Պաշտպանության նախարարը ներկայացրեց «1000 դրամի» նախագիծը. ով ինչքան է վճարելու և ով ինչքան է օգնություն ստանալու

Ազգային ժողովում Պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը ներկայացրեց «ՀՀ պաշտպանության ժամանակ զինծառայողների կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասների հատուցման մասին», «Զինծառայողների և նրանց ընտանիքի անդամների սոցիալական ապահովության մասին ՀՀ օրենքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին», «Պետական կենսաթոշակների մասին», ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը, որի ընդունումը, ըստ նախարարի, պայմանավորված է հետևյալ հանգամանքներով:

«ՀՀ պաշտպանության ժամանակ մարտական գործողությունների ընթացքում զոհված զինծառայողների ընտանիքի անդամների կամ հաշմանդամություն ստացած զինծառայողների փոխհատուցում վճարելու հետ կապված հարաբերությունենրը ներկայումս կարգավորվում են զինծառայողների և նրանց ընտանքիների անդամների սոցիալական ապաահովության մասին 1998 թ. հոկտեմբերի 27-ին ընդունված օրենքով և դրա հիման վրա ընդունված ենթաօրենսդրական մի շարք ակտերով:

Վերը նշված իրավական ակտերի ներքո ստեղծված հատուցման համակարգն, այնունամենայնիվ, ոչ լիարժեք է, ինչն առավել ակնհայտ է դառնում, երբ մեր երկրի սահմաններում տեղի են ունենում ռազմական գործողությունների նոր զարգացումներ: Ներկայումս գործող փոխհատուցման համակարգը հիմնականում ֆինանսավորվում ՀՀ պետբյուջեի միջոցներից, և բացակայում է այնպիսի ինստիտուցիոնալ կառույցի առկայությունը, որը կհավաքագրի հասարակությունից նվիրաբերված միջոցները, կկառավարի դրանք և ստացված միջոցներից հատուցումներ կվճարի մարտական գործողությունների ժամանակ տուժած զինծառայողներին և նրանց ընտանիքներին:

Նախատեսվում է ներդնել հատուցման հատուկ համակարգ, որն իր մեջ կներառի և կհամախմբի ինչպես պետական, այնպես էլ հասարակության աջակցության տարբեր խողովակներից հավաքագրված միջոցները: Նախատեսվող համակարգի հենասյունն է լինելու իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող հատուկ հիմնադրամը, որը կմիավորի թե′ պետությունից, թե′ հասարակությունից ստացվող դրամական միջոցները, կապահովի այդ միջոցների պրոֆեսիոնալ կառավարումը  և առաջացած միջոցների հաշվին զինծառայողների կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասների հատուցումը: Համակարգը կգործի որոշակի կարևոր սկզբունքների ներքո.

Մասնավորապես.

1. Հավաքագրվող վճարներն ու ապահովագրական հատուցումները պետք է լինեն պարզ և հասկաանալի յուրաքանչյուր քաղաքացու կամ նվիրատուի համար,

2. հավաքագրվող միջոցները պետք է կառավարվեն՝ ելնելով ակտիվների կառավարման մասնագիտական  հաշվարկներից, որպեսզի շահառուների՝ զինծառայողների և նրանց ընտանիքների ընտանիքի անդամների համար ապահովի առավելագույն եկամտաբերություն:

3. Համակարգի կառավարման հետ կապված վերադիր ծախսերը պետք է հասցվեն նվազագույնի, որպեսզի հավաքագրված միջոցների առավելագույնը հասնի շահառուներին:

4. Համակարգը պետք է լինի առավելագույնս թափանցիկ՝ թե′ հավաքագրման, թե′ կառավարման, թե′ վճարումների մասով, որպեսզի այն ձեռք բերի հեղինակություն և վստահություն հասարակության կողմից:

5. Համակարգը պետք է ունենա թե′ իրավական, թե′ տնտեսագիտական հնարավորություն՝ շուկաներից արժեթղթերի թողարկման միջոցով լրացուցիչ ֆինանսական ռեսուրսներ հավաքագրելու համար:

Նախագծով նախատեսվում է հատուցման գումարներ վճարել այն զինծառայողներին, ովքեր զոհվել կամ հաշմանդամություն են ստացել ՀՀ պաշտպանության, մարտական գործողություններին մասնակցելու կամ հակառակորդի հետ շփման գծում մարտական հերթապահություն կամ հատուկ առաջադրանք կատարելու ժամանակ: Զինծառայողների մահվան դեպքում հատուցման գումարները կվճարվեն օրենքով սահմանված շահառուներին, շահառուներ հանդիսացող անձանց՝ ծնող, ամուսին, զավակ, զինծառայողի խնամքի տակ գտնվող կամ անչափահասա տարիքում զինծառայողին խնամած անձինք:

Հատուցման գումարները կվճարվեն 2017 թ հունվարի 28-ից հետո տեղի ունեցող հատուցման դեպքերի համար հետևյալ չափաքանակով.

-մահվան կամ առաջին կարգի հաշմանդամության ձեռք բերման դեպքում միանվագ վճար՝ 10 մլն դրամ,

-երկրորդ կարգի հաշմանդամություն ձեռք բերելու դեպքում միանվագ վճար՝ 5 մլն դրամ

Այնուհետև ամենամսյա վճարներ՝

1- սպայական անձնակազմի դեպքում` ամսեկան 300 հազար դրամ (մահվան կամ առաջին կարգի հաշմանդամության ձեռք բերման դեպքում) և 200 հազար դրամ (երկրորդ կարգի հաշմանդամություն ձեռք բերելու դեպքում)

2-ենթասպայական անձնակազմի դեպքում՝ համապատասխանաբար, 250 և 150 հազար դրամ,

3- շարքային անձնակազմի համար, համապատասխանաբար 200 և 100 հազար դրամ:

Բոլոր դեպքերում, եթե զինծառայողն ունի 3 և ավելի 18 տարին չլրացած երեխաներ կամ 23 տարին չլրացած առկա ցերեկային ուսուցմամբ սովորող զավակներ կամ 18 տարեկան և դրանից դրանից բարձր տարիքի հաշմանդամ զավակներ, եթե նրանք հաշմանդամ են դարձել մինչև 18 տարին լրանալը, ապա վճարվող ամսական վճարին ավելացվում է ամսեկան 100 հազար դրամ:

Հիմնադրամի կողմից հատուցումներ վճարելու համար անհրաժեշտ դրամական միջոցները կձևավորվեն հետևյալ աղբյուրներից:

1. Յուրաքանչյուր աշխատող ֆիզիկական անձի կողմից 100 դրամի չափով վճարվող դրոշմանիշային վճարումից:

2. հատուկ այդ նպատակով թողարկվող արժեթղթերի վաճառքից,

3. հատուկ այդ նպատակով ստացված դրամաշնորհներից, նվիրաբերություններից և նվիրատվություններից

4 վերը նշված աղբյուրներից հավաքագրված միջոցների կառավարման ներդրման արդյունքում ստացվող եկամուտներից»: