ԱՄՆ նոր ադմինիստրացիան թերևս չի վստահում այդ տիկնոջը․ «Հրապարակ»

«Հրապարակ» թերթը գրում է․

«Associated Press լրատվականի փոխանցմամբ՝ Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը որոշում է կայացրել հետ կանչել աշխարհի շուրջ 30 երկրում դիվանագիտական առաքելություն իրականացնող դեսպաններին ու բարձրաստիճան դիվանագետներին։ Այդ դեսպանների շարքում է նաեւ Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Քրիստինա Քվինը։ Պետդեպարտամենտում աշխատող երկու պաշտոնյա, ովքեր ցանկացել են անանուն մնալ, հայտնել են AP-ին, որ նախորդ շաբաթ առնվազն 29 երկրի դիվանագիտական առաքելությունների ղեկավարներ տեղեկացվել են, որ նրանց պաշտոնավարումը 2026 թվականի հունվարին ավարտվելու է։ Այս բոլոր դիվանագետներն իրենց պաշտոնները ստացել են ԱՄՆ նախկին նախագահ Ջո Բայդենի պաշտոնավարման շրջանում։ Լրատվական գործակալությունը նշում է, որ այս քայլով Թրամփը ցանկանում է արտերկրում ունենալ դիվանագետների, որոնք լիարժեքորեն աջակցում են «Ամերիկան՝ առաջինը» կարգախոսով հայտնի իր քաղաքական առաջնահերթություններին։ Այսինքն, ԱՄՆ-ն արտերկրում փոխում է իր քաղաքականությունը եւ խիստ կրճատում է ծախսերը: 

AP-ի աղբյուրները հայտնել են նաեւ, որ այս դիվանագետները Վաշինգտոն վերադառնալուց հետո կարող են զբաղեցնել այլ դիվանագիտական պաշտոններ, եթե նման ցանկություն հայտնեն։ Պետդեպարտամենտը հրաժարվել է մեկնաբանել նորությունը՝ ասելով միայն, որ ցանկացած վարչակազմի դեպքում փոփոխությունները նորմալ գործընթացի մաս են կազմում։ Պետդեպից նշել են, որ դեսպանը «նախագահի անձնական ներկայացուցիչն է, հետեւաբար, նախագահն իրավունք ունի վստահ լինելու, որ տվյալ երկրներում ունի անհատների, ովքեր առաջ են տանում «Ամերիկան՝ առաջինը» քաղաքականության օրակարգը»։ Դիվանագետների ամենամեծաթիվ փոփոխությունները լինելու են Աֆրիկայում, մասնավորապես Բուրունդի, Կամերուն, Կաբո Վերդե, Գաբոն, Կոտ դ’Իվուար, Մադագասկար, Մավրիկիոս, Նիգեր, Նիգերիա, Ռուանդա, Սենեգալ, Սոմալի եւ Ուգանդա երկրներում։ Ասիայում դիվանագիտական փոփոխություններ տեղի կունենան 6 երկրում՝ Ֆիջի, Լաոս, Մարշալյան կղզիներ, Պապուա Նոր Գվինեա, Ֆիլիպիններ եւ Վիետնամ։ Associated Press-ի տվյալներով՝ եվրոպական տարածաշրջանում փոփոխություններ են լինելու Հայաստանում, Մակեդոնիայում, Մոնտենեգրոյում եւ Սլովակիայում, Մերձավոր Արեւելքում՝ Ալժիրում եւ Եգիպտոսում։ Փոփոխություններ կլինեն նաեւ Նեպալում, Շրի Լանկայում, Գվատեմալայում եւ Սուրինամում։ Հիշեցնենք, որ Քրիստինա Քվինը Երեւան է ժամանել 2023թ․ փետրվարի 16-ին։ Նա Հայաստանում Միացյալ Նահանգների 10-րդ դեսպանն է։ Մինչ Հայաստան ժամանելը դեսպան Քվինը (2020-2022թթ.) եղել է ԱՄՆ գործերի ժամանակավոր հավատարմատարն Ուկրաինայում։ 
Եթե ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ցանկանում է Բայդենի վարչակարգի կողմից նշանակված դեսպաններին հետ կանչել, ապա հարց է առաջանում` ինչո՞ւ մեր հարեւան Վրաստանում եւ Ադրբեջանում եւս դեսպանները հետ չեն կանչվում, նրանք նույնպես նշանակվել են Բայդենի վարչակարգի կողմից: Սա վկայում է այն մասին, որ ԱՄՆ նախագահը Հայաստանում իր դեսպանից դժգոհ է, իսկ մեր հարեւան երկրներում գոհ է:

Քաղաքագետ Սուրեն Զոլյանին հարցրինք` գուցե այս փոփոխությունը վկայում է այն մասին, որ Թրամփն ու Պուտինը, Հայաստանի հետ կապված, ընդհանուր հայտարարի են եկել, եւ տարածաշրջանը հանձնվում է ՌԴ վերահսկողությա՞նը: Զոլյանն ասաց. «Ամեն դեպքում, շատերին է հետ կանչում, թեպետ դրանց շարքերում չկան մեր հարեւան պետությունների դեսպանները, սակայն փաստացի մի շարք այլ երկրների դեսպանների եւս հետ է կանչում: Չեմ կարծում, որ այստեղ լինի Պուտին-Թրամփ պայմանավորվածության արդյունք: Ես կարծում էի, որ այդ կնոջն ավելի շուտ հետ կկանչեն, քանի որ նա չափից շատ ակտիվ էր Բայդենի վարչակարգի ժամանակ: Նկատած կլինեք, հավանաբար, նա Թրամփի՝ իշխանության գալուց հետո աշխատում էր հրապարակային չերեւալ: Դեսպանի գործունեությունը ոչ թե լինում է անձնական նախաձեռնությունների տեսքով, այլ՝ հրահանգների, որոնք ինքը ստանում է, հատկապես, եթե խոսքը կայացած պետությունների մասին է: Փաստորեն, Թրիփ ճանապարհի հետ կապված՝ այս դեսպանի կողմից ոչ մի ակտիվություն չենք տեսել: Փոխարենը Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպանն էր ակտիվություն ցուցաբերում, թեպետ Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպանն էլ ակտիվ չէր: Այս ամենը ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ նոր ադմինիստրացիան առանձնապես չի վստահում այդ տիկնոջը: Այստեղ պետք չէ շատ լուրջ պատճառներ փնտրել: Այն հետաքրքրությունները, որ կային Հայաստանում, որոնք նաեւ ՌԴ-ին հակադրվելու առիթ էին, օրինակ` Արցախը, այլեւս չկան: Հայաստանի հանդեպ հետաքրքրությունը նվազում է…. սա եւս նախադեպ է: Ինչ վերաբերում է հարեւան երկրներին, ապա ասեմ, որ կային ժամանակներ, որ Ադրբեջանում տարիներով ԱՄՆ-ն դեսպան չէր նշանակում: Պատճառն այն էր, որ Ադրբեջանն ԱՄՆ-ի քաղաքականությունից դուրս էր մղված: Այնպես չէ, որ ԱՄՆ-ին ամենուր ակտիվ քաղաքականություն է հարկավոր»»: 

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում