Մեզ պատուհասած քաղաքական կաթվածի վիճակում ենք. Արման Մելիքյան

ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում և Անվտանգության խորհրդում տարածվել է ապրիլի 14-ի Ադրբեջանի նամակը, որով պաշտոնական Բաքուն ցանկանում է միակողմանիորեն չեղարկել 1994թ. մայիսի 12-ին Ադրբեջանի, Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի միջև ստորագրված զինադադարի եռակողմ, անժամկետ համաձայնագիրը։ Թեմայի շուրջ Newspress.am-ը զրուցեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախկին արտգործնախարար Արման Մելիքյանի հետ:

-Մի քանի օր առաջ ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը Հայստանում հայտատարեց, թե պետք է պահպանվի 1994թ-ի հրադադարի եռակողմ պայմանագիրը, Սակայն միաժամանակ Ադրբեջանը հայտարարում է նույն այդ պայմանագիրը միակողմանի չեղարկելու մասին: Ի՞ նչ է նշանակում այս դեպքում Լավրովի հայտարարությունը:

-Ռուսաստանի շահերից չի բխում Ադրբեջանի կամ Հայաստանի կողմից 1994 թվականի զինադադարի չեղարկումը: Պաշտոնական Մոսկվայի համար հենց այս եռակողմ (բացի պաշտոնական Բաքվից ու Երևանից այն ստորագրել է նաև Ստեփանակերտը) փաստաթուղթն է հանդիսանում այն իրավական հիմքը, որի վրա նա կառուցում է սեփական քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում և հակամարտ կողմերի վրա ազդեցություն գործելու բացառիկ հնարավորություն: Զինադադարի պաշտոնական չեղարկումը Ալիևի կողմից Կրեմլի շահերի հանդեպ բացառիկ ոտնձգություն կլինի, որը կարող է ադրբեջանական կողմի համար բավական ծանր հետևանքներ ունենալ: Բայց դրա համար թող Իլհամ Ալիևի գլուխը ցավա:

-Ընդհանրապես ի՞ նչ տվեց մեզ Լավրովի այցը: Արդյո՞ք ՌԴ արտգործնախարարի հայտարարությունները կարող են ԼՂՀ հարցի խաղաղ կարգավորման երաշխիք հանդիսանալ:

-Մենք, հավանաբար, պետք է ելնենք նրանից, որ Բաքվին պատերազմ սկսելու հնարավորություն էր ընձեռնվել և, գուցե, երաշխիքներ էին տրվել, որ այն Ադրբեջանի համար ռազմական և քաղաքական պարտությամբ չի ավարտվի անգամ, եթե ադրբեջանական զինուժին չհաջողվի լուրջ ձեռքբերումներ ունենալ: Հասկանալի է, որ այդ ամենի դիմաց Բաքուն պետք է բավականին բարձր գին վճարեր և, ամենայն հավանականությամբ, Ալիևը համաձայնել էր այդ պայմաններին, հույս ունենալով, որ, շնորհիվ ժամանակակից զինատեսակների զանգվածային կիրառման, կկարողանա կոտրել հայկական ԶՈՒ դիմադրությունը: Ադրբեջանական գրոհը Ալիևի սպասած արդյունքը չտվեց և միանգամայն հավանական է, որ այժմ նա կփորձի խույս տալ պատերազմ սանձազերծելու թույլատվության դիմաց խոստացված գինը տալու հեռանկարից: Կարծում եմ, որ պարոն Լավրովն իր երևանյան այցի ժամանակ 1994 թվականի զինադադարի պարտադիր և անժամկետ բնույթը ընդգծելով նաև հասկացրեց ադրբեջանական ղեկավարությանը, որ այս խաղի կանոնները չեն կարող խախտվել:

-Կարելի՞ է արդյոք շարունակել հույսը դնել միջազգային հանրության վրա:

-Միջազգային հանրության վրա պետք չէ հույս դնել՝ միջազգային հանրության հետ անհրաժեշտ է տքնաջան աշխատել: Սակայն այդ աշխատանքը արդյունավետ կլինի միայն այն դեպքում, եթե հայկական կողմերը սկսեն համընդգրկուն ռազմավարական ծրագրի շրջանակներում քաղաքական իրական լիցք պարունակող գործնական քայլեր կատարել:

-Որտե՞ ղ ենք մենք թերացել, ի՞նչ անելիքներ ունենք:

-Մենք կանգնած ենք շատ կարևոր, ճակատագրական ջրբաժանի առջև՝ եթե չփոխվենք՝ մնանք տարիներ ի վեր մեզ պատուհասած քաղաքական կաթվածի վիճակում, ապա շարունակելու ենք կորուստներ և նահանջ ունենալ բոլոր ասպարեզներում, ուստի, այժմ պետք է կատարենք շատ դժվար, բայց մեր ընդհանուր ապագան ապահովող այն քայլը, որը սկիզբ կդառնա մեր ներքին որակական փոխակերպման համար: