Ալիևը գնդակը նետեց Հայաստանի դաշտ․ «ալիևյան մարդասիրության» հետևանքները

Առնվազն պետք է միամիտ լինել, որ հավատալ այն բանին, թե՝ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն իսկապես այնքան «մարդասեր» է ու գնահատում է իր ամեն մի քաղաքացու կյանքը, որպեսզի համաձայնվի 32 հայ ռազմագերու դիմաց ստանալ ընդամենը 2 հանցագործի:

Ալիևին «կառուցողական», «քաղաքակիրթ» ու «հումանիստ» Հայաստանում համարում է թերևս միայն մեկ մարդ, և այդ մեկ մարդը ՀՀ վարչապետի աթոռին իրեն ղեկավար հռչակած Նիկոլ Փաշինյանն է։

Չի բացառվում, որ Ադրբեջանը, մասնավորապես` Ալիևը, համաձայնել է 2-ի դիմաց 32 գերի վերադարձնել մի պարզ պատճառով՝  նա այլ դիվիդենտներ պետք է շահի։ Այսինքն՝ Ադրբեջանն այս գործարքից ունի շահութամաս։

Հաշվի առնելով, որ Հայաստանի օրվա իշխանությունը պայմանավորվածությունները ձեռք է բերում գաղտնի ու, ինչպես Փաշինյանն է հայտարարում՝ «բանակցում եմ այն, ինչ պետք է և բանակցում եմ այն, ինչ ուզում եմ», ուստի չի բացառվում, որ այդ համաձայնությունների հետևանքով նա արդեն իսկ ինչ-որ նոր զիջումների է գնացել, որոնց ձայնը դեռ կլսենք։

Հաշվի առնելով նաև այն, որ Ալիևի քայլերը միշտ ինչ-որ բանի դիմաց են ու նա հենց այնպես ոչինչ չի անում, ուստի վստահաբար կարելի է ասել, որ  «ալիևյան մարդասիրությունը» բխում է սեփական երկրի շահերից։ Ասել է թե՝ առաջիկայում հնարավոր ստորագրվելիք «խաղաղության պայմանագրում» կտեսնենք Ալիևի բավարարված պահանջները, որոնք, բնականաբար, Հայաստանի շահերից չեն բխի։

Սա, ամենահավանական տարբերակն է, որով կարելի է բացատրել թշնամի երկրի ղեկավարի «հումանիզմը»։ Բայց դա, իհարկե, միակ բացատրությունը չէ․․․

Որքան էլ Ալիևն իրեն փորձում է համոզել, իսկ մեզ վստահեցնել, թե՝ թքած ունի միջազգային հանրության տեսակետի ու նրանց ճնշումների վրա, այնուամենայիվ Ալիևն այնքան միամիտ չէ, որ հաշվի չնստի գերտերությունների կարծիքի ու նրանց առաջ քաշած մեղադրանքների հետ։

Անհերքելի փաստ է, որ գոյություն ունի միջազգային հանրության ճնշում Ադրբեջանի նկատմամբ։ Ուստի, չի բացառվում, որ Ալիևն իր այս քայլով (խոսքն  անազատության մեջ պահվողների փոխնակման մասին է) փորձում է կարգավորել իր հարաբերություններն Արևմուտքի հետ։ 

Իսկ ավելի կոնկրետ, ոչ թե փորձում է, այլ հենց ինչ-որ չափով կարգավորեց, քանի որ արձագանքներն Արևմուտքից՝ պարզապես «ցնցող» էին․ այլ խոսքով՝ դրանք «ծափողջույններ ու դափնեպսակներ» էին՝ ուղղված Ալիևին։

Այս քայլով Ալիևը գնդակը նետեց Հայաստանի դաշտ, որտեղից էլ պատասխան է ակնկալում, այսպես կոչված, միջանցքների, անկլավների, ինչպես նաև ադրբեջանցի փախստականների «վերադարձի» հարցերի լուծման տեսքով։

Եթե նրբանկատությունը լիներ քաղաքական կատեգորիա, ապա կարելի էր ասել, որ այս հարցում պետք է լինել նրբանկատ, որպեսզի Ալիևը կարողանա դա իր ժողովրդին ներկայացնել որպես հաղթանակ, իսկ Փաշինյանը՝ որպես «Հայաստանն ինքնիշխան պահելու միակ ելք»։

Ի դեպ, մեկ տողով․․․․ մինչև Փաշինյանի պաշտոնավարումը, ոչ ոք և ոչ մի երկիր կասկածի տակ չի դրել Հայաստանի ինքնիշխանության հարցը․ նման խնդիր չի եղել։ Այն  Փաշինյանն ինքն է ստեղծել իր ժողովրդի համար ու հիմա փորձում է մեր օրերի «Դանկո» ձևանալով՝ փրկել երկրի ինքնիշխանությունը։

Ինչևէ, ամեն դեպքում այսօր արդեն մի կողմ դնելով սենտիմենտալ նրբանկատությունն ու կաղացող դիվանագիտությունը, Փաշինյանն իր «եղբայր» Ալիևի հետ, փորձելու է այնպիսի մի լուծում գտնել, որպեսզի Ադրբեջանը կարողանա «միջանցքից» օգտվել անխափան, բայց բոլոր միջազգային փաստաթղթերով այն համարվի Հայաստանի սուվերեն տարածք:

Իհարկե, Հայաստանում  բոլորը գոհ են ու շնորհավորում են այն ընտանիքներին, որոնց անդամները վերադառնում են գերությունից, բայց միևնույն ժամանակ նաև, անկեղծ լինելու համար, պետք է հասկանալ, գիտակցել, ընկալել․․․ ինչպես կուզեք՝ անվանեք այդ երևույթը, որ Ադրբեջանը վերադարձնում է այն գերիներին, որոնք իրեն այլևս «պետք չեն», իսկ մյուսներին՝ ինչպիսիք են, օրինակ, Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը, դեռ կպահի՝ հարմար պահի ու հարմար առիթով՝ նրանց օգտագործելու համար։

Ասենք, օրինակ, չի բացառվում, որ տարբեր միջոցներով, Ադրբեջանը կարող է օգտագործել նրանց՝ Հայաստանի դեմ միջազգային ատյաններում դատական հայցեր ներկայացնելու համար։

Բայց այդ մասին՝ հաջորդիվ․․․

Իսկ առայժմ՝ բարի ժամանում գերիներին և խոհեմություն ու լրջամտություն մեր երկրի ղեկավարներին․․․

Արմինե Մկրտումյան