Երևանից Զանգակատուն՝ Պարույր Սևակի 100-ամյակի առթիվ․ բաց դաս՝ մեծ գրողի տանը (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Պարույր Սևակի 100-ամյակի առթիվ կազմակերպված միջոցառումների շարքը համալրեցին նաև դպրոցները՝ իրենց յուրօրինակ մոտեցումներով։ Մասնավորապես, Երևանի Րաֆֆու անվան թիվ 36 հանրակրթական դպրոցը հանդես եկավ յուրովի մոտեցմամբ։

Հայոց Լեզվի և Գրականության ուսուցչուհի Սուսաննա Ամիրբեկյանի նախաձեռնությամբ, 7-րդ դասարանցիներն այցելեցին Սևակի ծննդավայր՝ Արարատի մարզի Զանգակատուն համայնք։

Ճանապարհը երկար էր, բայց երեխաները հոգնածություն չէին զգում ու շատ էին ցանկանում րոպե առաջ լինել այն տանը, ուր ապրել ու ստեղծագործել է մեծ գրողը։

Մինչ մեծ գրողի տուն-թանգարան հասնելը, երեխաներն իրենց ուսուցիչների հետ կանգ առան այն վայրում, որտեղ գրողը վթարի էր ենթարկվել, որի հետևանքով էլ մահացել էր։

Իսկ արդեն գյուղում՝ Սևակի տանը, աշակերտներն սկսեցին զննել այն ամենը, ինչ տարիներ առաջ շրջապատել է գրողին։ Երեխաների համար ամեն ինչ հետաքրքիր էր։ Նրանք իրենց ուսուցչուհու հետ վերհիշեցին գրողի կյանքի հետ կապված դրվագներ։

Բայց տուն-թանգարան այցելությունն այսքանով չսահմանափակվեց։ 7-րդցիները պատրաստել էին միջոցառում՝ նվիրված Պարույր Սևակի հիշատակին։ Այն անցկացրին հեղինակի տանն ու այգում։

Աշակերտները հենց Սևակի աշխատասենյակում բեմականացրին հեղինակի ու նրա մոր միջև տեղի ունեցած մի զրույց ․․․

***

-Էսքան որ կարդում ես, աչքերիդ մեռնեմ, ի՞նչ պիտի դառնաս. վարժապե՞տ։
-Բա ի՞նչ,- պատասխանում էի ես։
-Ոնց որ էս բոլոր վարժապետնե՞րը։
-Բա ո՜նց։
-Էհ, կուրանամ ես, չելա՜վ...
-Բա ի՞նչ կուզեիր, որ լինեմ։

Մայրս, ինչպես ասացի, անգրագետ էր։ Նա, բնական է, չգիտեր ո՛չ «գրող», ո՛չ էլ «բանաստեղծ» բառերը։ Բայց նա ակամա լսում էր իմ ու քրոջս բարձրաձայն ընթերցանությունը, ուստի և գիտեր, օրինակ, Գիքորի տխուր պատմությունը։ Այն ժամանակ նա տակավին միտը չէր պահել նույնիսկ Հովհաննես Թումանյանի անունը։ Ուստի և իմ «Բա ի՞նչ կուզեիր, որ լինեմ» հարցին պատասխանում էր.

-Էսքան որ կարդում ես, գոնե դառնայիր էն «Գիքորը» գրողի պես մարդ։

Ես՝ գաղտնիքս մեծ - ինքս փոքրիկ, արդեն վաղո՜ւց համոզված էի (ո՛չ թե երազում էի, այլ համոզվա՛ծ էի), որ դառնալու եմ «էն «Գիքորը» գրողի պես մարդ», այսինքն՝ գրող կամ բանաստեղծ։ Բայց այդ մասին գիտեի լոկ ես ու մեկ էլ... Աստված։ Եվ կյանքիս առաջին մեծ զարմանքն էր, թե որտեղի՞ց մայրս իմացավ այն, ինչ հայտնի է միայն Աստծուն։ Այն ժամանակ ես չգիտեի, որ եթե բանաստեղծները Աստծու հետ ունեն միջնորդված առնչություն, ապա նրանց մայրերը Աստծուն հաղորդակից են անմիջապես...

***

Սևակի տան այգում էլ երեխաները կարդացին նրա ստեղծագործություններից, նրա գրվածքներից ու այն հեղինակների մտքերը, որոնք ուղղված էին Սևակին։

Տպավորությունները հետաքրքրիր էին, ու երեխաները չէին ուզում տուն վերադառնալ։ Ճանապարհին որոշակի դադարներով ու հաճելի զրույցներով, 7-րդցիներն իրենց ուսուցիչների հետ շարժվեցին դեպի Խոր Վիրապ համալիր։

Ըստ պատմաբան Ագաթանգեղոսի՝ հայոց արքա Տրդատ 3-րդը հրամայել է բանտարկել Գրիգոր Լուսավորիչին Խոր Վիրապի հորում՝ Հայաստանում քրիստոնեություն տարածելու համար: Գրիգորը 13 տարի մնացել է այդ վտանգավոր փոսում և փրկվել է շնորհիվ քրիստոնյա կնոջ, որը նրան գաղտնի հաց ու ջուր էր բերում:

Վանքը գտնվում է Հայաստանի Արարատյան դաշտում, Արարատի մարզում՝ Արաքս գետի ձախ ափին, որի մյուս ափին, Թուրքիան է։ Երեխաները հատուկ հեռադիտակների միջոցով, հնարավորություն ունեցան դիտարկել նաև Արաքսի ափը։

Օրը հագեցած էր, ու երեխաները մեծ տպավորություներով վերադարձան Երևան։

Ստորև՝ լուսանկարներ ու տեսանյութ՝ օրվա հետ կապված

Արմինե Մկրտումյան