Ոչ Մոսկվայում են ապուշ, ոչ էլ՝ Վաշինգտոնում. Ադրբեջանի էժանագին տրյուկը չանցավ

Բանակցային գործընթացը կարծես վերակենդանացվեց:

Այս մասին newspress.am-ի հետ զրույցում ասաց քաղաքագետ Գարիկ Քեռյանը՝ անդրադառնալով երեկ, մայիսի 16-ին, Վիեննայում կայացած հանդիպմանը:
Նրա դիտարկմամբ՝ անկախ այն բանից, թե այս հանդիպումից հետո հակամարտության զարգացման ընթացքն ինչ հունով կգնա, թե կողմերը որքանով կպահեն ձեռք բերված համաձայնության նորմերը և անկախ նրանից, թե բանակցային գործընթացը հետագայում ինչ երանգ կստանա՝ հանդիպումն ինքնին դրական երևույթ է այն առումով, որ սեղանի շուրջ նստած էին համաշխարհային 3 ուժային կենտոնների՝ ՌԴ-ի, ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի բարձրագույն պաշտոնատար անձիք:

«Սա ցույց է տալիս, որ այս 3 համաշխարհային ուժային կենտրոնները, ամեն դեպքում, շահագրգռված են հակամարտության բանակցային գործընթացի շարունակականությամբ: Իհարկե այստեղ մեկ ուրիշ հարց է, թե նրանցից ամեն մեկը որքանո՞վ է փորձում օգուտներ քաղել կամ իր շահերը պաշտպանել, բայց ամեն դեպքում երևաց, որ նրանք ավելի լրջորեն են մոտենում խնդրին ու ավելի ռեալ են փորձում վերահսկողության տակ վերցնել հարցն ու պատերազմի բռնկման կասեցման գործը»,-ընդգծեց քաղաքագետը:

Նա նկատում է, որ ապրիլյան պատերազմից հետո «պեսիմիզմը» շատ էր. և՛ միջազգային հարթակներում հնչող հայտարարություններում, և՛ Հայաստանի ու Ադրբեջանի ներքաղաքական վերլուծական շրջանակներում հնչում էին կարծիքներ, որ այլևս անհնար է նստել բանակցային սեղանի շուրջ: Սակայն, ինչպես Գարիկ Քեռյանն է նկատում, այս հանդիպումը ցույց տվեց, որ բանակցային գործընթացը կարծես վերակենդանացավ:

«Եթե, մեծ պետությունների բոլոր քաղաքական ինտրիգներն ու սեփական շահերն առաջ տանելու կեղծ քաղաքականությունը դնենք մի կողմ, ապա մենք ունենք սահմանին կանգնած զինվորներ և երիտասարդներ, ովքեր զոհվել են հրադադարի խախտումների հետևանքով ու, եթե հաջողվի գոնե ինչ-որ փուլում կասեցնել այդ երիտասարդների մահը, դա արդեն հաղթանակ է»,-նկատում է Գարիկ Քեռյանը:

Ինչ վերաբերվում է Ադրբեջանի պարտությանը, ապա, քաղաքագետի խոսքով, իսկապես Ադրբեջանը շատ մեծ դժկամությամբ է ընդունում այն, որ պետք է սահմաններին մշտադիտարկում կազմակերպվի:

Քաղաքագետի դիտարկմամբ՝ Ադրբեջանի պաշտոնական դիրքորոշումը հետևյալն է՝ մշտադիտարկում կարող է լինել միայն հայ-ադրբեջանական սահմանին, իսկ Արցախի հետ սահմանը նրանք համարում են Ադրբեջանի տարածք ու իրենց ենթադրյալ տարածքով որտեղ և ինչ հեռավարությամբ ուզեն կկրակեն: Ու այստեղ Ադրբեջանը հայտարարում է, որ եթե այս տարածքը ինձ տաք՝ դրանից հետո խնդրեմ, կարող եք հայ-ադրբեջանական սահմանին (ՀՀ-Ադրբեջան) մշտադիտարկում անցկացնել և հրադադարի խախտումը վերահսկող մեխանիզմ ներդնել:

«Իհարկե, սա հերթական բառախաղ է, մանիպուլացիան, որ արվում է միջազգային հանրությանը մոլորության մեջ գցելու համար, բայց ո՛չ Մոսկվայում են ապուշ, ո՛չ էլ Վաշինգտոնում. Ադրբեջանի էժանագին տրյուկը չանցավ»,-ասում է քաղաքագետը՝ հավելելով, որ եթե իսկապես այս տրամաբանությամբ գնար, ապա այս 25 տարվա կոնֆլիկտը չէր լինի:

Ինչ վերաբերում է նրան թե կողմերից որ մեկի դիրքորոշումն է ուժեղ, ապա Գարիկ Քեռյանի պատասխանը միանշանակ է՝ Հայաստանի:

«Ի սկզբանե Հայաստանը պատրաստ էր մշտադիտարկում կազմակերպելու, Հայաստանը ոչ մի օբյեկտիվ պատճառ չուներ հրադադարը խախտելու կամ պատերազմ սկսելու: Այնպես որ Ադրբեջանի դիմակը աստիճանաբար պատռվում է և նրա դիրքորոշումը պարզվում է»,-նկատում է քաղաքագետը:

Նրա խոսքով՝ հարկավոր են սառը քաղաքական հաշվարկներ, ճիշտ դիվանագիտություն, ոչ էմոցիոնալ քայլեր Վաշինգտոնի, Բրյուսելի և Մոսկվայի հետ դինամիկ աշխատանք. «Ամեն մի փոքրիկ առիթ պետք է օգտագործել հակամարտության բանակցային գործընթացը թեկուզ կես քայլ, թեկուզ մի քանի միլիմետր առաջ տանելու ուղղությամբ»,-ընդգծեց Գարիկ Քեռյանը: