Արցախի՝ 2023-ի սեպտեմբերյան ողբերգությունը 1915-ի հայերի ցեղասպանության խմբագրված տարբերակն էր. Կամո Աթայան

Ցեղասպանության թեման, իմ ընկալմամբ, այն անմոռանալի, եղերական իրողությունն է, որի միջազգային ճանաչմամբ մենք և աշխարհը վերահաստատում ենք հայ ժողովրդի՝ Երկիր մոլորակի վրա և հատկապես իր հայրենիքում ապրելու, արարելու, կյանքն ու աշխարհը զարգացնելու անքակտելի իրավունքը։

1915-ի մասին ավելի շատ լսել, դիտել ու կարդացել եմ, բայց, դժբախտաբար, սկսած 1988-ից՝ հայ ժողովուրդը կրկին վերապրեց ցեղասպանություններ՝ Մարաղա, Սումգայիթ, Բաքու, Կիրովաբադ, ու այս շարունակվող ողբերգության հեղինակի՝ թուրքի էության յուրատեսակ «ամփոփումը, խմբագրումը» եղան 2023-ի սեպտեմբերի 19-ը և հաջորդող օրերը, երբ «քաղաքակիրթ թուրք եղբայրները» 21-րդ դարի ցիվիլ աշխարհի ու թուլացած, վախվորված ՀՀ-ի աչքի առաջ հայրենազրկեցին մի ողջ ժողովրդի, ով պայքարել, հռչակել էր Արցախի զարգացող, ինքնաբավ Հանրապետությունը, միայն ու միայն նրա համար, որ դա քրիստոնյա հայերի մի քանի հազարամյա հայրենիքն է, որը աշխարհի ուժեղների թողտվությամբ իրենք իրենց գիշատիչ ճանկերի մեջ առան։

Երևի թե արարող մեր ժողովրդի բնավորության և պայքարի մեջ որոշակի փոփոխություններ, հղկումներ պետք է կատարվեն, որը անվերապահորեն պահանջում է մեր պատմությունը, դառը ճակատագիրը։ Մասնավորապես, մենք, որ էությամբ գերմարդասեր ու գերխաղաղասեր ազգ ենք, պետք է գիտակցենք, որ այդ՝ մեզ հարիր հատուկ հատկանիշները մեր թշնամիների կողմից չարաշահվում են։

Մեզ այսօր և այսուհետ ավելի շատ հայրենասիրություն, հողասիրություն, հողապաշտություն, հայրենապաշտություն, ազգասիրություն և այդ բոլորի արդյունք ազգ բանակ է պետք։

Այժմ, երբ վտանգված է մեր ինքնությունը և պետականությունը, երբ և՛ ներսից, և՛ դրսից ծրագրավորված փորձ է արվում մասնատել, ծվատել ազգը, կոտրել նրա կամքը, կաթվածահար անել հայի ոգին ու էությունը, նրանից հանել նույնիսկ պատմական հիշողությունը, մենք միայն ու միայն մի դաշնակից ունենք… ․դա հայերի միասնությունն ու ազգային գաղափարախոսությունն է, որը և միայն այդ կփրկի մեզ հետագա արհավիրքներից՝ ապահովելով հայի գենետիկ շարունակությունը իր իսկ հայրենիքում։

Հ.Գ. Բռնի տեղահանման ենթարկելով Արցախի իրական տիրոջը՝ հային, թուրքը իր կատարելագործված ցեղասպան մեթոդներով արդեն մի քանի ամիս շարունակ Արցախում իրականացնում է նաև մշակութային ցեղասպանություն՝ դրանով իսկ փորձ անելով ջնջել ամեն հայկականը, ինչ ստեղծվել է արարող, ստեղծագործ մեր ժողովրդի կողմից՝ հազարամյակների ընթացքում։