Իսկ որտե՞ղ են այդ աղբամանները...

Երևանի կենտրոնում աղբամանների վերացումը գուցե փողոցներին ավելի գեղեցիկ տեսք է տալիս, բայց միայն առաջին հայացքից։ Եթե աղբամանները հանելու իրական պատճառը աղբահանությունը ժամանակին կազմակերպելու անկարողությունն է, ապա սա ոչ թե խնդրի լուծում է, այլ դրա քողարկման անհաջող փորձ։

Քաղաքային իշխանությունը կարծես առաջնորդվում է մի պարզ տրամաբանությամբ՝ չկա աղբաման, չկա խնդիր։ Եթե աղբը կուտակվում է աղբամանների շուրջ, ուրեմն ամենահեշտ լուծումը աղբամանները վերացնելն է։ Բայց մի պարզ հարց մոռացել են տալ՝ իսկ մարդիկ իրենց ձեռքի աղբը որտե՞ղ պետք է նետեն։

Հատկապես տարօրինակ է, որ Երևանի քաղաքապետարանն իր պաշտոնական ֆեյսբուքյան էջում նախկինում հրապարակում էր փողոցներում թափված աղբի լուսանկարներ՝ հիշեցնելով, որ աղբի տեղը աղբամանն է։ Միանգամայն ճիշտ ուղերձ էր։ Բայց հիմա հարց է առաջանում՝ իսկ որտե՞ղ են այդ աղբամանները։ Որտե՞ղ պետք է մարդիկ թափեն իրենց աղբը, եթե քաղաքային իշխանությունն ինքը վերացնում է դրա համար նախատեսված տեղերը։ Մի՞թե աղբի տեղը աղբամանն է միայն այն ժամանակ, երբ քաղաքապետարանը քաղաքացիներին է քննադատում, իսկ երբ աղբամաններ չկան, այդ սկզբունքն այլևս չի՞ գործում։

Քաղաքի կենտրոնում քայլող մարդը երբեմն ստիպված է աղբը երկար պահել ձեռքին, մինչև հանդիպի աղբամանի։ Իսկ երբ այդպիսիք չկան, աղբը հայտնվում է մայթերին, ծաղկանոցներում ու շենքերի անկյուններում։

Արդյունքում քաղաքը ոչ թե մաքրվում է, այլ աստիճանաբար վերածվում է անկազմակերպ աղբավայրի։

Իհարկե, ոչ բոլորն են աղբը թափում ուր պատահի։ Քանի՜ անգամ եմ ինքս ձեռքիս աղբը պայուսակիս մեջ հետս տուն բերել՝ փողոցում այդպես էլ աղբաման չգտնելով։

Վստահ եմ՝ շատերի հետ է այդպես պատահել, բայց սա էլ հարցի լուծում չէ։ Փաստն այն է, որ աղբամանների բացակայությունը քաղաքն աղբից չի մաքրում։

Չկա աղբաման, չկա՞ խնդիր։ Ո՛չ, պարզապես չկա այն տեղը, որտեղ խնդիրը պետք է լուծվեր։ Աղբը չի անհետանում միայն այն պատճառով, որ իշխանությունը որոշել է փողոցներից հանել այն հավաքելու համար նախատեսված տարաները։ Այն շարունակում է գոյանալ՝ պարզապես հայտնվելով այնտեղ, որտեղ տեղ չի ունեցել։

Աղբամանները վերացնելը աղբահանություն չէ։ Աղբը տեսադաշտից հեռացնելը քաղաքը մաքրել չէ։ Սա ընդամենը խնդիրը մի տեղից մյուսը տեղափոխել է՝ դրա հետևանքների պատասխանատվությունը թողնելով քաղաքացիների վրա։

Քաղաքային իշխանության գործը գեղեցիկ պատկեր ստեղծելը չէ՝ իրական խնդիրները թաքցնելով։ Նրա գործը քաղաքը կառավարելն է։ Եթե հնարավոր չէ ժամանակին դատարկել աղբամանները, պետք է շտկել աղբահանության համակարգը, ոչ թե վերացնել աղբը նետելու հնարավորությունը։

Քաղաքապետարանի ուղերձը պարզ էր՝ աղբի տեղը աղբամանն է։ Համաձայն ենք։ Բայց այդ դեպքում քաղաքապետարանն էլ պետք է ապահովի, որ փողոցներում աղբամաններ լինեն։ Քաղաքացիներից պահանջել պահպանել մաքրությունը՝ միաժամանակ զրկելով նրանց աղբը պատշաճ տեղում նետելու հնարավորությունից, առնվազն անհետևողականություն է։

Քաղաքակիրթ քաղաքը նա չէ, որտեղ աղբամաններ չկան։ Քաղաքակիրթ քաղաքն այն է, որտեղ աղբը նետելու տեղ կա, այն ժամանակին հեռացվում է, և քաղաքացին ստիպված չէ ընտրություն կատարել իր ձեռքի աղբը պահելու կամ փողոցը կեղտոտելու միջև։

Երևանը բեմ չէ, որտեղ պետք է գեղեցիկ դեկորացիա ստեղծել՝ կուլիսներում կուտակված խնդիրները թաքցնելու համար։ Երևանը մարդկանց քաղաքն է, և նրա մաքրությունը պետք է ապահովել գործով, ոչ թե աղբամանները վերացնելով։

Հակառակ դեպքում «չկա աղբաման, չկա խնդիր» տրամաբանությունը մի օր կհանգեցնի նրան, որ աղբամանների փոխարեն խնդիրն ամբողջ քաղաքը կդառնա։ Իսկ այդ ժամանակ ո՞ւմ են մեղադրելու՝ աղբը թափող քաղաքացիների՞ն, թե՞ նրանց, ովքեր մոռացել են աղբը թափելու տեղ ապահովել։

Արմինե Մկրտումյան