Հայաստանը ՌԴ-ից չի կարող, ԵՄ-ից չի ցանկանում հրաժարվել

Մինչ ԵՏՄ անդամակցելը Հայաստանն ու ԵՄ-ն հարաբերությունները մերձեցնելու լայն եզրեր էին փնտրում: Սպասվում էր ասոցացման համաձայնագրի ստորագրում: Մի քանի ուղղութուններով ԵՄ-ն խորացնում էր համագործակցությունը Հայաստանի հետ, փորձելով բարեփոխումների միջոցով բարձրացնելու ՀՀ-ի սննդի անվտանգության, կառավարման, տնտեսական մրցակցության և մի քանի այլ ոլորտների առավել թափանցիկությունը և որակական հնարավորությունների բարձրացումը:

2013թ-ի սեպտեմբերի 3-ից հետո, երբ Հայաստանը, անսպասելի, հայտարարեց Եվրասիական տնտեսական միությանը միանալու մասին, ԵՄ կառույցները սկսեցին նվազեցնել համագործակցությամբ պայմանավորված ֆինանսավորումը:

Վերջին շրջանում ԵՄ-ն կարծես ուզում է փոխել քաղաքականությունը Հայաստանի նկատմամբ, նորից փորձելով ռուսական ազդեցության գոտի համարվող Հայաստանում տարածել ԵՄ ազդեցությունը` ֆինանսավորման, համագործակցության միջոցներով` առաջարկելով համագործակցության նոր փաստաթուղթ:

Նախօրեին Երևանում էր ԵՄ միասնական արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով ներկայացուցիչ, Եվրոպական հանձնաժողովի փոխնախագահ Ֆեդերիկա Մոգերինին: Նա մեր երկրում է Հայաստան-Եվրամիություն համագործակցության մասին փաստաթղթի մշակման շրջանակներում։

Նշենք, որ Հայաստանը ԵՄ-ի հետ բանակցում է արդարադատության, տնտեսական համագործակցության, առևտրի և ներդրումների բնագավառում:

Հայաստանը այժմ փորձում է Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում կարգավորել հարաբերությունները ԵՄ-ի հետ:

Նշենք, որ ԵՄ-ի հետ նոր փաստաթուղթը հիմնված է նախկին համաձայնեցված դրույթների հիման վրա կազմված փաստաթղթի վրա, սակայն որոշ փոփոխություններով: Հիմնական շեշտը դրված է տնտեսական բլոկի վրա. թափանցիկություն, մրցակցություն, ներդրումներ, ծառայություններ և առևտուր:

Բացի այդ, Հայաստանը Եվրամիության հետ GSP+ համակարգով, որը հնարավորություն է տալիս մոտ 6400 անուն ապրանք Հայաստանից արտահանել ԵՄ գրեթե զրոյացված մաքսատուրերով:

Հավելենք, որ և ԵՄ-ի, և ԵԱՏՄ-ի հետ համագործակցությունը Հայաստանի քաղաքակնությունն է, սակայն այստեղ այլ խնդիր է: ՌԴ-ն ցանկանում է պահպանել ազդեցությունը Հայաստանում և ոչ մի կերպ չի զիջելու իր ստրատեգիական տարածքը, իսկ ԵՄ-ն էլ իր հերթին փորձում է գորգը քաշել ՌԴ-ի ոտքերի տակից` շարունակելով համագործակցությունը Հայաստանի հետ:

Իսկ թե ինչ կստացվի նման համագործակցությունից, այժմ դժվար է գուշակել, քանի որ և ԵՄ-ն, և ԵԱՏՄ-ն Հայաստանում առաջ են տանում իրենց քաղաքականությունը, իսկ Հայաստանը հայտնվել է երկու հզոր կառույցների ընտրության առջև: Մեկից չի կարող հրաժարվել, մյուսից չի ուզում հրաժարվել:

Նշենք, որ ԵԱՏՄ անդամակցությունից հետո թերևս չարդարացավ ՀՀ-ից արտահանումները, ՀՀ-ում ներդրումները, գուցե դա է պատճառը, որ Հայաստանը փորձում է ԵՄ-ի հետ ավարտին հասցնել այդպես էլ չստորագրված ասոցացման պայմանագիրը: