Հաշվի առնելով ԱԺ փոխնախագահ Ռուբեն Ռուբինյանի հրապարակումը, ՔՈՉԱՐԻ կուսակցությունը ներկայացնում է հետևյալ պրոֆեսիոնալ, փաստարկված դիրքորոշումը, քննադատությունն ու գործնական առաջարկները
ՔՈՉԱՐԻ ազգային վերածնունդ և ազգի զարթոնք կուսակցության պաշտոնական դիրքորոշում
Հաշվի առնելով ԱԺ փոխնախագահ Ռուբեն Ռուբինյանի հրապարակումը («Տեսնենք առաջինը ով քաղբանտարկյալ կանվանի կոռուպցիոներ սրիկային…»), կուսակցությունը ներկայացնում է հետևյալ պրոֆեսիոնալ, փաստարկված դիրքորոշումը, քննադատությունն ու գործնական առաջարկները։
Խնդրի բնույթը
1. Խոսքը ոչ միայն քաղաքական քննադատության մասին չէ․ ներկայացված արտահայտությունները պարունակում են ատելության կամ հանցավորության կոչի տարրեր՝ լեզվով, որն հեշտորեն կարող է վերաճել ֆիզիկական կամ կազմակերպված միջոցների կիրառման կոչերի։
2. Հայաստանի ներկայիս իրավակարգը պատժում է հանրային կոչերը բռնության կամ ատելության համար։ Վերջին տարիների օրենսդրական փոփոխությունները հստակ կարգավորում են ատելության խոսքի և բռնության հրապարակային կոչերի հարցերը։ Այս տեսակի հրապարակումները կարող են ունենալ իրավական հետևանքներ։
3. Բացի այդ, գործում է անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, որը սահմանված է դատավարական օրենսգրքով․ դրա ոտնահարումը նվազեցնում է օրենքի գերակայությունը և դատական համակարգի լեգիտիմությունը։
Վտանգավոր հետևանքներ և ռիսկեր
Էսկալացիայի և բռնության վտանգ – Պետական պաշտոնյաների նման բանաձևերը կարող են լեգիտիմացնել հաշվեհարդար։
Իրավական պատասխանատվության ռիսկ պաշտոնյաների համար – Եթե հայտարարությունը գնահատվի որպես հրապարակային բռնության կոչ կամ հրահրում, դա կարող է հիմք հանդիսանալ քրեական կամ վարչական վարույթի համար։
Ինստիտուցիոնալ լեգիտիմության կորուստ – Երբ պաշտոնյաները անցնում են «հանրային դատաստանի» լեզվին, դա նվազեցնում է դատարանների և իրավապահ մարմինների հանդեպ վստահությունը։
Սպառնալիք հասարակական կարգի համար – Նման հայտարարությունները խաթարում են պետական իրավունքը, խրախուսում պառակտում և սոցիալական բևեռացում։
Հատուկ շեշտադրում․
Երբ կոչուբայեվը կամ այլ անձիք անդրադառնում են սոցիալական ցանցերում ՔՊ-ին անպարկեշտ ձևով, ապա նրանց հանդեպ իրականացվում է հաշվեհարդար բառի բուն իմաստով, ինչը կարող է ունենալ իրավական և հասարակական ծանր հետևանքներ։
Քննադատություն ընդդիմության և փաստաբանության տեսանկյունից
Պաշտոնապես արտահայտված նման դիրքորոշումը, նույնիսկ եթե այն նպատակ ունի հրապարակային զայրույթ արտահայտել, խախտում է իրավական սկզբունքները։
Յուրաքանչյուր մեղադրանք պետք է հիմնվի դատարանի և փաստերի, այլ ոչ թե հանրային պիտակավորման կամ հալածողական բառապաշարի վրա։
ԱԺ պաշտոնյաները պարտավոր են ցուցաբերել զսպվածություն և լինել օրինականության ու հասարակական պատասխանատվության օրինակ։
Բռնի և պառակտիչ հռետորաբանությունը ոչ թե ամրապնդում է պետությունը, այլ՝ քայքայում այն ներսից։
---
1. Մենք կոչ ենք անում զսպման և իրավաչափ վարքի համար։
Պահանջվում է պաշտոնական պարզաբանում կամ հերքում, որը կհստակեցնի՝ դա անձնական մեկնաբանություն է և չի արտացոլում իշխանության կամ ԱԺ-ի քաղաքական կամքը։
2. «Մենք դատապարտում ենք ցանկացած հրապարակային կոչ, որը խախտում է անմեղության կանխավարկածը, հրահրում է բռնությունը կամ քայքայում հասարակական համաձայնությունը։
Հանրային քննությունն ու պատասխանատվությունը պետք է իրականացվեն բացառապես օրենքի և դատարանների շրջանակներում։
Պաշտոնյաները պարտավոր են զսպվածություն ցուցաբերել․ ցանկացած բռնության կամ ինքնադատաստանի կոչ ենթակա է օրենքի ուժով պատասխանատվության։»
3. Անհրաժեշտ է ՔՊ ի. Ներքին կարգապահական միջոցառումներ' կուսակցական կամ խմբակցային մակարդակով պահանջել պարզաբանում և, անհրաժեշտության դեպքում, կիրառել ներքին կարգապահական մեխանիզմներ՝ ցույց տալով օրենքի և էթիկայի նկատմամբ հետևողականությունը։
4. Իրավական գնահատական և գործողություններ։
Եթե հայտարարությունը համապատասխանում է հրապարակային բռնության կոչի հանցակազմին՝ անհրաժեշտ է իրավական ընթացակարգով դիմել քննչական մարմիններին։
5. Լրատվական և դիտորդական վերահսկողություն։
Անկախ մեդիա և իրավապաշտպան կազմակերպությունների մասնակցությամբ ապահովել հանրային վերահսկողություն և իրավական գնահատական՝ նվազեցնելու աղավաղման և մանիպուլյացիայի վտանգը։
Լեզվական և հաղորդակցական մոտեցում
Հանրային պատասխանները պետք է լինեն կարճ, իրավական, առանց հուզական կամ վիրավորական տարրերի։
Նպատակն է՝ պաշտպանել հասարակական երկխոսությունը, ոչ թե խորացնել պառակտումը։
Քաղաքական շեշտադրումը
Նման արտահայտությունները՝ հատկապես պետական բարձր պաշտոնյաների կողմից, վտանգավոր են ինստիտուցիոնալ կայունության և հասարակական վստահության համար։
Պետական համակարգը չի կարող գործել այն դեպքում, երբ իր ներկայացուցիչները հանրային դատավճիռներ են արձակում՝ անտեսելով դատական գործընթացը։
Եզրակացություն
ԱԺ փոխնախագահի՝ 2025թ․ հոկտեմբերի 20-ի հրապարակումը իր ձևով և բովանդակությամբ անցնում է թույլատրելի քաղաքական խոսքի սահմանները։
Այն պարունակում է ատելության, բռնության կամ հանրային հաշվեհարդարի կոչի տարրեր, ինչը կարող է ունենալ իրավական և հասարակական ծանր հետևանքներ։
«ՔՈՉԱՐԻ ազգային վերածնունդ և ազգի զարթոնք» կուսակցությունը կոչ է անում պահպանել օրենքի գերակայությունը,
հարգել անմեղության կանխավարկածը, և բոլոր պաշտոնյաներին հիշեցնում է՝ պետության կայունությունն ապահովվում է զսպվածությամբ և իրավաչափությամբ, ոչ թե հրապարակային պիտակավորումներով կամ հաշվեհարդարով։
---
ՔՈՉԱՐԻ ազգային վերածնունդ և ազգի զարթոնք
Կուսակցության վարչություն
20 հոկտեմբերի, 2025 թ