Հայոց ցեղասպանագիտության մեկ դարը. ժառանգություն, մարտահրավերներ և ապագա
2025 թ. մայիսի 29-31-ը Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի գիտաժողովների դահլիճում կայացավ «Հայոց ցեղասպանագիտության մեկ դարը. ժառանգություն, մարտահրավերներ և ապագա» խորագրով միջազգային եռօրյա գիտաժողովը։ Այն կազմակերպվել էր Հայոց ցեղասպանության 110-րդ տարելիցի միջոցառումների շրջանակում և նպատակ ուներ ամփոփելու ոլորտի ուսումնասիրման անցած ուղին, գնահատելու ձեռքբերումներն ու առկա մարտահրավերները, ինչպես նաև ուրվագծելու ցեղասպանագիտության հետագա զարգացման հեռանկարները։
Գիտաժողովին մասնակցում էին 51 գիտնական Հայաստանից, ԱՄՆ-ից, Ֆրանսիայից, Կանադայից, Գերմանիայից, Բրազիլիայից, Իսրայելից, Լեհաստանից, Ավստրալիայից, Լիբանանից և Թուրքիայից՝ ներկայացնելով ոլորտի առաջատար կենտրոններ և համալսարաններ։
Բացման խոսքում ՀՑԹԻ տնօրեն դոցենտ Էդիտա Գզոյանը նշեց․ «Այս միջոցառմամբ պետք է արձանագրենք, թե ինչ ենք արել նախորդ հարյուր տարիների ընթացքում Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրության ոլորտում, ինչ թեմաներ ենք ուսումնասիրել, ինչ ուղղությամբ են գնացել հետազոտական աշխատանքները և ինչպիսին է լինելու հայոց ցեղասպանագիտության հետագա զարգացումը»:
Եռօրյա գիտաժողովի ընթացքում ներկայացվեցին տասնյակ գիտական զեկուցումներ, որոնք դասակարգված էին թեմատիկ պանելի շրջանակներում։ Զեկուցումներում դիտարկվում էին ոչ միայն Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրման պատմական զարգացումները, այլև ոլորտում կիրառվող ժամանակակից մեթոդաբանությունները, միջգիտակարգային մոտեցումները և համադրումները համաշխարհային համատեքստում։
Մասնակիցները իրենց աշխատանքները ներկայացրին հետևյալ հիմնական թեմատիկ ուղղություններով՝
Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրություններ. պատմություն, պատմագրություն, կառույցներ, մարտահրավերներ
Հայոց ցեղասպանության վավերագրման վաղ շրջան
Հիշողություն, արխիվներ և բանավոր պատմություն
Վկայություն և մարդասիրություն
Վերադառնալով Հայոց ցեղասպանությանը. նոր մոտեցումներ և հեռանկարներ
Հիշողությունը, տրավման և ինքնությունը ցեղասպանությունից հետո հայկական համայնքներում
Գենդերը և ցեղասպանությունը
Գաղափարախոսություն, քաղաքականություն և ցեղասպանություն
Համեմատական ցեղասպանագիտությունը և գլոբալ հեռանկարները
Հետցեղասպանություն, գոյատևում և վերակառուցում
Զեկուցումներից հետո Հայոց ցեղասպանության պատմության ուսումնասիրման, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության քրիստոնյա բնակչության ցեղասպանության պատմության ուսումնասիրման և հանրահռչակման գործում ունեցած ավանդի համար ֆրանսահայ պատմաբան, ՀՑԹԻ հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ դոկտոր, պրոֆեսոր Ռայմոնդ Գևորգյանը և անգլիացի պրոֆեսոր Դևիդ Գանտը պարգևատրվեցին ՀՑԹԻ-ի Ջեյմս Բրայս հուշամեդալով:
Գիտաժողովի վերջում աշխատանքներն ամփոփելիս մասնակիցները հույս հայտնեցին, որ այս միջազգային գիտաժողովը կարևոր հարթակը կդառնա ցեղասպանագիտության համաշխարհային դաշտում հայկական դպրոցի գիտական ներդրումները ամփոփելու և նոր համագործակցություններ հիմնելու համար։
Փաշինյանը մատնեց, թե ինչ է ծրագրել Տիգրանաշենի հանձնման հետ կապված. «Հրապարակ»
Փաշինյանն ասել էր, որ իր արձանը պետք է Բաքվում կանգնեցնեն. «Հրապարակ»
Աջ ականջը ձախ ձեռքով չեն քորում. չարժեր ՔՊ մտնել «Բիզնես» «կլասով». Քաղաքագետ
Ռուսաստանի Դաշնությունից Հայաստան բնական գազի մատակարարումը ժամանակավորապես կդադարեցվի
Կան ղեկավարներ, որոնք չեն հասնում թոշակի տարիքին, քանի որ ժողովուրդը նրանց կախում է տուռնիկից. Քոչար...
Ուղղակի արգելում եմ իմ հոր անունը այստեղ տալ... ինչ-որ հարց տալուց խնդրում եմ մտածել հետևանքների մաս...
Եթե Ռուսաստանը թանկացնի գազի գինը՝ Հայաստանն էլ կտեսնի, թե ինչ կա, որ կարելի է թանկացնել. Նիկոլ Փաշի...
ՀՀ պահեստազորի սպաների միությունը բաց նամակով դիմել է ԱԱԾ տնօրեն Անդրանիկ Սիմոնյանին
Ուկրաինան անօդաչուներով հարվածներ է հասցնում Սոչիին. կան վիրավորներ
Երկու ուղևորի կապել են հենց օդում՝ Դոհա թռիչքի ժամանակ տեղի ունեցած կռվի պատճառով
