ՍԱՊԾ-ն դրամաշնորհ ստանալուց առաջինն է, ոլորտն էլ` Աստծո հույսին

Վերջին շրջանում Հայաստանից արտահանվող ապրանքները հաճախ են հետ ուղարկվում Ռուսաստանից, որն ի դեպ հանգիստ իրացվում է Հայաստանում: Այն, ինչ այլ երկրի քաղաքացու համար Հայաստանից արտահանվող գյուղմթերքը կամ կաթնամթերքը գտնում են ոչ նպատակահարմար` առանց արգելքի իրացվում է հայաստանյան խանութներում:

Նշենք նաև, որ բոլորվին վերջերս էր, երբ ՍԱՊԾ երկու աշխատակից զգալի ժամկետանց սննդի վրա աչք փակելու համար կաշառք էին վերցրել: Ի դեպ, վերցնողներից մեկը ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնյայի ազգական էր:

Ինչու է Հայաստանի սննդի անվտանգությունը զարգանալու փոխարեն, հետ գնում, այն էլ այն դեպքում, երբ կառավարության կողմից տրամադրվող ֆինանսների, միջազգային և դոնոր կազմակերպություններից գումարներ ստանալու խնդիր կառույցը չունի:

Միայն 2012-2015թթ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության գյուղատնտեսական Սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայությունը իրականացնում էր «Սննդամթերքի անվտանգության կարողությունների զարգացման» 450 000 դոլար արժեցող ծրագիրը:

Այն ուղղված է սննդամթերքի անվտանգության ոլորտի ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացմանը և սննդամթերքի անվտանգության ապահովման կարգավորումների ժամանակակից համակարգի ստեղծմանը:

Ծրագրի հիմնական ուղղություններն էին իրավական դաշտի բարելավում` ուղղված միջազգային և ԵՄ սննդամթերքի անվտանգության պահանջներին համապատասխանեցմանը, անհրաժեշտ ուսուցումների և մեթոդաբանության մշակում պետական կառույցի աշխատակիցների համար, ռիսկերի և տնտեսական վերլուծության կարողությունների զարգացում և այլն:

Ծրագիրը սկսվել և ավարտվել է, փորձենք հասկանալ իրավիճակն ինչպիսին է: Այս ընթացքում իրավական դաշտը քիչ թե շատ փոփոխվել է: Այս կետը չկատարելն արդեն անհնար էր, քանի որ ՀԲ-ի պահանջներից է, իսկ թե իրականում օրենքների սահմանումները ինչքանով են իրագործվել կամ իրագործվելու, բոլորովին այլ հարց է: Շատ օրենքներ կան, որ հրաշալի գրված են, գուցե ավելի լավ շատ ու շատ երկրներից, սակայն իրագործելիության առումով, հատկապես միջազգային վարկային ծրագրերի շրջանակներում գրված միջազգային օրենքներին համապատասխան օրենքների կիրառությունը, կաղում է և ամենայն խնամքով պահպանվում աչքից հեռու դարականերում:

Ծրագրի երկրորդ` անհրաժեշտ ուսուցումների և մեթոդաբանության մշակում պետական կառույցի աշխատակիցների համար, բաղադրիչը առավել քան հստակ է, որն իրականացնելուց հետո, մասնավորապես Սննդի անվտանգության պետական ծառայության աշխատակիցները պետք է զինվեին սննդի անվտանգությանը հարիր ժամանակակից հմտություններով: Կամ լավ չեն սովորեցրել, կամ էլ լավ չեն սովորել:

Ծրագրի ռիսկերի և տնտեսական վերլուծության կարողությունների զարգացում բաղադրիչով պետք է հաշվարկվեն ռիսկերը, նաև վերլուծություններ ներկայացնեն, սակայն եթե ոլորտի հասարակական կազմակերպությունները հայաստանյան սննդի շուկան միանշանակորեն գնահատում են անվստահելի, ապա որտեղ է ռիսկերի գնահատումը, կամ տնտեսական վերլուծությունները` շտկելու իրավիճակը:

Էլ ինչ է պետք Սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայությանը առավել հմտանալու սննդի անվտանգության խնդիրներում, բացի ամեն տարի կառավարության հատկացված գումարներից, ՍԱՊԾ-ն նաև միջազգային նման ծրագրեր է ոչ թե իրականացնում, որն ավելի շատ «փող կպցնելու» տարբերակ է հիշեցնում, քան թե ոլորտի խնդիրները լուծելու:

Եթե սննդի անվտանգության ոլորտը չի կարգավորվում հենց ՍԱՊԾ-ի անփույթ աշխատանքի շնորհիվ. ՍԱՊԾ պաշտոնյաները կարող են` զինված ժամանակակից սննդի անվտանգության գիտելիքներով, ժամկետանց սննդի վրա աչք փակեն, չստուգեն իրացման կետերում ժամկետանց սննդի վերապիտակավորման խնդիրը, որը կառույցին չի էլ հուզում, եթե ռիսկերի վերաբերյալ բացի թղթաբանությունից որևէ կոնկրետ քայլ չի ձեռնարկվել, ապա ո՞ւր է գնացել Ծրագրով նախատեսված 450 000 դոլարը: