Հայերը ուրանի բիզնես են անում Վրաստանում

Հայաստանի ուրանի պաշարների վերաբերյալ հստակ տվյալները հանրությանը հայտնի չէ: Ըստ կատարված երկրաբանահետախուզական աշխատանքների, Հայաստանի տարածքում պայմանականորեն կարելի է եզրագծել ռադիոակտիվ էլեմենտների հեռանկար ունեցող 4 խոշոր շրջաններ՝ 1. Սյունիքյան՝ Զանգեզուրի խորքային խզվածքի գոտում՝ Որոտան-Ողջի-Արաքս գետերի միջագետք, 2. Վանաձոր-Դիլիջանյան՝ Սևան-Շիրակյան խորքային խզվածք, 3.Արզական-Փարաքարյան՝ Հրազդան գետի հյուսիս-արևելյան տարածք, 4. Վեդի-Վայքյան՝ Արաքսի ձախ ափ և Արփայի ներքին միջնահոսք: Դրանցից բացի. Շամլուղյան և Ջերմուկյան ոչ մեծ գոտիներ»:

«Ուրան-ոսկի-բազմամետաղ հանքերևակումներից են Կայատեղի (ք. Վայք, Արփա գետի աջ ափին, ուրանի միջին պարունակությունը 0,06 %) և Ատդարի տեղամասերը, ուրան-մոլիբդենային հանքերևակումներից է Անտառայինի (Աղվերան գետի ձախ ափին՝ ուրանի պարունակությունը 0,03-0,14%) և այլն:
Այնպես որ ուրան Հայաստանում կա, բայց ուրանի արդյունահանության վերաբերյալ ևս հստակ տվյալներ չկան:

Սակայն դա չի խանգարում, որ հարևան Վրաստանում ՀՀ քաղաքացիները բավականին ակտիվ լինեն, քանի որ լինելով հսկողության տակ գտնվող տարր, ոչ բոլորը կարող են ազատ առք ու վաճառք իրականանցնել, ուրան են առնում-ծախում: Դա չենք կարող ասել վաճառել, քանի որ որևէ օրինական տարր այդ առևտրում չկա:

Այս տարվա ապրիլ ամսին Վրաստանի Պետական անվտանգության ծառայությունը Հայաստանի և Վրաստանի երեքական քաղաքացիների է ձերբակալել միջուկային նյութի անօրինական վաճառքի փորձ կատարելու համար. ձերբակալված անձինք փորձել են ուրան (U 238) վաճառել` 200 ԱՄՆ դոլարով, նրանց ձերբակալել են հանցագործության իրագործման պահին:

Վրացական կողմը հայտնել էր, որ 6 ձերբակալվածներից 4-ը թոշակառուներ են՝ 74-75 տարական, որոնցից 2-ը՝ ՀՀ քաղաքացիներ, երկուսը՝ Վրաստանի:
Նմանատիպ դեպք էր գրանցվել այս տարվա հունվարին, Վրաստանի պետանվտանգության աշխատակիցները ևս երեք անձանց էին ձերբակալել, որոնց մեղադրել են «Ցեզիում-137» ռադիոակտիվ նյութի վաճառքի մեջ:

2014 թվականի օգոստոսին «Ցեզիում-137»-ի՝ Վրաստան անցկացնելու ևս մեկ փորձ կանխվել էր հայ-վրացական սահմանին, ձերբակալվել էին Հայաստանի 2 քաղաքացի:

2010 թվականին երկու հայ քաղաքացի Վրաստանի դատարանի կողմից մեղավոր էին ճանաչվել ռադիոակտիվ նյութերի մաքսանենգության համար:
Օրերս ուրանի առք ու վաճառքի թեման թարմացրեց ՀՀԿ-ական պատգամավոր Առաքել Մովսիսյանի հորեղբորորդին՝ Արցախյան ազատամարտի և կանանց միության նախագահ, «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի շքանշանակիր Միհրան Մովսիսյանը. նա փորձել էր Հայաստանից 200 մլն դոլարի ուրան հանել և ապօրինի ճանապարհով իրացնել Թբիլիսիում։

Իսկ թե այս անգամ ինչու են բռնել, այլ հարց է: Ուրանի վաճառքի այս դեպքերը, որոնք արձանագրվել են, նշանակում է Վրաստանում ուրանի իրացման տարածք կա և իրացնողները գիտեն ապրանքը ուր են տանում և ում են տանում, քանի որ դրա համար հստակ գնորդներ են լինում: Չի բացառվում, որ այս անգամ ինչ-որ բան փոխվել էր առևտրում, քանի որ ուրանի մաքսանենգին ձերբակալել են:

Ուրանը դուրս է գալիս ինչ-որ մեկի հանքավայրից, դրա համար հատուկ պայմաններ և աշխատանքային հմտություններ են պետք ու գիտակ անձինք: Այնպես, որ ուրանի վաճառքի շղթան ավելի երկար է, քան պարզապես առնել-տալը: