Ժամանակն է, որ Հայ եկեղեցին բարձրացնի իր ձայնը․ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդի հարցազրույցը՝ ՏԱՍՍ-ին
Հայ Առաքելական Եկեղեցու Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ արքեպիսկոպոս Եզրաս Ներսիսյանը ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցում խոսել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու և Հայաստանի իշխանությունների միջև հակամարտության պատճառների և դրա լուծման ուղիների մասին, որը ծագել է այն բանից հետո, երբ նա պահանջել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը՝ քննադատելով նրան Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանի նկատմամբ վարած քաղաքականության համար։
-Ինչպե՞ս եք պատկերացնում Հայ Առաքելական Եկեղեցու և իշխանությունների միջև առկա իրավիճակի լուծումը։ Հնարավո՞ր է Ազգային եկեղեցական ժողով գումարել։
-Ազգային եկեղեցական ժողովը նախատեսված էր մի քանի տարի առաջ։ Սակայն այնպիսի ճակատագրական իրադարձություններ, ինչպիսիք են COVID-19-ը, Արցախում պատերազմը, Արցախի հարկադիր հայաթափումը, Հայաստանում պետական հեղաշրջումը և այլն, ստիպեցին ժողովը հետաձգել։ Այնուամենայնիվ, այն անպայման կկայանա, եթե համապատասխան պայմանները բավարարվեն։ Կոմիտեները ակտիվորեն աշխատում են, և օրակարգը մշակվում է։ Եկեղեցին հայտնում է իր պատրաստակամությունը սկսելու խորհրդի աշխատանքները, եթե իշխանությունները հարգեն սահմանադրական, օրենսդրական և կանոնական սկզբունքները։
-Ո՞րն է կաթողիկոսի դեմ ուղղված մեղադրանքների էությունը, որոնք հիմք հանդիսացան նրա կողմից Ավստրիայում Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևորականների ժողովին մասնակցելու արգելքի համար։
- Նախևառաջ, պետք է ասել, որ իշխանությունների թիրախը հենց Եկեղեցին է։ Իշխանություններն անհասկանալի մեղադրանքներ են հնչեցնում, որ Եկեղեցին չի կարողանում կատարել իր հոգևոր և ազգային առաքելությունը։ Սա շատ հեռու է ճշմարտությունից։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին, որը 1725 տարեկան է, մոլորակի առաջին պաշտոնական եկեղեցին է։ Այն հավատարիմ է և կմնա Քրիստոսի պատվիրաններին, քանի դեռ մարդկությունն ինքը գոյատևում է։
Սակայն մենք տեսնում ենք, որ իշխանությունները, իրենց ապակառուցողական հակաեկեղեցական քաղաքականության պատճառով, անտեսում են Եկեղեցու արդար ձայնը՝ հօգուտ երկրի, և մեղադրում են Եկեղեցուն քաղաքականությանը միջամտելու մեջ: Մինչդեռ Եկեղեցու մտահոգությունը հոգևորականության և ազգային ինքնության պահպանումն է։ Եկեղեցին միշտ եղել է վերքաղաքական և անկուսակցական կառույց։ Հենց եկեղեցու այս դիրքորոշումն է, որ պահպանել է մեր պետականությունը։ Սակայն իշխանությունները ոտնահարեցին Սահմանադրությունը՝ լռեցնելու Եկեղեցուն, զրկելու այն ազդեցությունից և ենթարկեցնելու իրենց։ Ժամանակն է, որ Եկեղեցին միասնական ձայն բարձրացնի և դատապարտի իշխանությունների անօրինական, հակասահմանադրական գործողությունները:
Եկեղեցու դիրքորոշման դեմ արհեստական մեղադրանքներ են առաջադրվել։ Ամեն ինչ արվել է՝ արգելելու վեց եպիսկոպոսի մասնակցել Ավստրիայում հոգևորականների ժողովին։ Իշխանությունները վախենում էին, որ ժողովը կդատապարտի նրանց հակաեկեղեցական քաղաքականությունը։
Այնուամենայնիվ, հանդիպմանը մասնակցեց 25 հոգևորական։ Իշխանությունները անձամբ անհեթեթ մեղադրանք առաջադրեցին Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին II-ին՝ պնդելով, որ նա չի կատարել նախկին եպիսկոպոս Սարոյանի վերականգնման և կարգալույծ արվելու վերաբերյալ դատարանի որոշումը: Կաթողիկոսի՝ եկեղեցական ներքին գործերի վերաբերյալ որոշումները դատարանների միջոցով չեղյալ համարելն անօրինական է:
- Արդյո՞ք ՀԱԵ-ն մտադիր է միջամտել քաղաքական պայքարին առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ՝ իշխանությունների ճնշման պայմաններում։
- Կրկնում եմ, Եկեղեցին, որպես անկուսակցական հաստատություն, իր առաքելությանը համապատասխան, երբեք չի միջամտել պետական գործերին։ Այս դրույթը ամրագրված է Հանրապետության Սահմանադրության 17-րդ և 18-րդ հոդվածներում՝ Եկեղեցին անջատ է պետությունից և չի զբաղվում քաղաքականությամբ։ Կառավարությունն, իր հերթին, իրավունք չունի միջամտել Եկեղեցու ներքին գործերին։ Միևնույն ժամանակ, կրկին Սահմանադրության համաձայն, Եկեղեցուն արգելված չէ բարձրացնել իր ձայնը արդարության համար՝ ի շահ ազգի և երկրի հոգևոր անվտանգության։