Աշխարհի բոլոր թագերը մի օր ընկնում են․ Տեր Հեթում քահանա Թարվերդյան

Ախթալայի և հարակից գյուղերի հոգևոր հովիվ Տեր Հեթում քահանա Թարվերդյանը գրում է․

«Պատմում են, որ երբ Նապոլեոն Բոնապարտին հարցրել են, թե որն է աշխարհի ամենամեծ ուժը, նա պատասխանել է. «Աշխարհում կա երկու ուժ՝ սուրը և ոգին, և վերջիվերջո ոգին միշտ հաղթում է սրին»։ Թեև նա իր կյանքում կառուցեց մի հսկայական կայսրություն, նվաճեց բազմաթիվ երկրներ և իր անունը դարձրեց պատմության ամենահայտնի անուններից մեկը, կյանքի վերջում աքսորի մեջ հասկացավ, որ մարդկային իշխանությունը սահմանափակ է, իսկ ժամանակը՝ անողոք։

Նապոլեոնի կյանքը մեզ հիշեցնում է մի կարևոր հոգևոր ճշմարտություն. մարդը կարող է նվաճել աշխարհը, բայց կորցնել իր ներքին խաղաղությունը։ Փառքը, իշխանությունը և հաջողությունը հաճախ թվում են կյանքի բարձրագույն նպատակները, սակայն դրանք անցողիկ են։ Այն, ինչ այսօր ծափահարում է քեզ, վաղը կարող է մոռանալ քեզ։ Միայն այն արժեքներն են մնում, որոնք կառուցված են ճշմարտության, սիրո և Աստծո հանդեպ վստահության վրա։
Քրիստոնեական տեսանկյունից մարդու մեծությունը չափվում է ոչ թե այն տարածքով, որ նա նվաճել է, այլ այն չափով, թե որքան է հաղթահարել իր ներսի հպարտությունը, նախանձը, բարկությունն ու եսասիրությունը։ Ամենադժվար պատերազմը ոչ թե ռազմի դաշտում է, այլ մարդու սրտում։ Այնտեղ են որոշվում իրական հաղթանակներն ու պարտությունները։

Նապոլեոնի ճակատագիրը նաև հիշեցնում է, որ պատմության ամենահզոր կայսրություններն անգամ անցնում են, մինչդեռ Աստծո արքայությունը մնում է հավիտյան։ Մարդը կարող է կառուցել կայսրություններ, բայց միայն Աստված կարող է կառուցել հավիտենականություն։ Այդ պատճառով իմաստուն է նա, ով իր կյանքը հիմնադրում է ոչ թե անցողիկ փառքի, այլ հավերժական արժեքների վրա։

Թող Նապոլեոնի կյանքի պատմությունը մեզ սովորեցնի, որ իրական մեծությունը իշխանության մեջ չէ, այլ խոնարհության, ծառայության և հոգու հաղթանակի մեջ։ Որովհետև աշխարհի բոլոր թագերը մի օր ընկնում են, իսկ Աստծո առաջ կանգնող մաքուր սիրտը մնում է հավիտյան»։