Իսրայելը Փաշինյանին հիմար վիճակի մեջ դրեց. «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց»

«Թել Ավիվի և Անկարայի միջև վատթարացող հարաբերությունների ֆոնին Իսրայելի կողմից Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանության պաշտոնական ճանաչումը՝, կարող էր արտաքին քաղաքականության հաղթանակ լինել Հայաստանի համար, եթե չլիներ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դիրքորոշումը, ով պատրաստ է հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման անվան տակ մոռացության մատնել մարդկության դեմ այս հանցագործությունը»,- իր ծավալուն վերլուծականում գրում է «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց» պարբերականի մեկնաբան Մարիանա Պերեվողկինան։

Նա հիշեցնում է, որ  Իսրայելի կառավարությունը միաձայն հաստատել է արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարի առաջարկած բանաձևը, որով պաշտոնապես ճանաչվում է 1915 թվականին Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանությունը:

Կառավարության նիստում ունեցած ելույթում Սաարն ասաց, որ հայերի «սարսափելի ցեղասպանությունը վերաբերում է մեկուկես միլիոն մարդկանց սպանությանը և հին մշակութային ու պատմական ժառանգության ոչնչացմանը» և որ դրա ճանաչումը «իրենց բարոյական պարտականությունն է որպես հրեաներ և, իհարկե, որպես հրեա ժողովրդի պետության»: Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարությունը որոշումը անվանել է «պատմական»:

«Դրանով Իսրայելը դարձավ 33-րդ երկիրը, որը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը որպես պատմական փաստ: Հարկ է նշել, որ «մարդկության դեմ հանցագործություններ» տերմինի հիմքում հենց այս ողբերգությունն է: Այն առաջին անգամ հայտնվեց Անտանտի 1915 թվականի մայիսի 24-ի հռչակագրում, որտեղ Օսմանյան կայսրության կողմից հայերի դեմ կատարված գործողությունները անվանվեցին «մարդկության և քաղաքակրթության դեմ հանցագործություններ»: Հենց Հայոց ցեղասպանությունն էր, որը ոգեշնչեց Հիտլերին, երբ նա որոշեց ոչնչացնել հրեաներին:

Այնուամենայնիվ, Թել Ավիվը մինչ օրս ձեռնպահ էր մնացել Ցեղասպանությունը ճանաչելուց՝ Թուրքիայի հետ հարաբերությունները չվնասելու համար: Սակայն, 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Իսրայելի վրա Համասի հարձակումից և դրան հաջորդած ռազմական գործողությունից հետո՝ նար Գազայի հատվածում, պաշտոնական Անկարան բազմիցս դատապարտել է Իսրայելի գործողությունները:

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հրեական պետությունը անվանել է ահաբեկչական կազմակերպություն, իսկ իսրայելցի զինվորներին՝ ռազմական հանցագործներ...

«Այսօր վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն կառավարության նիստում հայտարարեց, որ ոչ մի օր չի անցնում, որ Էրդողանը «Իսրայելի ոչնչացմանը չհորչդորի», և Թել Ավիվը նրա խոսքերը «շատ լուրջ» է ընդունում»,-այս մասին հաղորդել է իսրայելական The Times of Israel հրատարակությունը։

Կարծես թե Իսրայելի որոշումը մեծ ձեռքբերում է Հայաստանի համար: Սակայն Հայաստանի վարչապետը, հավանաբար, ընդհանրապես չի ուրախանում դրանից: Կարելի է ասել, որ Իսրայելը նրան դավաճանական հարված հասցրեց, քանի որ Փաշինյանը հայտարարում է, որ ցեղասպանության միջազգային ճանաչման հարցը այլևս Հայաստանի արտաքին քաղաքականության օրակարգում չէ: Նա կցանկանար, որ այն անհետանա նաև ներքին օրակարգից, տեղափոխվի հանրային գիտակցության եզրագիծ, որպեսզի հայերը «հաղթահարեն տրավման» և մոռանան այդ ողբերգության զոհերին: Հակառակ դեպքում, ինչպե՞ս կարող է նա բացատրել իր համաքաղաքացիներին, որ նրանք այժմ պետք է բարեկամանան հենց այն թուրքերի հետ, ովքեր սպանել են իրենց տատիկ-պապիկներին և ովքեր, ի տարբերություն գերմանացիների, չեն ցուցաբերել որևէ զղջում»: