Ջրավիշապների նորագույն պատմությունից
Վիշապաքարերի 150 օրինակ է հայտնի այսօր, որոնցից 90-ը գտնվում է Հայաստանի Հանարպետության տարածքում: Գիտնականները հակված են կարծելու, որ վիշապաքարերը ջրաբաշխական համակարգերի հանգուցակետերում գտնվող հուշարձաններ են, որոնք առնչվում են ջրի աղբյուրի, ընդհանրապես ջրի պաշտամունքի հետ:
Հայկական հեքիաթներում նույնպես շրջանառվում է ջրի ակունքի մոտ բնակվող վիշապների մաիսն պատումները, ըստ որոնց, վիճապները փակում են դեպ բնակավայրեր ջրի ելքը, խմում են ողջ ջուրը, իսկ մարդիկ մնում են անջուր: Ծանոթ պատմություն է, այնպես չէ՞:
Կարծես թե մեր նորագույն շրջանի ոռոգման ջրի պատմությունից լինի, նաև՝ խմելու ջրի: Ոմանք «խմում են» թե′ ոռոգման, թե′ խմելու ջուրը, իսկ բնակիչները մնում են անջուր:
Սկսենք խմելու ջրից: Երևանը և մերձակա շրջանները խմելու ջրով ապահովող Գառնի գյուղն այսօր կանգնած է խմելու ջուր չունենալու խնդրի առաջ: Մարդիկ ժամերով, օրերով ջուր չեն ունենում, կարելի է տեսնել, թե ինչպես են մեծ ու փոքր ջուրը տանում տուն, ինչպես հին ու բարի 90-ականներին:
Արարատի մազրում ջուրը ժամով է, 9:00-ից մինչև 16:00-ը: Բնակիչները դժգոհում են, որ ջրաչափերը տեղադրված են, օգտագործում են այնքան ջուր, ինչքան պետք է, այդ դեպքում ինչո՞ւ 24-ժամյա չէ խմելու ջուրը և այն դեպքում, երբ Արարատյան դաշտը համարվում է ամենաշոգ վայրը Հայաստանում: Խմելու ջրի որակի վերաբերյալ պարզապես կարելի է չգրել, քանի որ ստուգումներ՝ որպես այդպիսին, չեն կատարվում:
Ինչ վերաբերում է ոռոգման ջրին: Անկախությունից հետո երկրում թափ առավ ձկնաբուծությունը, ՀԷԿ-երի կառուցումը, մեծածավալ այգիների հիմնումը, ջերմոցների կառուցումը՝ դարձյալ մեծածավալ: Պարզ է, որ այս կառույցները սովորական մահկանացուներին չեն պատկանում, այլ տարածաշրջանում ոտք ու ձայն ունեցող անձանց, և ահա այն տարածքներում, որտեղ համանման կառույցներ կան, այն է՝ ձկնաբուծարաններ, խոշոր այգիներ, խոշոր ջերմոցներ կամ ՀԷԿ-եր, այդ տարածաշրջանը ոռոգման ջրի հետ կապված խնդիրներ ունի:
Օրինակ՝ Արարատի և Արմավիրի մարզերում զարգացած է ձկնաբուծությունը: Այս մարզերում, հատկապես՝ Արարատի մարզում, ոռոգման ջուրը դարձել է իսկական գլխացավանք. ոմանք ոտքով, ձեռքով փակել են ջրի մուտքը դեպքի բնակավայրերը: Հիշենք պատմությունից, թե ովքեր են, ըստ պատումների, փակում ջրի ելքը դեպի բնակավայրերը, իհարկե, վիշապները:
Եթե փորձենք այլ կողմից մոտենալ վիշապներին: Վերջիններս ոչ թե խորհրդանշում են ջրի աղբյուրը, այլ փակել են ջրի ակունքը, պարզ կլինի, որ այս կառույցներն ավելի քան հայկական են, և այս հազարամյակներին ոչինչ չի փոխվել, փոխվել են պարզապես վիշապները:
Հազարամյակներ առաջ էլ է Հայաստանն ունեցել սեփական ջրավիշապները, այսօր էլ՝ փառք Աստծո:
Բայց ես չէի նկատել. Սամվել Կարապետյանի ոտքի սարքը անջատվել է․ ի՞նչ է կատարվել տնային կալանքի ժամանակ...
Իմ անձնական կարծիքն է՝ մանդատները պետք չէ վերցնել. Արփինե Հովհաննիսյան (տեսանյութ)
Մանդատ վերցնելը ոչ թե կլինի ռացիոնալ որոշում, այլ ստորություն՝ ընդդիմությանը հավատացած ժողովրդի հանդ...
Նույն մահացու ինքնավստահությունը․․․
Երբ օդանավակայանում Ծառուկյանին ասել են, որ ինչ-որ բան պետք է ճշտեն՝ Ծառուկյանը պատասխանել է, որ որև...
Ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին մինչև տարեվերջ. Նաիրի Հոխիկյան
Նախկին քպական Հովիկ Աղազարյանը զբաղված է, մեղմ ասած, անպարկեշտ բամբասանքով. Տոնոյան
Ես պայքարի ցանկացած սցենարի պատրաստ եմ. Մամիկոն Ասլանյան (տեսանյութ)
ՀՀ–ն և Ադրբեջանը դեռ չեն ավարտել Ներքին Ոսկեպար գյուղի մոտ սահմանային ցանկապատի կառուցումը (լուսանկա...
Վանդալիզմ Գյումրիում․ անհայտ անձինք «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրի ոսկեգույն տառերը պոկել, նետել են ա...
