Ոստիկանության կողմից մարդու իրավունքների խախտման դեպքերի մասին կիսամյակային հաշվետվություն (2016թ․առաջին կիսամյակ)
Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակը ներկայացնում է հաշվետվություն՝ 2016 թ. առաջին կիսամյակում ՀՀ-ում Ոստիկանության կողմից մարդու իրավունքների խախտման դեպքերի մասին:
Համաձայն ԶԼՄ մշտադիտարկման արդյունքների՝ 2016 թ. հունվար-հունիս ամիսներին ՀՀ-ում արձանագրվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից մարդու իրավունքի խախտման 110 դեպք:
2015 թ. առաջին կիսամյակի համեմատությամբ դեպքերի թիվը նվազել է 31-ով, իսկ 2015թ. երկրորդ կիսամյակի համեմատությամբ` 53-ով:
Իրավունքների խախտմանը հանգեցրած դեպքերից 53-ը տեղի են ունեցել հավաքների ժամանակ կամ հավաքներին մասնակցելու հետևանքով: Այս ցուցանիշը 2015 թ. առաջին կիսամյակի նույն ցուցանիշի համեմատությամբ նվազել է 34-ով, իսկ 2015թ. երկրորդ կիսամյակի համեմատությամբ՝ 61-ով:
Հաշվետու ժամանակահատվածում գրանցվել է մարդու իրավունքների խախտմանը հանգեցրած անհատական բնույթի 57 դեպք: 2015թ. առաջին կիսամյակի նույն ցուցանիշի համեմատությամբ դեպքերի թիվն ավելացել է 3-ով, իսկ 2015թ. երկրորդ կիսամյակի համեմատությամբ` 8-ով:
Եթե 2015թ. առաջին և երկրորդ կիսամյակների ընթացքում առավել մեծ թվով խախտվել են խաղաղ, առանց զենքի հավաքներ անցկացնելու (համապատասխանաբար՝ 39 և 56 դեպքերում) և անձնական ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքը (համապատասխանաբար՝ 33 և 31 դեպքերում), ապա հաշվետու ժամանակահատվածում խաղաղ, առանց զենքի հավաքներ անցկացնելու իրավունքը խախտվել է ընդհանուր 42 դեպքում, իսկ անձնական ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքը՝ 36 դեպքում, որից 29-ում` այլ իրավունքների հետ համակցված:
Հաշվետու ժամանակահատվածում արձանագրվել է ֆիզիկական բռնությունից զերծ մնալու իրավունքի խախտմանը հանգեցրած 43 դեպք, որից 31-ի դեպքում այդ խախտումը զուգակցվել է այլ իրավունքների խախտումներով։
2016թ. առաջին կիսամյակում արձանագրվել է անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքից զերծ մնալու իրավունքի խախտմանը հանգեցրած դեպքերի թվի նվազում (2016թ. առաջին կիսամյակ` 14 դեպք, 2015թ. առաջին կիսամյակ`17 դեպք, 2015թ. երկրորդ կիսամյակ` 18 դեպք)։
Մյուս կողմից՝ կտրուկ ավելացել են արտահայտվելու ազատության իրավունքի խախտմանը հանգեցրած դեպքերի թիվը։ Եթե 2015թ. առաջին կիսամյակում գրանցվել է այդ իրավունքի խախտմանը հանգեցրած 3 դեպք, իսկ նույն թվականի երկրորդ կիսամյակում` 2 դեպք, ապա 2016թ. առաջին կիսամյակում արձանագրվել է արտահայտվելու ազատության իրավունքի խախտմանը հանգեցրած 15 դեպք (ընդհանուր խախտման դեպքերի 13.9%-ը)։
2016թ. առաջին կիսամյակում ոստիկանության կողմից ինչպես առանձին, այնպես էլ այլ իրավունքների հետ զուգորդված խախտվել են նաև գույքի անձեռնմխելիության իրավունքը (8 դեպքում), խտրականությունից զերծ մնալու իրավունքը (7 դեպքում), լրագրողի`մասնագիտական օրինական գործունեություն իրականացնելու իրավունքը (6 դեպքում), իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքը (4 դեպքում), 2-ական դեպքերով խախտվել են արդար դատաքննության իրավունքը, տեղեկատվություն ստանալու իրավունքը, իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցների իրավունքը և 1-ական դեպքերով խախտվել են անձնական և ընտանեկան կյանքը հարգելու իրավունքը, ազատ տեղաշարժվելու, բնակության վայր ընտրելու և բնակչի՝ ըստ բնակության վայրի հաշվառվելու իրավունքը, առևտրային գաղտնիքի իրավունքը, բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը, դիտորդություն իրականացնելու իրավունքը:
Լրագրողի` մասնագիտական օրինական գործունեություն իրականացնելու իրավունքի խախտմանը հանգեցրած դեպքերի թիվը 2016թ. առաջին կիսամյակում նվազել է 4-ով` համեմատած 2015թ. առաջին կիսամյակի հետ (10 դեպք), սակայն կրկնակի աճել է 2015թ. երկրորդ կիսամյակի համեմատությամբ (3 դեպք)։ Կտրուկ աճել են նաև խտրականությունից զերծ մնալու իրավունքի խախտմանը հանգեցրած դեպքերի թիվը։ Եթե 2015թ. առաջին կիսամյակում այդ իրավունքի խախտում չի արձանագրվել, երկրորդ կիսամյակում արձանագրվել է միայն 1 դեպք, ապա 2016թ. առաջին կիսամյակում գրանցվել է այդ իրավունքի խախտմանը հանգեցրած 7 դեպք։
Ընդհանուր առմամբ 2016 թ. առաջին կիսամյակի ընթացքում արձանագրվել է 18 իրավունքների խախտում: Ի համեմատություն՝ 2015 թ. առաջին կիսամյակում խախտվել են 14 իրավունքներ, իսկ երկրորդ կիսամյակում՝ 16 իրավունքներ:
Ինչպես 2015թ. երկու կիսամյակներում, 2016թ. առաջին կիսամյակում նույնպես խախտմանը հանգեցրած դեպքերի գերակշիռ մասը գրանցվել է Երևանում, ընդ որում՝ 2015թ. առաջին կիսամյակի համեմատությամբ՝ Երևանում դեպքերի թիվը կրճատվել է 9-ով, իսկ երկրորդ կիսամյակի համեմատությամբ` 31-ով:
Տեղեկանքն ամբողջությամբ` այստեղ