Իրանի և Ադրբեջանի երկաթուղիները միանում են, իսկ Հայաստանը` անհայտ է

Իրանն ու Ադրբեջանը մինչև տարեվերջ կմիացնեն երկաթուղիները, կառուցելով Իրանը Ադրբեջանի հետ միացնող Աստարա երկաթուղային կամուրջը: Կամրջի կառուցման պայմանավորվածությունը ձեռք է բերվել Իրանի և Ադրբեջանի նախագահների հետ հանդիպման ընթացքում:

Նման հայտարարությունը խիստ հետաքրքիր է Հայաստանի համար, քանի որ նախատեսվում է Իրան-Հայաստան երկաթուղու շինարարությունը, որը գնահատվում է մոտ 3 մլրդ դոլար` ելնելով Հայաստանի աշխարհագրական լեռնային դիրքից: Իսկ ի՞նչ է լինելու այս հարցը: Միանշանակ է, որ չնայած Ադրբեջանի հետ Իրանի որոշ տարաձայնություններին, տնտեսական առումով երկկողմ շահավետ գործարք է երկաթուղիների միացումը:

Մինչև հայերը ներդրողներ են փնտրում, կամ հայտարարություններ են անում, Ադրբեջանը զբաղված է կոնկրետ քայլեր ձեռնարկելով:

Հայաստանը Իրանի հետ երկաթուղային գծի արդեն տարիներով ձգվող շինարարության գաղափարը պետք է համաձայնեցնի նաև ռուսական կողմի հետ, քանի որ ՀՀ երկաթուղիները պատկանում են ռուսական կողմին, իսկ ռուսները բազմիցս արդեն խոսել են այդ երկաթուղու ոչ շահավետ լինելու մասին: Այստեղ իհարկե, ոչ թե շահավետի կամ անշահավետի խնդիրն է, այլ քաղաքականության: Ռուսական կողմը չի ցանկանում հայկական երկաթուղին զարգանա մի ուղղությամբ, որտեղ ՌԴ-ի վերահսկողությունը այնքան ուժեղ չի կարող լինել, ինչպես հայկական տարածքում:

Թեև հայ-իրանական երկաթգծի կառուցման համար Իրանը պատրաստ է կառուցել իրանական հատվածը, սակայն հայկական կողմը պետք է ներդրողներ փնտրի և գտնի: Խոսվում է, որ չինացիներն են հետաքրքրված, սակայն թե ինչո՞ւ են չինացիները հետաքրքրված` դեռևս պարզ չէ, և հայտնի էլ չէ` իրոք հետաքրքրվա՞ծ են, թե՞ ոչ:

Ինչևէ, Հայաստանի համար Իրան-Հայաստան կարևորագույն երկաթուղու վերաբերյալ դեռևս որևէ հստակ նախագիծ չկա, կան միայն բարի ցանկություններ և հայտարարություններ, իսկ Ադրբեջանը, ով ևս սիրում է հայտարարություններ անել, այնուամենայնիվ, մեկ քայլ մեզնից առաջ է: Իրանի և Ադրբաջանի երկաթուղիները կմիանան, իսկ Հայաստանը թե երբ կսկսի կոնկրետ քայլեր ձեռնարկել, գոնե մինչև Իրանի երկաթուղային համբերության բաժակը չլցվի անբովանդակ հայտարարություններով:

Նշենք, որ արևմտյան երկրները վերացրել են Իրանի դեմ պատժամիջոցները և այժմ երկիրը մեծ թափով գործարքներ է կնքում աշխարհի շատ երկրների հետ` զարգացնելու իր տնտեսությունը, իսկ Հայաստանի դանդաղկոտությունը թանկ է նստելու Հայաստանի վրա: