Արտահանման խորհուրդը` կրեատիվ գաղափարների շարքից
Երբ 2015թ-ին Արևմտյան պատժամիջոցների ֆոնին Ռուսաստանում ռուբլին սկսեց արժեզրկվել, Հայաստանի տնտեսության համար ոչ բարվոք ժամանակներ սկսվեցին: Հետընթաց ապրեց և տնտեսությունը, և արտահանումը:
Թեև օգտվելով արտաքին շուկաների տնտեսական անկումից, հայ տնտեսվարողներից գրեթե յուրաքանչյուրն այն ծառայեցրեց սեփական շահերին` ով ինչպես կարողացավ, առաջին հերթին այս մանիպուլացիան ազդեց խաղող արտադրողների վրա: Վերամշակողները պատճառաբանելով հատկապես ՌԴ-ում ռուբլու արժեզրկումը և արտահանման հետ կապված խնդիրները, խաղողագործներին կանգնեցրին փաստի առջև, պարզապես չվճարեցին, կամ էլ գրոշներ վճարեցին:
Ինչ արեց կառավարությունը` օգնելու հայ արտահանողներին, արտադրողներին, կամ կոնկրետ ինչ քայլեր ձեռնարկեց խթանելու արտահանումը:
Նախ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը արտահանման վերաբերյալ նշեց, որ կառավարությունը չէ, որ արտահանում է, դա մասնավորի գործառույթն է, կառավարության խնդիրն է ստեղծել անհրաժեշտ գործիքներ, ձեռք բերել որոշակի պայմանավորվածություններ, աշխատել հայրենական արտադրողի հետ:
Իհարկե, այս կետերը պետք է իրականացվեն, սակայն որևէ կոնկրետ քայլ չի արվել, միայն արտահանման խորհուրդ է ստեղծվել, որը ինչպես մնացած այլ խորհուրդները որևէ կոնկրետ գործառույթ չունեն, պարզապես ստեղծվել են:
Մի կողմ թողնելով կառավարության պարտավորությունները, վարչապետը չի մոռացել հիշեցնելու, որ արտադրողները չունեին բավարար ներուժ, պատրաստ չէին արձագանքել արագ ու ապահովել արտադրանքի ծավալների մեծացմանը:
Կարճ ասած կուժն ու կուլան կոտրվել է արտադրողների գլխին: Հայաստանի տնտեսությունը փոքր է, քիչ են արտադրում և ՌԴ մեծ շուկա արտահանմանը խոչընդոտում է թե արտադրանքի տեսականին և թե գնային քաղաքականությունը: Այս պարագայում ՀՀ վարչապետը հորդորում է չսպասել ակնթարթային հաջողությունների:
Ասել կուզի` արտահանումից տևական ժամանակ մեծ հույսեր չունենաք:
Այս ընթացքում արտահանման խորհրդին հայտեր են ներկայացրել, հեռախոսազանգեր են արվել, նշվում է նաև, որ արտահանումը մշատապես գտնվում է վարչապետի ուշադրության կենտրոնում, սակայն կոնկրետ ինչ քայլեր են կատարվում, որևէ կերպ չի ներկայացվում, փոխարենը մշտապես խոսվում է, որ արտահանումը ուշադրության կենտրոնում է, այն կարևոր տեղ է զբաղեցնում տնտեսության աշխուժացման գործում և այլ նման տրաֆարետային արտահայտությունններ, սակայն կոնկրետ ոչ մի տեսանելի քայլ:
Եթե արտահանողը գնային և մրցունակ արտադրանք առաջարկի, ապա արտահանման խորհուրդը կարող է սուբսիդավորել արտերկրում ցուցահանդեսների մասնակցությունը:
Նշենք, որ դեռևս կառավարությունը չի կարողանում և չի ցանկանում հստակ քայլեր գտնել` աջակցելու արտահանման գործընթացին, որից և արտադրողը կշահի, և արտահանողը և ի վերջո տնտեսությունը կաշխուժանա:
Դեռևս արտահանողները չեն կարողանում ազնիվ աշխատել արտադրողների հետ, կառավարությունն իր հերթին չի գտնում այն անհրաժեշտ քայլերը, որոնք կբերեն արտահանման աշխուժացման:
Արտահանման գործընթացի մեջ ամենակրեատիվ գործը արտահանման խորհուրդ ստեղծելն էր, իսկ կառավարությունում երևի չեն էլ մտածում խթանել արտահանմանը, քանի որ դրա համար պետք է կոնկրետ աշխատել, որպեսզի արդյունքներ լինեն: Պարզապես մի քանի արտահանող ընկերություններ համատեղ աշխատում են կառավարության շուքի տակ և վերջ: Ըստ օդում կախված լուրերի, այդտեղ պատահական արտահանողներ չեն կարող խցկվել, այստեղ սակայն ձևական կողմը ապահովելու համար իրականացվել է ամենակարևոր գործը` ստեղծվել է արտահանման խորհուրդ: