Գյուղոլորտը իրական աջակցության կարիք ունի, ոչ թե ձևական
2011թ-ից Հայաստանում մեկնարկեց սուբսիդավորված գյուղվարկերի տրամադրումը: 8 կամ 10 տոկոս սուբսիդավորվող տոկոսադրույքով գյուղվարկեր տրամադրվեցին գյուղացիական տնտեսություններին
Գյուղատնտեսության վարկավորմամբ հիմնականում զբաղված է մի քանի կազմակերպություն. Գյուղացիական վարկատուներից ամենամեծ պորտֆելն ունի ACBA բանկը` մոտ 52 մլրդ դրամ:
Արդյոք հողագործները գոհ են սուբսիդավորվող գյուղատնտեսկան վարկերից: Newspress.am-ը փոքրիկ հարցախույզ անցկացրեց խնդրի վերաբերյալ:
Արարատի մարզի բնակչուհի Անահիտը 3 տարի առաջ է 18 տոկոսով մեկ մլն գյուղվարկ վերցրել, ջերմոցների համար ցելոֆան և այլ անհրաժեշտ պարագաներ գնել, սածիլ, ցելոֆան, ձմռանը վառել են, գումարը վերջացել է:
Նա գոհ չէ գյուղվարկից, քանի որ մշակում է ձմռանը սոխ, իսկ ամռանը լոլիկ, սակայն գյուղմթերքի ցածր գների պատճառով չի կարողանում վարկը նորմալ ընթացքով վճարել, ամեն անգամ, պարտք է անում, որ վարկի ամսական գումարը վճարի:
«Սխալն էնտեղ է, որ գյուղացու ապրանքը շատ էժան է, իսկ գյուղացու համար 8 տոկոսը շատ բարձր է: Հարևաններիս էդ 8 տոկոսանոց վարկից չտվեցին, չեն էլ ասում, թե ինչի են մերժում, կամ եթե ասում են` վարկ ունեք: Մարդկանց էլ գարնանը փող է պետք, գնում էդ 18 կամ 24 տոկոս վարկերից են վերցնում, էլի գյուղվարկ»,-ասում է Անահիտը, հավելելով, որ իրեն միայն մեկ անգամ է հաջողվել 8 տոկոս գյուղվարկից ստանալ, այն էլ կարկտահարությունից հետո էր, իսկ դրանից առաջ և հետո չի ճանաչում որևէ մեկին, որ 8 տոկոսանոց վարկ ստացած լինի:
«Իրանց բարեկամներին են տալիս, կամ պիտի ԱԳԲԱ-ում ծանոթ ունենաս` տան: Թե երբ են տալիս էդ 8 տոկոսանոց վարկերը հիմա չգիտենք էլ, երբ գնում ենք, ասում են` չկա»,- ասում է նա:
Արարատի մարզի բնակիչ Սարոն նույնպես 8 տոկոսանոց գյուղվարկի համար դիմել է 2015թ-ին, տվել են երկու ամիս ուշացումով` 500 000 դրամ, սակայն գյուղվարկից գոհ չէ, 2015թ-ին լոլիկ է մշակել, որը ցեցով էր հիվանդ, շատ ցածր գնով է իրացրել, հիմնական մասը մնացել է դաշտում. լոլիկը վարակված էր, այժմ ծայրը ծայրին է հասցնում, որ վարկը վճարի:
«Գյուղացու համար 8 տոկոսն էլ շատ բարձր է, պետք է այնքան լինի, որ կարողանաս վճարել: Աշխարհի որ երկրում է գյուղվարկը թեկուզ 8 տոկոս: Հարևանս տունն էր դրել գրավ, գյուղվարկ էր վերցրել, էդ 8 տոկոսից, չի կարողացել վարկը տա, տունը բանկը վերցրել է»,- ասաց Սարոն ու երդվել է այլևս որևէ վարկից, հատկապես գյուղվարկից չօգտվել, քանի որ ըստ նրա, ոչ թե 8 տոկոս է նստում վարկը, այլ վճարում են սպասարկում, այլ վճարներ, որն ի վերջո հանգեցնում է ավելի բարձր տոկոսի, քան հայտարարած 8 տոկոսն է:
Շուշանի ընտանիքը խաղող է մշակում, գյուղվարկ է վերցրել, ասում է, որ մինչև հիմա խաղողի դիմաց իրեն չեն վճարել, ինչպես վարկը փակի, թեկուզ այդ վարկը 8 տոկոս է, բայց վճարել է պետք:
«Խաղողը 50 դրամով են մթերել, փողն էլ չեն տվել, ես ոնց վարկը փակեմ: Հիմա չգիտեմ էլ փող է պետք, որ խաղողի այգու վրա դնեմ, բայց չգիտեմ ոնց եմ անելու, ոչ փող կա, ոչ էլ հույս, որ վաղը կլինի: Դարդս վարկն է, որ փակեմ»,- ասում է Շուշանը: Նա վստահ է, որ փող են բերել, բաժանելու են ժողովրդին, որ հավաքեն. «Իրանց փողի տերն են, գյուղացու մասին ոչ մեկն էլ չի մտածում»:
Նշենք, որ վարկերի, անգամ սուբսիդավորվող գյուղվարկերի պարագայում միջնորդավճար է պահվում և վարկառուները վճարում են սպասարկման գումար: Իսկ թե որքանով է նպատակահարմար գյուղվարկերի պարագայում լրացուցիչ գումարները կորզել, արդեն իսկ խոսում է վարկերի ոչ նպատակահարմարության մասին: Գյուղմթերքն էժան է, կամ մթերում են` չեն վճարում, կամ ցածր են վճարում: Այնպես որ, սուբսիդավորվող գյուղվարկերը միայն թվեր չեն, որ հնչեցնում գյուղնախարարը, դրանք Հայաստանի գյուղատնտեսության զարգացման արտացոլանքն են, իսկ այսօր գյուղատնտեսությունը ոչ թե զարգանում է սուբսիդավորվող գյուղվարկերի, դիզվառելիքի, պարարտանյութի, այլ եղանակն է պայմանավորում գյուղատնտեսությունը: Իսկ գյուղվարկերը, դիզվառելիքը, պարարտանյութը պարզապես փող աշխատելու միջոց են, որով զբաղվում է գյուղնախարարությունը, քանի որ չի կարողանում գյուղացուն օգնել, ապա փող է աշխատում կամ օգնում է ոմանց աշխատել: Գյուղատնտեսությանը իրական օգնություն, դա վնասների փոխհատուցումն է և իրական աջակցությունը, ոչ թե աջակցություն խաղալը: