Ոչ սառնարան, ոչ կենդանիների հաշվառում. Գյուղնախի ծրագիրը ոչ արդյունավետ. ՎՊ
Վերահսկիչ պալատը ուսումնասիրել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության Գյուղատնտեսական կենդանիների պատվաստում ծրագիրը, որն ունի երկու բաղադրիչ:
Առաջին բաղադրիչը Կենսապատվաստուկների ձեռքբերումն է, որի համար պետական բյուջեից այդ նպատակով 2014 թվականին հատկացվել է 578,223.3 հազ. դրամ, իսկ 2015 թվականին՝ 567,611.4 հազ. դրամ:
Երկրորդ բաղադրիչը Հակաանասնահամաճարակային միջոցառումների կազմակերպումն է, որի համար պետական բյուջեից այդ նպատակով 2014 թվականին հատկացվել է 542,519.0 հազ. դրամ, իսկ 2015 թվականին՝ 594,603.4 հազ. դրամ: Հիմնականում վճարվել է անասնաբույժների և համաճարակաբանների աշխատավարձը:
Վերահսկիչ պալատը պարզել է, որ երկրում չկա անասնագլխաքանակի հաշվառման, համարակալման, գրանցման ու անձնագրավորման համակարգ: Նման իրավիճակը բացասաբար է ազդում ծրագրի արդյունավետության վրա:
Հակահամաճարակային միջոցառումների իրականացման և անհրաժեշտ պատվաստանյութերի ձեռքբերման հաշվարկների վերաբերյալ կարգ նույնպես գոյություն չունի: Արդյունքում, հաջորդ տարվա ծրագրի բյուջեն կազմելու ընթացքում` հաշվետու տարվա ավարտին, համապատասխան պահեստներում առկա պատվաստանյութերի, ախտորոշիչ և լաբորատոր նյութերի մնացորդները հաշվի չեն առնվել:
2014-2015 թվականների ընթացքում ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության կողմից ձեռքբերված պատվաստանյութերի որակի ստուգում չի կատարվել (ՀՀ-ում չկա որակի ստուգման համապատասխան լաբորատորիա): ՎՊ-ն շեշտել է, որ նշված փաստը մտահոգիչ է և իր մեջ պարունակում է ռիսկեր:
Պատվաստանյութերի տեղափոխման և պահպանման համար անհրաժեշտ ջերմաստիճանային պայմանները տարբեր են, հետևաբար, դրանց երկարաժամկետ պահպանության համար անհրաժեշտ են առանձնահատուկ սառնարանային պայմաններ: ՀՀ բոլոր մարզերի համայնքներին տրամադրված սառնարաններից միայն 560 սառնարանն ու 59 թերմոճամպրուկն է պիտանի շահագործման, այն դեպքում, երբ ՀՀ-ում առկա է 1022 անասնաբուժական տեղամաս, որոնք սպասարկվում են միջինը 603 անասնաբույժի կողմից: Միջին հաշվով, 462 անասնաբուժական տեղամաս ապահովված չէ աշխատող սառնարանով, իսկ 43 անասնաբույժ, ընդհանրապես, չունի սառնարան:
ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությունը պատվաստանյութերը գնում է առանց հաշվարկի, որակը կարող է փոխվել առանց սառնարան, բացի այդ անձնագրավորման բացակայությունը բացասական է ազդել ծրագրի արդյունավետության վրա:
Այս ամենը արձանագրել է Վերահսկիչ պալատը, իսկ ի՞նչ չի արձանագրել. թե ինչպիսն է եղել պատվաստանյութերի ազդեցությունը, առողջ են կենդանիները, որակյալ են դեղամիջոցները, նշենք, որ անանսապահները, մեղվաբույծները հաճախ են դժգոհում պետական միջոցներով հատկացվող դեղանյութերից, ստիպված լրացուցիչ վճարում են անասնաբույժին մատուցած ծառայությունների համար, հաճախ անասնապահները իրենք են մեքենայով անասնաբույժին տեղ հասցնում և այլն:
Այս ամենի արդյունքում հաճախակի տարբեր հիվանդությունների դեպքեր են գրանցվում, որոնք շատ քիչ են բարձրաձայնվում, իսկ թե դրանք դեպքեր են, թե բռնկում, դժվար է կանխագուշակել, քանի որ կենդանիների հիվանդությունների վերաբերյալ տեղեկությունները շատ սուղ են լինում սովորաբար: ՎՊ-ի հաշվետվությունից պարզ է դառնում, թե ինչու են տեղեկությունները քիչ. ծածկելու շատ բան կա: