Մեկ մլն անհավանական զբոսաշրջիկների արկածները Հայաստանում

2015թ. Հայաստան է այցելել 1 մլն. 192 հազար զբոսաշրջիկ, ինչը 2014թ. համեմատ 1%-ով նվազել է: 2016թ. առաջին եռամսյակում արդեն իսկ գրանցվել է զբոսաշրջության 8,6%-ի աճ. այս տարի նախատեսվում է զբոսաշրջիկների թվի աճ 5 տոկոսով:

Ահա այսպիսի պաշտոնական թվեր, որոնցով դժվար է պատկերացնել Հայաստանի զբոսաշրջային գունապնակը:

Նշենք, որ երկրից դուրս ունենալով երկրի բնակչության զգալի հատվածը, ապա նման սփյուռքի պայմաններում հայրենադարձ-զբոսաշրջիկների առկայությունը երևի թե տրամաբանված է:

Սակայն նրանցով պայմանավորել զբոսաշրջությունը, երևի թե այնքան էլ ազնիվ չէ: Նրանք չեն գալիս բացահայտելու Հայաստանը կամ ցանկանում են այս կամ այն տեսարժան վայրին ծանոթանալ, պարզապես գալիս են հայրենիք, ծնողներին ու հարազատներին տեսնելու և դա զբոսաշրջության զարգացման մաիսն չի խոսում:

Զբոսաշրջության զարգացման մասին խոսում է մաքրության պահպանությունը, բարեկարգ ճանապարհները, հյուրընկալ վերաբերմունքը, ազնիվ աշխատաոճը, կոմֆորտ, որից հետո արդեն մշակութային կոթողներ և օջախներ: Սակայն Հայաստանում զբոսաշրջության գլխավոր գրավչությունը մշակութային օջախներն է, որի նկատմամբ անտարբեր վերաբերմունք կա. եթե եկեղեցիների և մշակութային շուրջբոլոր մշտապես աղբակույտեր և սննդի մնացորդներ են, ապա դա չի խոսում հազարամյա մշակույթի նկատմամբ հարգանքի մասին, և որևէ օրենքով հնարավոր չէ կարգավորել հարգանքը:

Հանրային զուգարանների բացակայությունը, որի լուծումը որևէ կերպ չի գտնվում, այն պետք է լուծեն տեղական ինքնակառավարման մարմինները, սակայն նրանք էլ համայնքային խնդիրները թողած պետք է անհանգստանան, թե առանց հանրային զուգարանների զբոսաշրջությունը վատ է զարգանում կամ չի նպաստում զբոսաշրջության զարգացմանը:

Անբարեկարգ ճանապարհների խնդիրը, մշակութային օջախները մասամբ գտնվում են լեռների վրա, որտեղ հասնելու համար ոչ բոլորն են պատրաստ անցնելու քարքարոտ ու գրունտային, կամ էլ Նոյի թվից ասֆալտապատ ճանապարհներով, որից պահպանվել են պատկառելի ջրափոսերը:

Կարճ ասած՝ զբոսաշրջիկների այն քանակը, որ գալիս է Հայաստան մտադիր չեն լինում առնչվել էքստրեմալ տուրիզմին, որի սիրահարները հատուկ նման տուր-փաթեթներ են գնում: Իսկ թե Հայաստան եկող անձանց մեջ ովքեր են իրոք զբոսաշրջիկները, չի տարանջատվում, քանի որ նման դեպքում կունենանք ոչ այդքան ուրախ մեկ մլն զբոսաշրջիկների տպավորիչ թիվը:

Նշենք, որ էկոնոմիկայի նախարարության տուրիզիմի բաժինը զբաղվում է միայն տուրիզմով, իսկ տուրիզմի զարգացման լրացուցիչ հարցերով կամ տրանսպորտի նախարարությունը, կամ համայնքները, այդ իսկ պատճառով տուրիզմի վարչությունը գեղեցիկ թիվ է ներկայացնում, քանի որ լրացուցիչ բաղադրիչներով չի կարող հպարտանալ, հպարտանում է անբովանդակ թվաբանությամբ, իսկ մնացածի պատասխանատուն ոչ ոք է: