Աղքատություն աղքատությանց
Հայաստանի պարենային անվտանգության ապահովման մասին օրենքն ստորագրվել է 2002թ., ՀՀ պարենային անվտանգության ապահովման հայեցակարգը ստորագրվել է 2011թ.:
Պարենային անվտանգության ապահովման ուղղություններն են՝ ագրոպարենային համակարգի զարգացումը, սննդամթերքի ինքնաբավության (անկախության) ապահովումը, սննդամթերքի անվտանգության և որակի ապահովումը, սննդամթերքի տնտեսական և ֆիզիկական մատչելիության ապահովումը, բնակչությանը լիարժեք սննդով ապահովելը, տարածքային համաչափ զարգացման միջոցով պարենային ռեսուրսների արդյունավետության կառավարումը, արտակարգ իրավիճակներում և ռազմական դրության պայմաններում պարենային անվտանգության ապահովումը, պարենային անվտանգության ապահովման տեսանկյունից բնական պաշարների հավասարակշռված օգտագործումը և շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունների կանխարգելումը:
Պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ Հանրապետությունում վերջին տարիներին ինքնաբավության բարձր մակարդակ է ապահովվել կարտոֆիլի, բանջարաբոստանային մշակաբույսերի, պտղի, հատապտղի, խաղողի, ոչխարի և այծի մսի, ձվի ոլորտներում, սակայն ցորենի, եգիպտացորենի, հատիկաընդեղենային մշակաբույսերի, թռչնի և խոզի մսի առումով ինքնաբավության մակարդակը ցածր է:
Եթե պաշտոնապես նշվում է բարձր մակարդակ, դա նշանակում է, որ նաև այդ մթերքից ներկրվում է: Հայաստան է ներկրվում և′ կարտոֆիլ, և′ բանջարեղեն, և′ միս-մսամթերք: Կարելի է հակադարձել, որ դա առևտուր է, և պետք է նաև ներկրվի, սակայն եթե ներկրված սննդամթերքից հիմնականում օգտվում են սուղ եկամուտ ունեցողները, դա նշանակում է, որ երկիրը չի կարողանում այդ մթերքի ուղղությամբ պարենն ապահովել, որն էլ իր հերթին հանգեցնում է՝ պարենային անվտանգությունը Հայաստանում դեռևս խնդիր է:
Գաղտնիք չէ, որ հնարավոր է Հայաստան ներկրել ամեն ինչ և որտեղից ցանկանան, անգամ արգելքների պարագայում Թուրքիայից Հայաստան մթերք էր ներկրվում: Ներկրելու դեպքում մթերքի գինը, սովորաբար, կամ շատ էժան է լինում՝ ինչպես օրինակ թուրքական կարտոֆիլը, սոխը, լոլիկը, իսկ մթերքներ կան, որ թանկ, օրինակ՝ բանանը, ձկնեղենը և այլն: Էժան սննդամթերքը դարձյալ լայն սպառման համար է: Ուղղակի այս իրավիճակը պարենային ապահովության հայեցակարգի դեմ է:
Նշենք, որ վերջերս հրապարակվել է Ազգային վիճակագրության տվյալները, ըստ որոնց՝ բանջարեղենի և կարտոֆիլի ապրանքախմբում 2016թ. օգոստոսին 2015թ. օգոստոսի համեմատ արձանագրվել է 12.0%, իսկ 2016թ. հուլիսի համեմատ` 8.5% գնանկում:
Եթե հաշվի առնենք, որ միգրացիան մեծ տեղ է զբաղեցնում հայ հասարակության կյանքում, կարելի է հետևություն անել, որ հաց և կարտոֆիլ մեծաքանակ օգտագործող ընտանիքներն այդ բարիքներից սկսել են ավելի քիչ օգտվել:
Աղքատության հաշվարկի տարբեր մեթոդներ կան, կարելի է այնպես գեղեցիկ հաշվել, որ երկրում աղքատներ չլինեն, սակայն երկու տարբեր մեթոդոլոգիաներով հաշվարկներից մեկի դեպքում մոտ 30 տոկոս է, մյուսի դեպքում՝ 70 տոկոս:
Ըստ ԱՎԾ-ի տվյալների՝ Հայաստանում այս տարվա հունվար-հունիսին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ալյուրի, հացի, մակարոնեղենի և հրուշակեղենի արտադրության ծավալները նվազել են, իսկ այս մթերքները կարևոր դեր են կատարում հայ ընտանքիների սննդակարգում: Իհարկե՝ ոչ լավ օրից:
Հակված ենք հավատալու Հայաստանի 70 տոկոս աղքատությանը, քանի որ բնակչության գնողունակության նվազմանը զուգահեռ՝ ավելանում է աղքատությունը:
Հիշեցնենք, որ Հայաստանի պարենային անվտանգության ապահովման մասին օրենքը ստորագրվել է 2002թ-ին, և այս տարիներին բնակչության պարենային ապահովության համար գրեթե ոչինչ չի արվել, ոչ զարգացել է ագրոպարենային համակարգը, սննդամթերքի ինքնաբավության մասին կարող ենք չխոսել, սննդամթերքի անվտանգության և որակի ապահովումը գտնվում է ծայրահեղ անհուսալի վիճակում, ապահովված չէ սննդամթերքի տնտեսական և ֆիզիկական մատչելիությունը, բնակչությունը լիարժեք ապահովված չէ սննդով և այլն:
Լավ, իսկ ի՞նչ արվել ապրենային անվտանգության ապահովման ուղղությամբ: Լավ հարց է: Օրենքներ են ընդունվել, ապահովվել է թղթաբանությունը, զեկուցումներ են կարդացել, մեդալներ են շռայլել: