Գյուղնախարարությունը շեշտը դրել է խոշոր հողատերերի վրա

Անկախությունից հետո Հայաստանի գյուղատնտեսությունը կառուցվածքային փոփոխության ենթարկվեց: Կոլխոզ-սոլխոզներին փոխարինեցին մասնավոր մանր տնտեսությունները: Այս իրավիճակը սկզբնական շրջանում իրեն արդարացրեց. 90-ականների ծանր շրջանում բոլորը մի փոքր հողակտոր ունեին, որը մշակելու շնորհիվ կարողացան հաղթահարել այդ տարիների ծանր տնտեսական իրավիճակը: Անցել է բավական ժամանակ, սակայն արդեն գյուղատնտեսությամբ զբաղվելը շահավետ չէ, թեև անընդհատ Գյուղնախարարությունը ներկայացնում է, որ մշակովի հողատարածքները գնալով ավելանում են, գյուղոլորտը ծաղկում է:

Նշենք, որ newspress.am-ը փոքրիկ հարցախույզ անցկացրեց, տեղեկանալու, թե ինչպես է ոլորտում իրավիճակը:

Գայանե Առաքելյանը, ով Արարատի մարզում զբաղվում է հիմնականում ջերմոցային տնտեսությամբ, ուշ աշնանից սկսել է սոխի մշակությունը, այսօր սոխի մեկ կապը 40 դրամով հանձնում է, սակայն ըստ նրա, օգտակար չէ, քանի որ եթե ընտանիքով օրական աշխատում են 4000 դրամ, ապա այդ գումարն անգամ տուն չի հասնում` հենց ճանապարհին ծախսվում է:

Ձմռանը վճարում է թաղանթի, ջեռուցման համար, ոռոգման, որն ի դեպ ստանում են եռաֆազ հոսանքի միջոցով, և արդյունքում անգամ ծախսերը չեն կարողանում հանել: Մտածում են, որ թողնել գյուղերը տեղափոխվել մայրաքաղաք, ձեռնտու չէ նման պայմաններում գյուղում ապրելը և գյուղատնտեսությմաբ զբաղվելը: Նշենք նաև, որ Գայանեի ընտանիքը դաշտում ևս հողակտոր ունի, որն արդեն 5 տարի կլինի չեն մշակում. ոռոգման ջուրը թանկ է, պարարտանյութը չեն կարողնում գնել` արդյունք չի արդարացնում մշակությունը:

Գայանեի օրինակը միակը չէ, Արարատի մարզում հարցումների ժամանակ պարզ դարձավ, որ մեծ չէ ցանկությունը զբաղվել մշակությամբ, քանի որ վարելահողերը մեծամասամբ չեն մշակում, իսկ ջերմոցային տնտեսությունները` մասամբ, որ օրվա հաց աշխատեն, սակայն այսպես մինչև ե՞րբ:

Եթե գրեթե 20 տարի Գյուղատնտեսության նախարարությունը զբաղված է վարկեր վերցնելով, որն աննպատակ ծախսվում է խորհրդատվությունների, կարողությունների զարգացման, շուկայի ուսումնասիրության և այլ կոնկրետ գյուղատնտեսության հետ չառնչվող ոլորտների հետ, Հայաստանի գյուղատնետսությունը կանգնել է մեծ խնդրի առջև: Եթե նախկինում հողերը պարզապես չէին մշակվում, այսօր արդեն մարդիկ արտագաղթում են և այդ պատճառով չեն մշակվում: Անգամ գյուղնախարարության մշտապես լավատեսական տրամադրությունները գյուղոլորտի իրականության հետ որևէ աղերսներ չունեն:

Այժմ արդեն գյուղոլորտը գնում է հողատարածքների մեծացման և դա կոոպերացիան չի, որը հմառորեն ցանկանում է գյուղնախարարությունը փաթաթել ոլորտի պարանոցին:

Գրեթե բոլոր մարզերում օլիգարխները խոշոր հողակտորներ են ձեռք բերել և ձեռք բերում, որտեղ մշակվում է ծաղկից մինչև ջերմոցային մշակաբույսեր:

Օգտագործելով արտոնյալ դիրքը, կարողանում են մշակությունից օգուտ ստանալ, անգամ հնարավոր է ՌԴ արտահանելուց, խնդիրների դեպքում օգտագործելով միայն իրենց հասանելի միջոցները, լուծել արտահանման խնդիրները:

Նշենք նաև, որ խոշոր հողատերերը հիմնականում արտահանում են, որով էլ պայմանավորված արտահանման մեջ ունենք ցուցանիշ:

Այնպես, որ մշտապես շահարկվող, որ 500 000 մարդ զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ, այժմ այնքան էլ իրականությանը չի համապատասխանում, գուցե մարդիկ ապրում են գյուղական բնակավայրերում, սակայն մասամբ չեն զբաղվում գյուղատնտեսությամբ: Իսկ Գյուղնախարարությունը շեշտը դրել է հենց խոշոր հողատերերի վրա, քանի որ զարգացում կամ արտահանում կարող է միայն արտոնյալ խավը ապահովել, իսկ հողամշակները, ովքեր պետք է ապահովեն ներքին շուկան, գնալով քիչ են զբաղվում մշակությամբ: Բացի վերընշված խնդիրներից, կա նաև ներկրման խնդիրը: Ներկրում են լոլիկից մինչև սոխ:

Այնպես, որ Հայաստանում շահավետ չէ զբաղվել գյուղատնտեսությամբ, խոշոր հողատերերը արտահանում կամ վերամշակում են իրենց բերքը, արտոնյալ խավը ներկրում է գյուղմթերք, իսկ հայրենի հողամշակները մտածում են կամ տեղափոխվել մայրաքաղաք, կամ լքել երկիրը: