Հայաստանը 800 հա զիջեց Իրան-Ադրբեջան երկաթուղու համա՞ր
Արդեն հայտնի է, որ Ադրբեջանի երկաթուղիներ կազմակերպությունն ավարտել է մինչև Իրանի սահման կառուցվող երկաթգծի աշխատանքների 85 տոկոսը, որը մաս է կազմում Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքի, որը, իր հերթին, միացնելու է Հյուսիսային Եվրոպան Հարավ-Արևելյան Ասիայի հետ:
Նշենք, որ Ադրբեջանով անցնող որոշ հատվածներ գտնվում են բարդ տեղանքում, տարածքում աշխատում է 100 միավոր տեխնիկա:
Միաժամանակ շարունակվում է Աստարաչայ գետի վրա՝ Ադրբեջան-Իրան սահմանին երկաթուղային կամրջի կառուցումը՝ 82.5 մետր երկարությամբ. նախատեսվում է Աստարա-Իրան երկաթգծի հատվածը և կամուրջը շահագործման հանձնել 2016թ. վերջին:
Այս երկաթգիծը կմիավորի Իրանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի երկաթգծերը: Նախատեսվում է նախ 5 մլն տոննա տեղափոխել, հետագայում 10 մլն տոննա բեռ:
Ադրբեջանը նաև կօգնի Իրանին Ռեշտ-Աստարա երկաթգծի հատվածի կառուցմանը. Ադրբեջանը համաձայնել է Իրանի համար վարկային գիծ բացել 500 մլն դոլարի՝ ֆինանսավորելու Ռեշտ-Աստարա երկաթգծի հատվածը:
Ղազվին-Ռեշտ-Աստարա երկաթգիծը ևս հանդիսանում է Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքի հատվածը, որը Հյուսիսային Եվրոպան Ադրբեջանի միջոցով միացնելու է Հարավ-Արևելյան Ասիայի հետ:
Ռեշտ-Աստարա երկաթգծի կառուցման համար անհրաժեշտ է 1 մլրդ դոլար, որի կեսն Ադրբեջանը վարկի տեսքով տալիս է: Իրանն այժմ 92 տոկոսով ավարտել է Ղազվին-Ռեշտ հատվածի ինֆրակառուցվածքների կառուցումը: Իրանական Ղազվին-Ռեշտ հատվածը ևս պատրաստ կլինի 2016թ. վերջին:
Նշենք, որ օգոստոսի 8-ին Բաքվում տեղի է ունենալու Ռուսաստանի, Իրանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը, որի ընթացքում քննարկվելու է նաև Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքի խնդիրը:
Հավելենք, որ այս ծրագրի իրագործումով Ադրբեջանի տրանսպորտային կշիռն ինչպես Իրանի, այնպես էլ Ռուսաստանի համար, կբարձրանա: Իսկ թե ինչ տեղի կունենա Իրան-Հայաստան երկաթուղու հետ, խնդիրը բարդ է: Թեև իրանական կողմից նոտաներ են հնչում, որ այդ ծրագիրը կշարունակվի, սակայն մինչ այժմ ռեալ է այն, որ մինչև տարեվերջ պատրաստ կլինի Իրան, Ադրբեջան, Ռուսաստան երկաթուղին: Իսկ Հայաստանը, ինչպես ասում են, էշի ականջում նիրհել է:
Ի դեպ, ապրիլյան պատերազմի ժամանակ, երբ, ըստ պաշտոնական աղբյուրների 800 հա հող զիջեցինք, դեռ այն ժամանակ շրջանառվում էր այն տեսակետը, որ այդ տարածքը պետք է Իրանի-Ադրբեջան-Ռուսաստան երկաթգիծը գործարկելու համար:
Երեք ամիս անց կրկին սկսվեց շրջանառվել հայկական կողմից հողերի զիջման մասին, անգամ Հանրապետական պատգամավոր Լեռնիկ Ալեքսանյանը բացեիբաց հայտարարեց, որ լավագույն ելքը փոխզիջումն է:
Իսկ թե ինչ է ստանալու Հայաստանը զիջման դիմաց՝ Հանրապետական պատգամավորը պատասխան չուներ: Հավանաբար 800 հա հողատարածքը երկաթգծի լիարժեք գործարկման համար բավարար տարածք չէ և ահա թե ինչու կրկին շրջանառվում է հողեր հանձնելու հարցը: