Մեր պետական կառույցներում չգիտե՞ն, թե փայլաթիթեղն ինչ նպատակով կարող է օգտագործվել Ադրբեջանում

Հայաստանից Ադրբեջան ալյումինե փայլաթիթեղ է արտահանվել։ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը հաստատել է այս փաստը, սակայն չի հրապարակել արտահանված քանակը:

Այս իրավիճակում բնական հարց է առաջանում․ մեր պետական կառույցները չգիտե՞ն, թե այդ արտադրանքը ինչ նպատակով կարող է օգտագործվել Ադրբեջանում։

Ալյումինե փայլաթիթեղը սովորական կենցաղային արտադրանք է և ինքնին ռազմական նշանակության ապրանք չէ։ Սակայն այն կարող է ունենալ նաև տեխնիկական ու երկակի նշանակության կիրառություններ։ Հետևաբար, երբ խոսքը Հայաստանի և Ադրբեջանի նման բարդ անվտանգության հարաբերություններ ունեցող պետությունների միջև առևտրի մասին է, միայն «սա սովորական ապրանք է» հիմնավորումը բավարար չէ։

Հարցն ավելի լայն է․ Հայաստանի նման անվտանգության զգայուն միջավայրում ո՞վ է վերահսկել այդ գործարքը, ո՞ւմ է այն վաճառվել և արդյոք պետությունը գիտի՞, թե ինչ նպատակով է այն օգտագործվելու։

Եթե այս հարցերի պատասխանները կան, դրանք արժե հրապարակային ներկայացնել։ Եթե չկան, ապա առաջանում է շատ ավելի լուրջ հարց՝ արդյոք արտահանման թույլտվությունից առաջ գնահատվե՞լ է ոչ միայն ապրանքի առևտրային արժեքը, այլև դրա հնարավոր օգտագործման ռիսկը, վերջնական գնորդը և վերջնական նշանակությունը։

Եթե պետությունը չի կարող հստակ պատասխանել՝ ում է վաճառվել ապրանքը, ինչ նպատակով և ինչ երաշխիքներ կան դրա օգտագործման վերաբերյալ, ապա արդեն ոչ թե ալյումինե փայլաթիթեղի, այլ պետական անվտանգության վերահսկողության արդյունավետության մասին հարց է առաջանում։

Խաղաղության և տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը մի բան է, իսկ սեփական անվտանգության հնարավոր ռիսկերը չգնահատված թողնելը՝ մեկ այլ բան։

Արմինե Մկրտումյան