիվացմանն ուղղված քայլերի նախաձեռնողը հենց Բաքուն էր, ով անգամ կես միլիարդ դոլարի վարկ է տրամադրել Թեհրանին`Իրան-Ադրբեջան երկաթգծի իրանական հատվածի շինարարությունն ավարտին հասցնելու համար։ ՀՀ պետք է առաջին հերթին ներգրավվի իրանական ուղիղ ներդրումները հայկական տնտեսության մեջ`հատկապես մարզեր` Սյունիք, որը սահմանակցում է Իրանին, ինչը կդադարեցնի նաև արտագաղթը։ Բացի այդ, պետք է խորացնել Իրանի հետ ռազմա-տեխնիկական համագործակցությունը`Իրանն ունի հզոր ռազմա-արդյունաբերական համալիր ու հաշվի առնելով Իսրայել-Ադրբեջան խոր ռազմավարական կապերն Երևանը պետք է դրան ի հակակշիռ սերտացնի կապերն Իրանի հետ։

Ծրագրերը պետք է լինեն կոնկրետ, այլ ոչ թե կենացային մակարդակով հերթական անգամ խոսվի հայ-իրանական դարավոր բարեկամության մասին, իսկ այդ ֆոնին Իրան-ՀՀ երկաթգիծն այդպես էլ կարծես անցավ պատմության գիրկը։ Ինչ վերաբերում է Հյուսիս-Հարավին, որն այնքան դանդաղ է կյանքի կոչվում, կոռուպցիոն սկանդալներով լի նախագիծ է, որ իրանական բեռնափոխադրողները կարող են նախընտրել Ադրբեջանի տարածքը`ՌԴ, անգամ Վրաստան ու Սև ծով դուրս գալու համար։ Ադրբեջանը երեք տարով ճանապարհային հարկից ու այլ տուրքերից ազատել է իրանական բեռնափոխադրողներին, ինչը լրացուցիչ խթան է ու քայլ ուղղված ՀՀ-ից իրանական փոխադրողներին դեպի ադրբեջանական ենթակառուցվածքներ շեղելու համար։ Հայ-իրանական հարաբերություններում քաղաքական բարձր հայտարարություններից պետք է անցնել խոր տնտեսական կոոպերացիայի բոլոր ոլորտներում։

Արտյոմ Բալասանով