Նախարարության սխալ հաշվարկների պատճառով անվճար սերմացուի 80 տոկոսը մնացել է պետության վրա. ՎՊ

Վերահսկիչ պալատը ուսումնասիրել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության  2014-2015 թվականներին գարնանացան գարու, եգիպտացորենի, առվույտի, կորնգանի և աշնանացան ցորենի արտադրության զարգացման ծրագրերի իրականացման նպատակով Սերմերի գործակալություն ՊՈԱԿ-ի և ՀՀ մարզպետարանների միջև կնքվել են սերմացուների տրամադրման և դրանց դիմաց վճարման փոխառության պայմանագրերը:

Ծրագրերի վրա ընդհանուր առմամբ ծախսվել է 3,293,899.7 հազ. դրամ, որից` 1,715,824.2 հազ. դրամը ՀՀ պետական բյուջեից է, իսկ 1,578,075.5 հազ. դրամը` ՊՈԱԿ-ի նպատակային հաշիվների գումարներից:

Հայաստանի Հանրապետության մարզպետարաններն ըստ համայնքների պետք է ամփոփեն 2014 թվականին գարնանացանի համար հողօգտագործողների կողմից նախապես վճարում կատարելու պայմանով ներկայացված պահանջների հիման վրա համայնքների ղեկավարների կողմից մարզպետարան ներկայացված անհրաժեշտ սերմացուի վճարունակ պահանջարկները, հաստատեն և ներկայացնեն Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարարություն:

2014 թվականին ներկրված սերմացուների մի մասը չի իրացվել, ինչի արդյունքում ՀՀ կառավարության 14.08.2014թ. թիվ 941-Ն որոշմամբ, վճարունակ պահանջարկի բացակայության պատճառով, չիրացված գարնանացան գարու` 1239.2 տ, եգիպտացորենի` 18.8 տ, առվույտի` 126.9 տ և կորնգանի` 44.5 տ սերմացուները անվճար հատկացվել են ՀՀ մարզերին` իրենց կողմից ներկայացված պահանջարկ-հայտերի քանակներին համապատասխան:
Անվճար տրամադրվել է` 1429.3տ սերմացու, որի արժեքը կազմել է 704,344.0 հազ. դրամ: Արդյունքում, պետության սուբսիդավորման չափն անվճար հատկացվածի հետ միասին կազմել է` 916,440.4 հազ. դրամ, որը հետևանք է մարզպետարանների կողմից անհրաժեշտ քանակի ոչ ճիշտ պլանավորման:

Այսինքն ծրագրի գրեթե ամբողջ բեռը` շուրջ 80.9%-ն ընկել է պետության վրա, իսկ 2015թ. գարնանացանի համար մարզերից առվույտի քանակի ոչ ճիշտ պահանջարկի ներկայացման հետևանքով 27.10.2015թ. դրությամբ 32.3տ առվույտի չիրացված սերմացու մնացել է ՊՈԱԿ-ում` պահեստավորված վիճակում:
Վերահսկիչ պալատի կողմից առավել ռիսկային է համարվել 2014թ.-ի անվճար հատկացված սերմացուների բաշխումը շահառուներին, որի գծով ընտրանքային կարգով կատարվել են ուսումնասիրություններ ՀՀ Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում:

Քանի որ ՀՀ կառավարության 06.02.2014թ. N 149-Ն որոշման մեջ բացակայում են հողօգտագործողներին սերմացուի բաշխման սկզբունքները, ուստի, համայնքների որոշ ղեկավարների կողմից այն հատկացվել է կամայականորեն, հիմնականում համայնքի ղեկավարի միանձնյա որոշման հիման վրա:

Հատկացված սերմացուի որոշ մասը չի ցանվել, որոշ դեպքերում սերմացուն շահառուներին տրամադրվել է քիչ չափաքանակներով, որի պատճառով ծրագրով ակնկալվող արդյունքը արդյունավետ չի ստացվել:

Նշենք, որ ՀՀ գյուղատնետսության նախարարությւոնը մշտապես հպարտանում է սերմացուի տրամադրման ծրագրով, որն, ինչպես պարզել է վերահսկիչ պալատը, հպարտանալու որևէ առիթ չկա. Կամ սերմացուն չի օգտագործվել, կամ այն պահետսավորվել է, կամ կամայական է տրամադրվել հողօգատգորոծղներին, կամ էլ սերմացուի պահանջարկը ճիշտ չի ներկայացվել: