Շարժումը կհաջողի, երբ կարիերիստ գյադեքն ասպարեզից հեռանան․ «Հրապարակ»

«Հրապարակ» թերթը գրում է

Հոկտեմբերի 6-ին Հանրապետության հրապարակում տեղի ունեցավ Սրբազան շարժման հանրահավաքը, որից հետո քաղաքացիները՝ շարժման առաջնորդ Բագրատ սրբազանի առաջնորդությամբ, երթով գնացին Սահմանադրական դատարան։ ՍԴ-ի դիմաց փակեցին Բաղրամյան պողոտան։ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը հայտարարեց, որ հաջորդ հավաքը լինելու է հոկտեմբերի 9-ին՝ ՀՀ դատախազության շենքի մոտ, որտեղ կհայտարարվի հետագա անելիքների մասին։ 

Հանրահավաքի մասին իր տպավորությունները մեզ ներկայացրեց քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը. «Ես տեսնում եմ, որ ամենակարեւորը պահպանված է, դա պայքարի հիմնական կորիզն է, որն այնքան էլ մեծաթիվ չէ, սակայն, ամեն դեպքում, կա եւ պատրաստ է այս փուլում ինչ-որ չափով դժվարություններին, որոշ չափով էլ շոգեքարշի դեր տանելուն, որպեսզի լայն շրջանակներն ավելի ակտիվանան: Երեկվա հանրահավաքից ամենակարեւոր տպավորությունս այն է, որ այդ ուժը կա: Մյուս կողմից՝ մեզ համար այդքան սպասելի ակտիվությունը չկա, բայց կա մեծ ակտիվություն գեներացնելու համար մշակված մարտավարություն: Ըստ էության, վերջին երկու հանրահավաքները հիմնականում միտված էին այդ մարտավարությունը կյանքի կոչելուն, այսինքն` ամեն հնարավոր բան անել, որպեսզի հասարակությունն ակտիվանա: Որոշակի թիրախներ են այժմ ընտրվել` Հ1-ը, Սահմանադրական դատարանը: Սրանք ինքնին փողոցը «տաքացնելու» գործընթացներ են: Լիահույս եմ, որ ամեն ինչ արդյունավետ կլինի, եւ պայքարի կորիզը կկարողանա իր ետեւից տանել ավելի շատ մարդ: Երեկ ՍԴ-ում էին, այդտեղ խնդիրը շենքը չէ, խնդիրն իրավիճակը հանրայնացնելն է: Սահմանադրական դատարանը կայացնում է հակապետական որոշումներ, եւ հենց դրա համար էլ այդ կառույցն ընտրվեց որպես թիրախ: Իմ գնահատմամբ, սա ավելի շատ տեխնոլոգիական քայլ էր՝ լայն մասսաներին գեներացնելու համար: Այս պահին ակնհայտ է, որ հանրությունը պետք է գեներացվի, բայց դրա համար հարկավոր են կոնկրետ թիրախներ: Թեկուզ փոքր ակցիաներ կարող են լինել, բայց կարեւորը, որ արդյունքներ արձանագրվեն: Հ1 մտնելը` չգիտեմ, շատերը կարող են փոքր հաղթանակ անվանել, սակայն դա պրոցես էր, որն ունեցավ արդյունք: Դա կարող է մեծ զանգվածներին փողոց հանել: Կարծիք կա, որ նախկին նախագահներն են մեղավորը, սակայն ես այդ մտքի հետ համաձայն չեմ: Բագրատ սրբազանն էլ ակնարկեց, որ Միքայել սրբազանի տեսակետը չի կիսում: Ես էլ չեմ ընդունում այդ մոտեցումն ու գնահատականները: Բարձրաստիճան հոգեւորականին հարիր չէ նախկին իշխանությունների ստվերի դեմ պայքարելը: Բագրատ սրբազանի հորդորն էր, որ չհայհոյեն Աջապահյանին, բայց չեմ կարող չքննադատել նրա ասածները: Միքայել սրբազանի մոտեցումները նիկոլականության փոքրիկ դրսեւորումներ էին: Կարծում եմ, որ լայն զանգվածների չներգրավվելն ամառային հանգիստն էր: Մարդիկ ամռանը պասիվացան, հետո գուցե սխալ մշակում եղավ: Մարդկանց մոտ ինչ-որ հանգստություն կա, բայց պետք է գիտակցել՝ կա՛մ պետք է դավաճան իշխանությունների դեմ պայքարել, կա՛մ համակերպվել այն դավաճանությունների հետ, որոնք տեղի են ունեցել»:

ԱԺ նախկին պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանն էլ այս թեմային անդրադառնալով՝ նշեց. «Շատ մեծ է ժողովրդի մի անտինիկոլ հատվածի տեսակետի գայթակղությանը տրվելը եւ ասելը, որ դժգոհ եմ: Մարդիկ ասում են, որ ամեն անգամ գալիս են միտինգի, եւ ոչինչ չի փոխվում: Ես այսպես չէի ասի, որովհետեւ, ի տարբերություն այդ անտինիկոլ հատվածի, որն այսօր` հենց հիմա, հրատապ քայլեր է ակնկալում, գիտակցում եմ, որ գործ ունենք մի իշխանության հետ, որն իշխանություն չտալու համար ամեն ինչի պատրաստ է, անգամ պատրաստ է Ալիեւի հետ գործարքի գնալու: Օրեր առաջ Ալիեւը հրապարակավ կրկին նվաստացման ծիսակարգ մատուցեց՝ պահանջելով, որ պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն այն բոլոր մարդիկ, զինվորականները, որոնք իբր թե ռազմական հանցագործություն են կատարել: Ի դեպ, միջազգային ատյաններում Ադրբեջանը մի ցուցակ է շրջանառում, որտեղ կա նաեւ իմ անունը: Կան նաեւ Սեյրան Օհանյանի եւ նախկին նախագահների անունները: Ալիեւը պահանջելու է մեզ ենթարկել քրեական պատասխանատվության: Ես՝ որպես մարդու իրավունքների հանձնաժողովի նախագահ Ստրասբուրգում, պատերազմի օրերին կոչ եմ արել ռմբակոծել ջրամբարն ու գազատարը: Ինձ դիտարկել են որպես տեռորիստական կոչեր անող: Առաջին հայացքից թվում է՝ դե, Ալիեւն է, ինչ անուն կցանկանա, կգրի, նույն քմծիծաղով էլ վերաբերվում էին այդ մարդիկ, որ Ալիեւը դատարկելու է Արցախը: Մեզ ասում էին` մի թանձրացրեց գույները, բայց տեսա՞ք, որ Ալիեւն իր ասածներն արեց: Համոզված եմ, որ եթե Նիկոլը մնա իշխանության, Ալիեւն իր այս մի ցանկությունն էլ է կատարելու: Գործ ունենք մի իշխանության հետ, որը կարող է կրակել իր ժողովրդի վրա, դրա նախանշանները տեսանք հունիսին: Խաղաղ ակցիայի ժամանակ կիրառվեց նռնակ, որը պետք է կիրառվի միայն ռազմական հանցագործների վրա: Արտաքին ազդեցությունն էլ կարեւոր է: Ռուսաստանն ուզում է հազար տեղից իր հետույքը պատռի ու ասի, որ չի սատարում Նիկոլ Փաշինյանին, ես պնդում եմ, որ Նիկոլին սատարում է նաեւ Ռուսաստանը: Կա Ռուսաստան-Արեւմուտք կոնսենսուս, որ առայժմ Նիկոլը պետք է մնա: Ցանկացած հոգեբան կարող է նաեւ փաստել, որ հետպատերազմական իրավիճակում ապատիկ վիճակում է գտնվում պատերազմով անցած ժողովուրդը: Այնպես որ, ցանկացած ընդդիմադիր շարժման առջեւ դրված են գրեթե անլուծելի խնդիրներ: Մի դեպքում դրանք կարող են լուծվել, երբ փողոցում հարյուր հազարներով մարդիկ լինեն, իսկ մենք, ցավոք, նման պատկեր չունենք, որովհետեւ ապատիկ վիճակ է: Եթե ինձ հարցնեք` դժգո՞հ եք, կպատասխանեմ` այո, բայց եթե հարցնեք` ի՞նչ կարող եմ անել Սրբազանի փոխարեն, չեմ կարող Ձեր հարցին պատասխանել: Եթե ես էլ լինեի նրա փոխարեն, ես էլ պետք է դանդաղ, համբերատար մաշեցնեի այս իշխանության «բոլտերը»: Այս պահին, ցավոք, այլ տարբերակ չկա: Ես մարդկանց հետ շատ եմ շփվում, մարդիկ կարծում են, որ մայիսի 9-ն էր այն կարեւոր օրը, երբ կարող էր իշխանափոխություն տեղի ունենալ: Ես էլ մասամբ համաձայն եմ այդ տեսակետի հետ: Բայց, մի կողմից էլ, եթե բախում լիներ, Նիկոլը կրակելու էր, նրա համար լրիվ մեկ է` 10 հոգի կմեռնի, 20, թե մի քանի հազար: Նրա արտաքին տերերը նման դեպքերում լեգիտիմացնելու են պրոցեսը, ինչպես ԱՄՆ դեսպանը հունիսի 12-ի մեղքը ցուցարարների վրա բարդեց: Այս իրավիճակը լուծելի է, եթե քաղաքական ուժերի միջեւ լինի կոնսենսուս` ռեժիմին հեռացնելու: Կային ուժեր, որոնք հարում էին Սրբազան շարժմանը, հետո բազարներ սկսվեցին` պաշտոնների մասով: Շատ ծիծաղելի է: Որսորդի ասած` որսում չհայտնված արջի մորթին սկսել էին բաժան-բաժան անել: Սա խնդիր է, Նիկոլն իր իշխանությունը պահելու համար «սմերտնիկ» է` կամիկաձե: Շարժումը կհաջողի, երբ կարիերիստ գյադեքն ասպարեզից հեռանան, գյադեք, ովքեր մշտապես` պապկաները ձեռքներին, կանգնում են բոլոր լիդերների կողքին եւ ամեն անգամ հայտնում իրենց դանդալոշ հայտնի «ճշմարտությունները»: Բայց դրանք առաջին իսկ «խլապուշկայի» ժամանակ պայթում են եւ խլուրդի նման գետնի տակ անցնում` հողը հետույքով փորելով»: