ԱՄՆ-ի քսան նահանգ դատի է տվել Թրամփի վարչակազմին՝ անհետացող տեսակների պաշտպանության թուլացման պատճառով

ԱՄՆ-ի քսան նահանգ և մայրաքաղաքային Կոլումբիայի շրջանը երկու հայց են ներկայացրել նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի դեմ՝ նրան մեղադրելով անհետացող տեսակների մասին դաշնային օրենքն ապօրինաբար թուլացնելու մեջ, հայտնում է Reuters-ը։

Հայցվորները պնդում են, որ նոր կանոնները կարող են զգալիորեն կրճատել հազվագյուտ կենդանիների կենսամիջավայրերի պաշտպանությունը և հեշտացնել նավթի ու գազի արդյունահանման, հանքարդյունաբերական և շինարարական նախագծերի իրականացումը։

Հայցերը ներկայացրել են դեմոկրատների գլխավորած նահանգների գլխավոր դատախազները՝ ԱՄՆ-ի Ներքին գործերի նախարարության և Առևտրի նախարարության կողմից օրենքի կիրառման նոր կանոնները հաստատելուց երկու ամսից էլ քիչ ժամանակ անց։ Գերատեսչությունները հայտարարել են, որ փոփոխությունները պետք է օրենքն ավելի համապատասխանեցնեն Կոնգրեսի սկզբնական մտադրությանը։

Հայցերից մեկը վերաբերում է «վնաս» հասկացության նոր սահմանմանը՝ Անհետացող տեսակների մասին օրենքի շրջանակում։ Նախկինում այն տարածվում էր նաև այնպիսի գործունեության վրա, որը ոչնչացնում կամ վատթարացնում էր պահպանվող կենդանիների կենսամիջավայրը։ Այժմ, ինչպես պնդում են նահանգները, նավթահորերի հորատումը, օգտակար հանածոների արդյունահանումը և այլ գործունեություններ կարող են իրականացվել այդպիսի տարածքներում, եթե դրանք անմիջականորեն և դիտավորությամբ ուղղված չեն կոնկրետ կենդանիների դեմ, նույնիսկ եթե արդյունքում նրանց վնաս է հասցվում կամ նրանք սատկում են։

Երկրորդ հայցը միանգամից վիճարկում է երկու փոփոխություն։ Դրանցից մեկը վերացնում է պաշտպանության լայն միջոցներն այն տեսակների համար, որոնց վերջերս շնորհվել է անհետացման վտանգի տակ գտնվողի կարգավիճակ, եթե ԱՄՆ-ի Ձկնային ռեսուրսների և վայրի բնության պահպանության ծառայությունը կոնկրետ տեսակի համար հատուկ միջոցներ չսահմանի։ Մյուսը պահանջում է հաշվի առնել բիզնեսի առարկությունները, ներառյալ հնարավոր տնտեսական հետևանքները՝ տարածքները «կրիտիկական կենսամիջավայրեր» սահմանելիս։

«Թրամփի վարչակազմը փորձում է խարխլել օրենքը, Կոնգրեսի կամքը և ժողովրդի կամքը, որը ճնշող մեծամասնությամբ աջակցում է անհետացող տեսակների պաշտպանությանը»,- հայտարարել է Վաշինգտոնի գլխավոր դատախազ Նիք Բրաունը։

1973 թվականին Կոնգրեսի ընդունած Անհետացող տեսակների մասին օրենքը համարվում է ԱՄՆ-ի բնապահպանական առանցքային նորմերից մեկը։ Դրա հետ կապում են այնպիսի կենդանիների ոչնչացումից փրկությունը, ինչպիսիք են կալիֆոռնիական կոնդորը, գրիզլին և կուզիկ կետը։ Հայցվորների տվյալներով՝ օրենքի պաշտպանությամբ գտնվող տեսակների 99%-ը խուսափել է վերացումից։

Ներքին գործերի նախարարությունում հայցն անվանել են օրենքի գործողության երկարամյա չափազանց լայն մեկնաբանությունը պահպանելու փորձ և հայտարարել, որ գերատեսչությունը կպաշտպանի այն տեքստին համապատասխան կիրառելու իր իրավունքը։

Ներքին գործերի նախարար Դագ Բերգումը նախկինում ասել էր, որ օրենքը «վերածվել է զենքի»՝ բազմաթիվ նախագծեր արգելափակելու համար, ինչը, նրա կարծիքով, նվազեցրել է ԱՄՆ-ի մրցունակությունը, ստեղծել ազգային անվտանգության սպառնալիքներ և մեծացրել ծախսերը ամերիկացիների համար։ Ըստ նրա՝ նոր կանոնները պետք է օրենքը վերադարձնեն իր սկզբնական մտադրությանը։

Երկու հայցն էլ ներկայացվել են Սան Ֆրանցիսկոյի շրջանի դաշնային դատարաններ։ Առանձին բնապահպանական կազմակերպություններ նույնպես դիմել են դատարան՝ փորձելով արգելափակել «վնաս» հասկացության նոր սահմանումը։