Պահանջվում է զոդող՝ բարձրագույն կրթությամբ. կրթական ցենզի անկումը
Անկախությունից հետո հասարակական կյանքում փոփոխություններ գրանցվեցին՝ գրեթե բոլոր ոլորտներում, փոխվեցին կամ էլ գրեթե փոխվեցին կրթության վերաբերյալ մեր մոտեցումները:
Կրթությունը դարձավ շատ դեպքերում այցետոմս, շատ դեպքերում առօրյա ձանձրույթը լրացնելու միջոց. մեծ հոսք սկսվեց դեպքի բարձրագույն կրթական ոլորտ, իսկ միջին մասնագիտությունները մղվեցին հետին պլան: Այդ ամենը բերեց այն բանին, որ բարձրագույն կրթությունը դարձավ առօրյա, իսկ ցանկացած աշխատանքի դեպքում՝ պահանջ:
Վերջերս աշխատանքային հայտարարություններից մեկում նշված էր, որ պահանջվում է զոդող՝ բարձրագույն կրթությամբ:
Բարձրագույն կրթության դերն այնքան է նվազել, որ ենթադրվում է, որ զոդող վարպետը պետք է բուհ ավարտած լինի, ցանկալի է պետհամալսարանը, թեև չգիտենք՝ պետհամալսարանի որ ֆակուտետում են զոդում կամ եռակցում սովորեցնում:
Շատ դեպքերում անգամ տարրական աշխատանքների դեպքում պահանջվում է բարձրագույն կրթություն, ուղղակի պահանջվում է, քանի որ ենթադրվում է, որ ազգի կեսը բարձրագույն կրթություն ունի, էական չէ, որ աշխատավարձերը սկսում են 50 հազար դրամից, պահանջվում է ռուսերենի, անգլերենի իմացություն և այլ հմտություններ:
Վստահ ենք, որ նման հմտություններ և գիտելիքներ պահանջող կազմակերպության ղեկավարներն իրենց պահանջած գիտելիքների 20 տոկոսին չեն տիրապետում, չեն հասկանում այդ գիտելիքների արժեքը, հակառակ դեպքում դռնապանի կամ հավաքարարի համար օտար լեզուների իմացություն չէին պահանջի, եթե այդ աշխատատեղերը չեն ներկայացնում միջազգային կազմակերպություններ:
Իսկ հաճախ էլ՝ ծիծաղելիության աստիճանի հայտարարություններ. 22 տարեկան, փորձառու, բարձրագույն կրթությամբ և այլն, սակայն զավեշտալի են դառնում այս հայտարարությունները, երբ նման պահանջների դեպքում աշխատանքի են ընդունվում պարզապես հովանավորյալներ՝ կասկածելի գիտելիքներով:
Երկու դեպքում էլ՝ և′ աշխատանքային պահանջների, և′ հովանավորյալների, ստացվում է, որ Հայաստանում աշխատանքի են ընդունվում ծանոթություններով, իսկ «սև աշխատանքը» կատարում են «սև աշխատանք» կատարողները. մեկ իրական աշխատող պահում է մի քանի հովանավորյալ աշխատողի, իսկ աշխատանքային հայտարարությունները՝ հաճախ նաև միջազգային կառույցների կողմից հրամցվող, հաճախ ևս պարզապես հայտարարություններ են:
Գիտելիքները՝ որպես այդպիսին, դեռևս լիովին պահանջարկված չեն մեր երկրում, հակառակ դեպքում՝ մասնագետներն աշխատանք կգտնեին՝ համապատասխան աշխատավարձով, ոչ թե բարձրագույն կրթությունը կիջներ կենցաղի մակարդակի, իսկ բուհ ավարտածների աշխատավարձերը՝ հավաքարարների: