Թուրքայում աշխատող Հայաստանի քաղաքացիները ճնշման գործիք են

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի  հայերի վերաբերյալ արված հայտարարության մասին Newspress.am-ը զրուցեց թուրքագետ Գևորգ Պետրոսյանի հետ:

-Ի՞նչ է փորձում ակնարկել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիթ Էրդողանը: Արդյո՞ք սա կարելի է սպառնալիք համարել:

– Սա նորություն չէ, առաջին անգամ չէ նմանատիպ հայտարարությունն Էրդողանի կողմից, և ոչ էլ անկանխատեսելի էր, եթե հաշվի առնենք ապրիլյան իրավիճակը: Մի քանի տարի առաջ ևս Էրդողանը փորձեց օգտագործել հայաստանցիների՝ Թուրքիայում աշխատելու հանգամանքը, երբ պետք էր քաղաքական ճնշում գործադրել հայաստանյան կողմի վրա: Այս անգամ էլ հռետորաբանությունը գրեթե նույնն է, ուղղակի նախկին ուռճացված թվերի հարցում Թուրքիայի ղեկավարն ավելի համեստ է: Ակնհայտ է, որ Էրդողանի համար այդ երկրում աշխատող Հայաստանի քաղաքացիները Երևանի նկատմամբ ճնշում գործադրելու գործոն են, և տարբեր առիթներով այս հարցը շահարկվում ու շահարկվելու է: Էրդողանը հիշատակել է նաև այս տարվա ապրիլքսանչորսյան ուղերձը՝ ներկայացնելով, որպես բարի կամքի դրսևորում: Սա ևս ցույց է տալիս, որ Էրդողանի ուղերձները ոչ միայն անկեղծ չեն, այլ հստակ քաղաքական և քարոզչական խնդիրներ են լուծում՝ փորձելով Թուրքիան և իր ղեկավարին դրական իմիջով ներկայացնել և հետագայում տարբեր ամբիոններից շահարկվել: Վերը նշված իր խոսքերով Թուրքիայի նախագահը ցույց է տալիս նաև այն, որ հակառակ իր իսկ այն պնդման, թե «իրենց բարի կամքի» արդյունքում են հայաստանցիները կարողանում աշխատել Թուրքիայում, իրականում դա ոչ թե «բարություն» է, այլ Էրդողանի իսկ խոսքերից դատելով՝ քաղաքական հաշվարկ ու ճնշում գործադրելու լծակ:

-Էրդողանը նշել է նաև, որ Ռուսաստանը ներկա իրավիճակում չի կարող բացահայատ աջակցել Հայաստանին, քանի որ փոխշահավետ հարաբերություններ ունի Ադրբեջանի հետ: Ի՞նչ ենթատեքստ ունի այս հայտարարությունը:

-Կարծում եմ՝ Էրդողանը, մեծ հաշվով, իրականությունն է փոխանցել, քանի որ ռուսաստանյան կողմը պատրաստ չէ տարածաշրջանում իր հիմնական դաշնակցի՝ Հայաստանի համար որոշակիորեն հետ կանգնել իր պետական շահերից և հետաքրքրություններից, ինչի օրինակներից մեկն էլ սպառազինության շարունակական վաճառքն է ադրբեջանցիներին: Դաշնակցային հարաբերությունները ոչ միայն շահերի համընկնումն է, այլ նաև դաշնակցի համար երբեմն սեփական շահերից հետքայլ կատարելը, ինչը, ցավոք, Մոսկվայի դեպքում չենք տեսնում:

-Արդյո՞ք Թուրքիան կարող է լուրջ խոչընդոտ հանդիսանալ Ղարաբաղի հարցի խաղաղ կարգավորման գործընթացում:

-Ոչ միայն կարող է, այլ նաև հանդիսանում է: Թուրքիան փորձում է փոխել Մինսկի խմբի ձևաչափը, մշտապես քննադատում այս կառույցին, իսկ հաշվարկը պարզ է՝ ավելի լայն և ուղղակի ներգրավում ունենալ Արցախյան հիմնահարցի կարգավորման գործընթացին, իսկ Անկարայի ներգրավման ծավալների աճը նշանակում է, որ ադրբեջանական կողմը ստանալու է իր շահերն ամբողջապես պաշտպանող, հակահայ քաղաքականության կրող կողմ, որը, իհարկե, չի կարող կողմնապահ չլինել: Ուստի հայաստանյան կողմը պետք է ամեն հնարավոր կերպ Թուրքիային հեռու պահի բանակցություններին ուղիղ ներգրավումից: